"Diverse samenleving wordt niet weerspiegeld in gemeenteraden": slechts 11,7 procent van verkozenen in centrumsteden heeft migratie-achtergrond

15,5 procent van de kandidaten voor de lokale verkiezingen in 13 Vlaamse centrumsteden had een migratieachtergrond. Dat is iets meer dan in 2018, toen het percentage nog op 14,3 procent lag. Vooral in de kleinere centrumsteden zijn er in vergelijking met 6 jaar geleden meer kandidaten met een migratieachtergrond bij gekomen. 

Onderzoeker Robin Devroe (UGent) ziet wel dat die cijfers stagneren, zeker in steden zoals Antwerpen en Gent. "Die evolutie van kandidaten met een migratieachtergrond ging lange tijd in stijgende lijn, maar nu zien we dat we op een soort plateau zijn beland." 

In vergelijking met het aantal burgers met een migratieachtergrond ligt dat cijfer ook laag, zegt Robin Devroe. In de 13 centrumsteden heeft gemiddeld 34,4 procent van de burgers een migratieachtergrond. "We zien dus dat individuen met een migratieachtergrond sterk ondervertegenwoordigd zijn ten opzichte van hun aandeel in de bevolking."

Die ondervertegenwoordiging wordt nog groter wanneer we kijken naar het aantal verkozen kandidaten. Gemiddeld heeft 11,7 procent van het aantal verkozenen in de centrumsteden een migratieachtergrond. Dat is een lichte daling tegenover 2018, toen zo'n 12,4 procent van de verkozen kandidaten een migratieachtergrond had. 

Het aantal verkozenen met migratieachtergrond is ook in bijna in elke stad gedaald. Enkel in Leuven, Sint-Niklaas, Hasselt en Brugge zijn er bij de afgelopen verkiezingen meer mensen met een migratieachtergrond verkozen geraakt dan 6 jaar geleden.  

"Er zijn dus wel meer kandidaten, mensen hebben de keuze om op kandidaten van een migratieachtergrond te stemmen, maar we zien dat er uiteindelijk nog altijd minder van die kandidaten verkozen geraken." 

"Onze bevolking wordt steeds diverser, maar die diversiteit zien we niet op die kandidatenlijsten, en al zeker niet als we kijken naar de samenstelling van de gemeenteraden in de Vlaamse centrumsteden. Daar zijn het overwegend blanke mensen, mensen zonder migratieachtergrond", besluit Devroe. 

Volgens Devroe is het vandaag moeilijk om een duidelijke verklaring te geven voor die daling. "Maar we nemen wel aan dat het verdwijnen van de opkomstplicht een van de mogelijke verklaringen kan zijn."

"Vanuit internationaal onderzoek weten we dat bepaalde groepen van kiezers niet meer geneigd zijn om te gaan stemmen als ze daar niet toe verplicht worden. En dan zijn kiezers met een migratiegrond een van die groepen die uit de boot dreigen te vallen." 

Maar ook de gemeenschappelijke lijsten en kartels leidden er volgens Devroe toe dat er maar weinig kandidaten met een migratieachtergrond op de lijsten stonden en verkozen raakten. "Als er minder lijsten zijn, zullen die ook minder divers zijn en wordt de keuze ook op die manier verder beperkt." 

Voor het vertrouwen in de politiek zijn deze resultaten niet rooskleurig, zegt Devroe. "Uit onderzoek weten we dat de aanwezigheid van mensen met een gelijkaardig profiel als de burger ertoe bijdraagt dat burgers meer vertrouwen hebben in de politiek. Die rolmodellen spelen een hele grote rol."

"Als we nu zien dat men er onvoldoende in slaagt om die diversiteit, die wel in onze samenleving aanwezig is, binnen te brengen in de politieke partijen en gemeenteraden, dan zou dat potentieel wel nefaste gevolgen kunnen hebben voor de mate waarin burgers met een migratieachtergrond zich identificeren met het politiek systeem", besluit Devroe.