Sta op, topartiesten! - André Vermeulen

Het stond wellicht in de sterren geschreven, maar veel fans van Conchita Wurst durfden het tevoren niet echt geloven, na de kritiek uit Oost-Europa. De zangeres met de baard - de 25-jarige Oostenrijkse jongeling Tom Neuwirth die graag vrouwenkleren draagt maar ook z'n baard koestert - heeft het songfestival uiteindelijk gewonnen met veel punten uit West-Europa, en al heel wat minder uit het voormalige 'oostblok'.
labels
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Een blik op de opgesplitste resultaten per land dwingt wel tot nuance: de kijker/televoter in de voormalige Sovjetlanden gaf Conchita topplaatsen: 2 x 2e, 2 x 3e, 2 x 4e en 1 x 5e.

Maar sommige 'professionele' jury’s daar hebben wel erg goed hun best gedaan om Oostenrijk geen punten te gunnen. De vakjury's van Wit-Rusland, Azerbeidjan en Armenië vonden het nodig om de uiteindelijke winnaar van het songfestival op respectievelijk de 23e, 24e en 24e plaats (op 26) te zetten bij hun puntenquotering.

De Wit-Russische, Azerbeidjaanse en Armeense televoter daarentegen bedacht Conchita met een vierde, derde en tweede plaats. Maar uiteindelijk leverde de optelsom van vakjury en televoting alleen in Azerbeidjan 1 schamel punt op.

De Russische jury plaatste Conchita op de elfde plaats, de Russische televoting op de derde, en dat leverde toch al 5 punten op. Daar is Vladimir Poetin vast niet goed van. Overigens is het überkatholieke (en geen ex-Sovjetland) Polen in het zelfde bedje ziek. Vakjury’s uit Moldavië en Oekraïne lijken dan weer complexloos om te gaan met stemmen voor een zangeres met een baard.

Ook Belgische vakjury

En hoe onwaarschijnlijk het ook lijkt: onze Belgische ‘vak’jury maakte een gelijkaardige uitschuiver: de uitstekende, moderne ballade van Armenië hoorde volgens deze experts op de 25e plaats (nog altijd op 26) : Roos Van Acker, Bob Savenberg en Co: alle vijf doof of toch enigszins ijverig om de Belgisch-Armeense stemmen alvast nutteloos te maken?

De televoters in België plaatsten Armenië op één, maar door het lage cijfer van de vakjury, kreeg Armenië van België uiteindelijk nul punten: belachelijk, gezien de kwaliteit van het lied.

Buitenspel

Dat de ex-Sovjets de hoge punten onder mekaar verdeelden, werd in de zaal in Kopenhagen geregeld op luid boegeroep onthaald. Vooral zielig voor de tweeling uit Rusland, die niet goed wist hoe of waar te kijken telkens een hoog cijfer hun richting uit kwam. Het resultaat van het interne Sovjetpuntenfeestje is wel dat die landen zich helemaal buiten spel zetten tijdens dit songfestival.

Terecht kregen alleen Oekraïne en Armenië redelijk wat internationale waardering. De andere inzendingen scoorden niet of nauwelijks buiten hun eigen deel van Europa. En de ex-Sovjetlanden hebben dit jaar ook weinig inbreng in de keuze van de uiteindelijke winnaar.

Verliezers dus, die navelstaarders. Maar wie zijn eigenlijk de winnaars van dit songfestival ?

Sta op, topartiesten!

Conchita Wurst en Oostenrijk natuurlijk. Maar ook het respect voor wie een beetje afwijkt van de norm, op een manier waarop je geen redelijk mens kwetst. Zelfs Nederland, dat het duel met Oostenrijk heeft verloren, is eigenlijk een winnaar: Ilse de Lange en Waylon waren gewoon zichzelf (Conchita is dat vast ook, maar heeft toch - willen of niet - een grotere variété- en spektakelwaarde).

Het Nederlandse duo moest het van z’n krachtige emotionele countrylied hebben, en van een perfecte, serene vertolking. Het duo werd uitstekend gediend door de unieke manier waarop het in beeld werd gebracht: topwerk van de technische ploeg in Kopenhagen, en volledig bedacht door de Vlaamse regisseur Hans Pannekoek.

Voor de Nederlandse muziekwereld is dit een opsteker, en niet eens een toevalstreffer: vorige jaar had de TROS de moed om in te gaan op de vraag (de eis bijna) van topzangeres Anouk om het land te vertegenwoordigen. ‘Birds’ leverde Nederland toen al een mooie negende plaats op. En het songfestival werd in één klap weer het meest bekeken programma van het jaar.

Na Anouk wilde Ilse de Lange graag: alweer een topnaam, en ze koos voor een duet met Waylon, met wie ze net aan een hele CD werkte. Nederland heeft de traditionele preselecties met vooral B-(en C)-artiesten begraven – hopelijk voorgoed – en gaat voor kwaliteit, waarbij vooral de artiest inspraak krijgt en zichzelf trouw kan blijven, ‘zelfs’ bij een deelname aan het songfestival.

Nederland is van kneusje op het songfestival, in twee jaar een ‘gidsland’ geworden. Durft Stromae volgend jaar voor België? En Hooverphonic het jaar daarop? Dring jullie op, topartiesten, neem een voorbeeld aan die ‘brutale’ Anouk.

Wie komt naar Wenen?

Het zestigste Eurovisiesongfestival vindt plaats in Wenen. Dat heeft de ÖRF al bevestigd. Zijn vast en zeker op de afspraak: Lys Assia, in 1956 de allereerste winnares van het Eurovisie songfestival en tegen dan 91. Of ze op het podium klimt of in de zaal zit, moeten we nog even afwachten.

En Conchita Wurst zal er ook zijn: ze zou graag mee presenteren en de Oostenrijkse televisie lijkt daar wel wat voor te voelen. Vladimir Poetin vindt dat vast een verderfelijk idee, en z’n collega’s uit een paar buurlanden denkelijk ook. Maar veel van hun onderdanen staan – zie hun stemgedrag – al wat verder in het aanvaarden van een mens zoals hij is of wil zijn.

(André Vermeulen is VRT-journalist en volgt het Eurosongfestival al jaren.)