In de Amerikaanse staat Oklahoma moeten de publieke scholen lessen geven over de Bijbel. Dat heeft de hoogste onderwijsambtenaar van de staat aangekondigd. De maatregel stuit op kritiek en doet het debat over de scheiding tussen Kerk en staat opnieuw oplaaien in de VS.
Na de 10 geboden in klassen in Louisiana: Oklahoma verplicht lessen over de Bijbel
Pauline Vermout
Gepubliceerd:
"De Bijbel is een historisch document dat nodig is om onze kinderen de geschiedenis en de kernwaarden van de Verenigde Staten aan te leren." Zo kondigde de Republikeinse hoogambtenaar voor het onderwijs in Oklahoma, Ryan Walters, de maatregel aan. "Dat is nodig om ons rechtssysteem, en de westerse beschaving in haar geheel, te begrijpen."
De Bijbellessen zullen worden gegeven aan alle leerlingen in publieke scholen vanaf het 5e leerjaar tot en met het 6e middelbaar. De maatregel gaat "onmiddellijk van kracht" en moet "strikt worden nageleefd".
Hoe de maatregel geïmplementeerd zal worden, is nog onduidelijk. Want op dit moment zijn het, volgens de wet, de schoolbesturen die kiezen in welke mate ze de Bijbel gebruiken in hun lessen.
De maatregel past wel in Walter's anti-'woke' campagne tegen de invloed van de "radicale linksen" in het onderwijs van Oklahoma. Met dat campagnethema werd hij in 2022 verkozen. Sindsdien is hij al verschillende keren verwikkeld geraakt in controverses over lessen over genderidentiteit en etniciteit.
Debat scheiding Kerk en staat
De verplichting van Walters stuit op kritiek. Die zou namelijk ongrondwettelijk kunnen zijn, omdat het Eerste Amendement van de Amerikaanse grondwet het verbiedt om een nationale religie in te stellen of de ene religie te verkiezen boven de andere.
"De VS moet zich opnieuw wijden aan het constitutionele principe over de scheiding tussen Kerk en staat", zegt Rachel Laser, de CEO van de belangengroep Amerikanen Verenigd voor de Scheiding tussen Kerk en Staat. "Het publieke onderwijs, de religieuze vrijheid en de democratie staan allemaal op het spel." De belangengroep gaat de beslissing aanvechten in de rechtbank.
Het publieke onderwijs, de religieuze vrijheid en de democratie staan op het spel
Rachel Laser, CEO van Amerikanen Verenigd voor de Scheiding tussen Kerk en Staat
Walters heeft in het verleden al gezegd dat "de secularisten in de VS van het atheïsme een staatsreligie hebben gemaakt". Een uitspraak die "duidelijke religieuze dwang" uit volgens Interfaith Alliance, een organisatie die opkomt voor religieuze vrijheid in de VS. "Geen enkel religieuze groep mag zijn eigen visie opleggen aan alle Amerikanen", vindt de organisatie.
Veel gelijkaardige maatregelen
De maatregel in Oklahoma komt een week nadat de Republikeinse gouverneur van Louisiana had aangekondigd dat er een poster met de 10 geboden moet hangen in elk publiek klaslokaal in de staat. Verschillende families zijn naar de rechter getrokken met het argument dat de maatregel ongrondwettelijk is.
En in 2020 werd de National Association of Christian Lawmakers opgericht, een organisatie die christelijke waarden wil integreren in de Amerikaanse wetgeving. De NACL heeft er mee voor gezorgd dat een geestelijke verzorger aangenomen kan worden door publieke scholen in Florida, Louisiana en Texas.
Er is ook een toenemend aantal aanvragen om boeken te verbieden in bibliotheken en scholen in de VS. Het aantal overheidsbeurzen die in Republikeinse staten gegeven wordt aan christelijke privéscholen stijgt ook.
Een conservatief Hooggerechtshof
Volgens de Amerikaanse krant, de Washington Post, loopt deze evolutie gelijk met het Amerikaans Hooggerechtshof dat steeds meer conservatieve beslissingen neemt. "Dat heeft de rechten van religieuze mensen uitgebreid en de overheid meer toelating gegeven om religies te ondersteunen", schrijft de krant.
De New York Times, een andere Amerikaanse krant, pikt daar op in. "Het zorgt voor een groeiend aantal conservatieven die openlijk stellen dat de Amerikaanse democratie op basis van Christelijke waarden moet worden gebouwd. Om dat te bereiken, focussen ze op scholen, waar de volgende generatie gevormd wordt."
Joseph Fishkin, een professor rechten aan de Universiteit van Californië in Los Angeles, zegt daarom ook dat "het onzeker is of zulke maatregelen door het Hooggerechtshof ongrondwettelijk zouden worden verklaard, ondanks dat ze het Eerste Amendement schenden".
Hoe zit het bij ons?
In Vlaanderen worden enkel de scholen van het Gemeenschapsonderwijs volledig gefinancierd door de Vlaamse overheid.
De Vrije Scholen, die opgericht zijn door natuurlijke personen of privaatrechtelijke rechtspersonen, worden voor een deel gesubsidieerd door de Vlaamse overheid. Het katholiek onderwijs vormt de grootste groep, maar er zijn ook joodse, orthodoxe, protestantse, islamitische en niet-confessionele scholen.
Als laatste kent Vlaanderen ook gesubsidieerd officieel onderwijs. Die scholen zijn opgericht door openbare besturen ( bv. gemeenschap, provincies, steden en gemeenten) en worden ook deels gesubsidieerd door de Vlaamse overheid.
