Het leger van Azerbeidzjan is vanmiddag begonnen met een aanval in Nagorno-Karabach, de betwiste regio in de Zuidelijke Kaukasus. Azerbeidzjan spreekt van een "antiterroristische operatie" om Armeense troepen uit het gebied te verdrijven. Volgens de lokale Armeense autoriteiten zijn al 25 mensen omgekomen en zijn 7.000 mensen intussen geëvacueerd.
Azerbeidzjan valt betwiste regio Nagorno-Karabach aan, volgens lokale autoriteiten zijn al 25 mensen omgekomen, onder wie enkele burgers
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De aanval begon rond 13 uur lokale tijd (11 uur onze tijd). Volgens de Armeense autoriteiten in Nagorno-Karabach waren er zware beschietingen met artillerie en raketten.
Een journalist van het Franse nieuwsagentschap AFP zegt ontploffingen te hebben gehoord in Stepanakert, de hoofdstad van de betwiste regio. Beelden op sociale media tonen explosies, terwijl te horen is dat het luchtalarm afgaat.
De aanval is volgens het ministerie van Defensie van Azerbeidzjan gericht tegen de posities van Armeense strijdkrachten en militaire infrastructuur. "Als onderdeel van de maatregelen zijn posities van de Armeense strijdkrachten uitgeschakeld door hogeprecisiewapens", zegt het ministerie in een persbericht. Vanavond meldt het leger van Azerbeidzjan dat het meer dan 60 Armeense posities heeft ingenomen.
Burgers geëvacueerd
Volgens Gegham Stepanjan, de mensenrechtenombudsman van de regio, viseert het Azerbeidzjaanse leger ook burgerdoelwitten. Ook journalisten ter plaatse zeggen op sociale media dat ook burgerdoelen onder vuur zijn genomen.
Volgens de Armeense autoriteiten in de betwiste regio zijn al 25 doden gevallen, onder wie twee burgers, en 138 gewonden, onder wie tientallen burgers. Ook Azerbeidzjan zegt dat al een Azerbeidzjaanse burgerdode is gevallen.
Russische troepen, die sinds 2020 de vrede moeten bewaren in Nagorno-Karabach, zijn vanavond begonnen met de evacuatie van honderden burgers, zegt het Kremlin Volgens de lokale Armeense autoriteiten zijn intussen 7.000 mensen geëvacueerd uit 16 gemeentes in Nagorno-Karabach.
Dodelijk incident met landmijnen
De aanval komt drie jaar na het begin van de vorige oorlog in Nagorno-Karabach, in 2020. Azerbeidzjan zegt dat het de aanval heeft ingezet omdat Armenië het staakt-het-vuren dat sindsdien van kracht is, zou hebben geschonden.
In zijn persbericht verwijst het ministerie van Defensie naar een incident eerder vandaag. Vier politieagenten en twee burgers zouden om het leven zijn gekomen door de ontploffing van een landmijn op een autoweg. Volgens Azerbeidzjan was de mijn daar gelegd door "subversieve Armeense troepen".
Nagorno-Karabach: waarover gaat het conflict?
Het conflict over de regio Nagorno-Karabach is een uitloper van het uiteenvallen van de Sovjet-Unie begin jaren 90. Net als de andere voormalige Sovjetrepublieken riepen Armenië en Azerbeidzjan toen de onafhankelijkheid uit.
Meteen was er betwisting over Nagorno-Karabach, een streek die binnen Azerbeidzjan ligt, maar vooral bewoond wordt door Armeniërs. In de late jaren 80 en vroege jaren 90 kwam het tot een oorlog met duizenden doden, waarbij Armenië Nagorno-Karabach en een corridor naar Armenië kon veroveren. In 1994 kwam het tot een staakt-het-vuren, maar het conflict bleef sluimeren.
In 2020 laaide het conflict opnieuw op toen het leger van Azerbeidzjan een groot deel van Nagorno-Karabach onder de voet liep. Onder Russische bemiddeling kwam er na zes weken oorlog en 6.500 doden een staakt-het-vuren, waarbij Armenië zowat de helft van Nagorno-Karabach kon behouden. Dat gebied is enkel door een smalle corridor, de Latsjin-corridor, verbonden met Armenië.
De corridor wordt gecontroleerd door Rusland. Dat is als bemiddelaar aanwezig in het gebied, maar is intussen vooral in beslag genomen door de oorlog in Oekraïne. Sinds eind vorig jaar wordt de corridor geblokkeerd door Azerbeidzjan, waardoor de bevolking van Nagorno-Karabach afgesneden is van voedsel en medicijnen. De blokkade deed de vrees voor een nieuwe escalatie toenemen.
VN-Veiligheidsraad
Armenië roept de VN-Veiligheidsraad en Rusland op om een einde te maken aan de aanval. "Er zijn duidelijke en ondubbelzinnige stappen nodig om een einde te maken aan de agressie van Azerbeidzjan", zegt het Armeense ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring.
De Armeense premier Nikol Pasjinjan heeft ook de Veiligheidsraad in zijn land bijeengeroepen. Op de agenda van de spoedvergadering staat "een discussie over de grootschalige militaire acties van Azerbeidzjan".
In een televisietoespraak heeft Pasjinjan gezegd dat Azerbeidzjan ook een "grondoperatie" heeft gelanceerd. Volgens Pasjinjan is de grens tussen beide landen evenwel nog "stabiel" en heeft Armenië geen troepen in Nagorno-Karabach.
Betoging in Jerevan
Pasjinjan ligt in eigen land ook onder vuur. Vanavond zijn betogers naar het regeringsgebouw in de Armeense hoofdstad Jerevan getrokken om het ontslag van de premier te eisen. Ze nemen het hem kwalijk dat Armenië drie jaar geleden moest instemmen met het verlies van delen van Nagorno-Karabach.
Ook bij de Russische ambassade in Jerevan is er protest. Daar wordt het onvermogen van Rusland om het Azerbeidzjaanse offensief in Nagorno-Karabach te verhinderen, aan de kaak gesteld.
Rusland heeft in een reactie op de aanval van vandaag gezegd dat het Armenië en Azerbeidzjan zal proberen te overtuigen om terug te keren naar de onderhandelingstafel. Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov zei "bezorgd" te zijn over de "brutale escalatie" van de situatie in Nagorno-Karabach.
Ook Turkije, een bondgenoot van Azerbeidzjan, roept beide landen op om opnieuw aan de onderhandelingstafel te gaan zitten. Maar het zegt wel dat Azerbeidzjan zich verplicht zag om maatregelen te nemen omdat zijn "terechte bezorgdheden" over de situatie in de regio niet zijn weggenomen.
De Europese Unie heeft de aanval veroordeeld en roept Azerbeidzjan op om de gevechten te stoppen. Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken doet zo'n oproep. "Deze acties verslechteren de al verschrikkelijke humanitaire omstandigheden in Nagorno-Karabach en ondermijnen het vooruitzicht op vrede", zegt hij. Frankrijk noemt de aanval "onaanvaardbaar" en vraagt dat de VN-Veiligheidsraad met spoed bijeenkomt.
