Dagboek uit Cuba: "Mensen besloten om ons te beschermen"

"It's a bad moment to be away from home", zei een Amerikaans koppel ons, toen we vertelden dat we uit 'Brussels, Belgium' kwamen. Ze hadden het niet raker kunnen formuleren. Mijn cameraman, klankman/monteur en ikzelf hadden ons voorbereid op enkele weken verslaggeving, hoofdzakelijk over hoopgevende gebeurtenissen, te beginnen met het bezoek van Barack Obama en van The Rolling Stones, voor Cuba allebei historische momenten.

Maar toen kwamen de berichten over Zaventem en Brussel. Eerst zoek je zekerheid over je eigen vrienden en familieleden die mogelijk daar in de buurt waren. En sindsdien hebben we ook al menig onwetende - want hier op Cuba van het internet afgesneden - toerist voorzichtig op de hoogte gebracht. Ongeloof, afschuw en medeleven zijn de reacties. Ook bij de Cubanen, zij blijken wel behoorlijk geïnformeerd door de Cubaanse media.

Het grote verschil tussen de twee historische gebeurtenissen deze week op Cuba was de toegankelijkheid voor de gewone man en vrouw: fysiek speelde het bezoek van Obama zich af ver weg van elke gewone mens. De Amerikaanse president zei dat hij "met de gewone Cubaan" wilde praten. Maar brede veiligheidsperimeters en afgesloten straten verhinderden een 'bain de foule'.

Dan de Rolling Stones: met vele tienduizenden, enkele honderdduizenden wellicht, stonden we voor het podium op wat overbleef van voetbalvelden en andere sportterreinen. Het optreden filmen, dat mochten we doen van tussen het publiek. We hadden een strategisch plekje gekozen, vanwaar we snel weg dachten te komen, als het te gevaarlijk zou worden.

Dat werd het bij momenten ook. Maar een aantal Cubanen, mannen en vrouwen, waren vastbesloten om ons tegen alle mogelijke onheil te beschermen. Ze vormden spontaan een soort veiligheidscordon rondom ons en de camera.

De immer bewegende massa werd vriendelijk maar dringend verzocht om even om te lopen: "Aquí no hay paso" (hier is geen doorgang). Het cordon zorgde voor onze veiligheid, ook om te laten zien dat hun land dit aan kan, om Cuba een goeie indruk te laten maken. En daar slaagden ze perfect in.

"Jullie zijn omgeven door Castristas" (aanhangers van Castro, communisten), kwam een festivalganger mij in het oor fluisteren. Ik was vooral getroffen door hun burgerzin, hun spontane en belangeloze inzet voor de goeie gang van zaken, iets wat bij ons nog maar zelden in die mate voorkomt.

Deze historische week in Cuba schept vooral bij jongeren hoge verwachtingen voor (veranderingen in) de toekomst. De komende week proberen we in Havana en op het platteland te checken of er nog meer tekenen zijn die hoop op een betere komst rechtvaardigen.