Een beeld van smog boven Gent uit 2014.

Luchtkwaliteit is voorbije 10 jaar verbeterd in Vlaanderen, maar blijft slecht

Een nieuw rapport van de Vlaamse Milieumaatschappij toont aan dat er de laatste tien jaar minder vervuilende stoffen in de lucht komen. We halen intussen bijna alle Europese doelstellingen. Dat is vooral dankzij maatregelen in de industrie. Maar de daling is niet te zien bij de vervuiling door gezinnen. "Mijn en uw gedrag aanpassen blijkt moeilijker", zegt woordvoerder Katrien Smet.

Eerst het goede nieuws. Voor bijna alle schadelijke stoffen in onze lucht is er een daling te zien de afgelopen 10 jaar. De uitzondering is wellicht ozon. Maar die stof wordt niet uitgestoten. Ze ontstaat door zonlicht dat inwerkt op vervuilende stoffen. Het voorbije jaar viel er minder regen en net die zorgt ervoor dat die vervuiling letterlijk uit de lucht kan neervallen.

Fijn stof, stikstofdioxide, zwaveldioxide en zware metalen dalen wel. Toch zijn er jaarlijks ongeveer 4.100 voortijdige overlijdens door de fijnstofconcentraties in Vlaanderen, zo raamt de Vlaamse Milieumaatschappij.

We halen de Europese doelstellingen

De Europese doelstellingen halen we bijna allemaal. Enkel op zeven meetplaatsen in Antwerpen en twee in Gent is er een overschrijding op zeer drukke verkeersplekken. 

Dat klinkt goed, maar de Europese doelstellingen zijn veel minder streng dan die van de Wereldgezondheidsorganisatie. "Die organisatie kijkt niet naar wat economisch of technisch haalbaar is. Die kijkt enkel naar wat de impact is op de gezondheid. En dan blijkt dat er nog altijd te veel fijnstof en ozon in de lucht zit", legt Katrien Smet uit.

Gezinnen zijn moeilijke factor

De impact van de industrie op de luchtkwaliteit neemt af. "Dat komt omdat we de industrie maatregelen kunnen opleggen, zoals filters plaatsen en voorwaarden vastleggen die ze moeten halen om een milieuvergunning te kunnen krijgen", zegt Smet.

Ook in de land- en tuinbouw is er mede door invoering van de mestactieplannen een daling geweest. Al ziet de Vlaamse Milieumaatschappij dat die daling gestopt is en het in die sector dus niet meer beter wordt.

Minder makkelijk is om gedrag van mensen te sturen. Een gedragswijziging lukt voorlopig niet. Ondanks schonere technologie is de impact van het verkeer op de luchtkwaliteit nog steeds dramatisch. "We rijden nog altijd met te veel wagens te veel kilometers", somt Smet op. "Ook stoken we veel in slecht geïsoleerde huizen. Het gebruik van steenkool en stookolie nam af, maar het verbranden van hout nam dan weer toe. En ook dat is een bron van veel fijnstof en kankerverwekkende stoffen."