Na de alfaman, nu de sigmaman: wat is dit nieuwe rolmodel voor jongens op TikTok?

Op het socialemediaplatform TikTok is de hashtag #sigma al 46 miljard keer bekeken. Achter die hashtag zitten filmpjes waarin (al dan niet jonge) mannen een nieuw rolmodel opgelepeld krijgen: hoe een echte man eruit ziet en hoe hij zich zou moeten gedragen. Het gaat dan niet om het stereotype rolmodel van de alfaman, de gespierde leider, maar dat van de sigmaman. Maar waarom hebben mannen behoefte aan (weer) zo'n rolmodel? En wat houdt dat precies in, een sigmaman zijn?

"Het is een uitwas van het feit dat mannen in de westerse cultuur hun ankerpunt wat kwijt zijn", zegt seksuoloog Sam Geuens van PXL Hasselt in Nieuwe Feiten. "Waar moet je je op richten als je een echte man wil zijn? Vroeger was dat duidelijker en eenvoudiger. Vandaag merken we dat zowel jonge kerels als mannen in hun twintiger en dertiger jaren veel meer op zoek zijn naar houvast. Hoe moet ik ervoor zorgen dat ik een echte, succesvolle man ben?"

Geuens noemt het "een spijtige evolutie". "Er is onlangs nog mooi wetenschappelijk onderzoek gepubliceerd dat aantoonde dat de status van mannelijkheid veel moeilijker te verwerven is dan die van vrouwelijkheid, én veel kwetsbaarder is. Je raakt die veel sneller weer kwijt in de ogen van andere mannen. Soms moet je er gaandeweg dingen voor gaan doen waarvan je zelf misschien denkt dat ze niet zo verstandig zijn: die pint meer drinken, hard rijden met de auto of vrouwonvriendelijke uitspraken doen. Dat allemaal zodat je in de ogen van je peers een echte man lijkt."

"Vrouwelijkheid wordt minder in vraag gesteld en zodra je de status hebt verworven, is die veel moeilijker weer kwijt te spelen. Ze hangt veel meer vast met dingen die onveranderlijk zijn. Moeder worden, betonneert je status bijvoorbeeld. Eenmaal je moeder bent, blijf je dat, ook als je in de spijtige situatie komt dat een van je kinderen overlijdt. Niemand gaat je status als moeder en vrouw dan in twijfel trekken. Maar mannelijkheid is veel vluchtiger, veel fragieler, en het vraagt voortdurende herbevestiging."

Hoe herken je zo'n sigmaman dan? "Hij is de loner, de excentriekeling die buiten de standaardgroep van mannen staat. Hij is helemaal in het reine met wat hij is en maakt zijn eigen keuzes. Hij is niet de leider van de groep en hij pretendeert dat ook niet, hij is tevreden met de plek die hij heeft." In zekere zin stoot de sigmaman dus de alfaman van de troon. "Hij zegt: ik heb het niet eens nodig om erkend te worden als leider. Dat straalt nog meer zelfvertrouwen uit."

"Ik weet niet of dat een verbetering is. Ik vind het spijtig dat het weer eens een rolmodel is waarnaar gestreefd moet worden. Als je ziet hoeveel views de sigmaman krijgt op TikTok, dan denk ik: hoe ongelofelijk halsstarrig zijn die jonge en al wat oudere mannen op zoek naar een houvast om zich goed te voelen in hun man zijn?"

Zou Georges-Louis Bouchez, de partijvoorzitter van MR, zo'n sigmaman kunnen zijn? "Je zou op zoek kunnen gaan naar dingen in hem die niet standaard zijn voor iemand met zijn functie. De tatoeages bijvoorbeeld. Die laten in de eerste plaats zien dat hij zichzelf trouw is en zijn eigen keuzes maakt, dat hij zich niet conformeert aan wat van hem verwacht wordt, en dat hij geen standaard partijleider is."

Net daar zit de aantrekking van de sigmaman in volgens Geuens. "Het zelfvertrouwen dat hij uitstraalt, het je m'en fous-gehalte. Iemand die heel zelfzeker in het leven staat en stabiliteit kan bieden op een totaal andere manier dan het alfamannetje dat doet, dat kan aantrekkelijk overkomen voor mannen én vrouwen."

Blijft de vraag: hebben we zulke rolmodellen eigenlijk wel nodig, of ze nu alfa dan wel sigma heten? "Ik vind het spijtig dat we altijd op zoek gaan naar één perfect rolmodel. Ik zou liever evolueren naar de situatie waarin we een aantal rolmodellen hebben, zodat het duidelijk wordt dat je keuzes màg maken. Dat het oké kan zijn als je eerder richting alfa gaat, of sigma, of welke letter in het alfabet dan ook. Dat dat kan leiden tot een gelukkig leven en een gelukkige relatie in groep, met vrienden en met partners. Dat zou minder belastend zijn voor mensen op zoek naar een identiteit."

"Wat mij betreft is de sigmaman dus welkom. Ik hoop alleen dat er nog snel een aantal anderen volgen zodat mensen veel gemakkelijker een ankerpunt vinden dat werkt, en dat hen het houvast en de zekerheid kan bieden die ze vragen."