Federale Ombudsman vraagt eenvoudigere regels voor aanvragen van werkloosheidsuitkeringen: "Bij te late dossiers verliezen mensen pensioen"

De federale Ombudsman, David Baele, vraagt aan de huidige of nieuwe federale minister van Werk om de wetgeving over het aanvragen van een werkloosheidsuitkering te vereenvoudigen. Hij vraagt ook om meer middelen vrij te maken voor alle uitbetalingsinstellingen. Wie een werkloosheidsuitkering wil aanvragen, kan daarvoor een beroep doen op de Hulpkas, een gratis overheidsinstelling, of een van drie vakbonden: ACV, ABVV of ACLVB.

"De instellingen geven aan dat ze over onvoldoende middelen beschikken om hun opdracht correct en kwaliteitsvol te kunnen uitvoeren. Er moet vooral meer geld geïnvesteerd worden in de digitalisering van deze diensten, zodat de uitwisseling van gegevens tussen alle betrokken partijen efficiënter kan verlopen", legt ombudsman David Baele uit in 'WinWin', het consumentenprogramma op Radio2.

De meeste klachten die bij de ombudsdienst belanden, gaan over de gebrekkige dienstverlening die werklozen krijgen van hun vakbond of de Hulpkas voor werkloosheidsuitkeringen. "Alle werklozen hebben nochtans het recht om correct en kwaliteitsvol behandeld te worden."

Om te beginnen zijn de instellingen niet altijd vlot bereikbaar en dat zorgt voor frustraties en vertragingen. "We krijgen klachten over de telefonische bereikbaarheid, maar ook over de kantoren waar je fysiek kunt langsgaan. De wachttijden lopen soms hoog op en de kantoren zijn soms zonder aankondiging gesloten."

Ook trage of gebrekkige communicatie over dossiers zorgt voor wrevel en problemen. "Burgers die werkloos zijn geworden hebben soms al weken of zelfs maanden geen inkomen meer. Ze hopen binnen maximaal een paar dagen een antwoord te krijgen op hun mails en vragen, maar we zien dat dat niet altijd lukt."

De overgrote meerderheid van de dossiers wordt tijdig behandeld, maar wanneer dat niet lukt, kan dat voor allerlei problemen zorgen. Voor een volledige werkloosheid moet de uitbetalingsinstelling de volledige aanvraag binnen de 2 maanden na het begin van de werkloosheid aan de RVA bezorgen. Lukt dat niet, dan zal de RVA geen uitkering toekennen voor die volledige periode, maar pas vanaf de datum waarop het volledige dossier wordt bezorgd. Als de laattijdige indiening niet de schuld is van de werkloze, maar te wijten is aan de trage behandeling door de Hulpkas of de vakbond dan moet die de uitkering op eigen kosten uitbetalen aan de werkloze.

Toch heeft die vertraging meer impact dan je op het eerste gezicht zou denken. "Wij stellen vast dat de werkloze niet altijd krijgt waar hij recht op heeft, omdat de uitbetalingsinstellingen zeker niet altijd spontaan de uitkeringen betalen die de werkloze door hun toedoen is misgelopen."

"Zelfs als zij dat wel doen is er nog een bijkomend probleem. De uitkering die wordt betaald door een van de uitbetalingsinstellingen wordt namelijk niet gelijkgesteld. Daardoor wordt die periode mogelijk niet meegeteld voor de berekening van je pensioen, indien je zelf geen rechtzetting aan de Pensioendienst vraagt."

Werklozen verliezen op hun oude dag dus niet alleen geld, maar ook voor de berekening van de pensioenleeftijd wordt er met die periode geen rekening gehouden. Dat moet anders vindt de ombudsman. "De overheid moet ervoor zorgen dat élke werkloze álle uitkeringen krijgt waar hij recht op heeft. Ook wanneer zijn dossier door toedoen van zijn uitbetalingsinstelling te laat aan de RVA wordt bezorgd."

De ombudsman vraagt bovendien aan de (huidige of toekomstige) minister van Werk om de reglementering aan te passen. "Zodat ook de uitkeringen die door de uitbetalingsinstellingen worden uitbetaald, als volwaardige werkloosheidsuitkeringen worden gezien. Ook de andere sociale-zekerheidsrechten moeten gegarandeerd blijven."