De spanning in de federale regering over de houding tegenover Israël loopt op. Vooruit, CD&V en Les Engagés dringen aan op een forsere houding tegenover de regering-Netanyahu, en ook de N-VA blijkt in die richting op te schuiven. Maar de MR van partijvoorzitter Georges-Louis Bouchez houdt vol: geen sancties tegen Israël en geen erkenning van Palestina. Hoe moeten we die houding pro-Israël verklaren en wat zijn de beweegredenen van Bouchez? We zochten naar antwoorden.
Waarom blijft MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez zich hardnekkig verzetten tegen een hardere houding tegenover Israël?
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
"Sinds Jean Gol zijn de Franstalige liberalen altijd pro-Israël geweest en die historische lijn is altijd aangehouden geweest", zegt politicoloog Dave Sinardet (VUB). Dat beaamt oud-minister Vincent Van Quickenborne (Open VLD): "Jean Gol, die oorspronkelijk Jean Goldstein heette, is lang hun leidende politieke figuur geweest."
Mocht Jean Gol vandaag nog hebben geleefd, zou zijn houding beslist anders zijn geweest dan die van Georges-Louis Bouchez
Simone Susskind, oud-senator en oud-voorzitter Centre Communautaire Laïc Juif
Oud-senator Simone Susskind (PS), tevens oud-voorzitster van het Centre Communautaire Laïc Juif (CCLJ), nuanceert de pro-Israëlhouding van Gol. "Hij stond open voor een tweestatenoplossing als oplossing voor het conflict. Zo waren hij en Roger Lallemand (PS) in 1988 aanwezig op een openbare dialoog die wij organiseerden met Israëlische en Palestijnse vertegenwoordigers. Mocht Jean Gol vandaag nog hebben geleefd, zou zijn houding beslist anders zijn geweest dan die van Georges-Louis Bouchez."
Na Gol was Louis Michel lange tijd de leidende figuur bij de MR. In de regeringen-Verhofstadt werkte hij mee aan de genocidewet, waardoor de toenmalige Israëlische premier Ariël Sharon in België dreigde te worden vervolgd voor zijn rol bij de massamoorden op Palestijnen in de Libanese vluchtelingenkampen Sabra en Shatila, in 1982. Michel deinsde er in 2000 ook niet voor terug om het optreden van Israël in de Gazastrook te veroordelen als "provocerend" en "buitensporig".
De kaart van de Israëlische regering
De huidige MR-voorzitter kijkt duidelijk anders naar de gebeurtenissen in het Midden-Oosten. Hij trekt de kaart van de Israëlische regering. Zo noemde hij de Israëlische bieperaanvallen in Libanon vorig jaar "een geniale zet". Tijdens een debat in maart zei hij dat er in Gaza "geen genocide plaatsvindt, want de Palestijnse bevolking is sinds 1940 verviervoudigd". De erkenning van Palestina is volgens hem "een mooi cadeau aan het terrorisme" - bijna een letterlijke weergave van de woorden van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu - en sancties treffen tegen Israël vindt hij zinloos.
Ook binnen de Vivaldi-regering sleepte de MR vaak met de voeten als het over Israël ging
Oud-minister Vincent Van Quickenborne (Open VLD)
"Bij Georges-Louis Bouchez is die pro-Israël-lijn nog verstrengd", weet Vincent Van Quickenborne (Open VLD). "Ook binnen de Vivaldi-regering sleepte de MR vaak met de voeten als het over Israël ging." Volgens hem is de houding tegenover Israël hét grote verschilpunt tussen Vlaamse en Franstalige liberalen.
"In de Belgische politiek hoort hij stilaan bij de laatste der Mohikanen als het gaat over de weigering om Palestina te erkennen", zegt Simone Susskind. Als joodse ziet zij de erkenning van een Palestijnse staat wel degelijk als deel van de oplossing in het Midden-Oosten. "Bouchez zegt dan dat wij pro-Palestijns zijn, maar dat is niet zo. Wij zijn wel voor een rechtvaardige oplossing."
Een electorale strategie?
Wat zit er dan achter die koers van Bouchez? "Voor hem is het zwart-wit", zegt Van Quickenborne. "Israël ziet hij als een buffer tegen alles wat Arabisch en islamitisch is." Zo kan je eigenlijk ook een verband zien met de moslimgemeenschap hier.
Je moet dat zien tegen de achtergrond van zijn algemene strategie om zich rechts te positioneren en in de contramine te gaan met links
Politicoloog Dave Sinardet (VUB)
Op die manier komen we op het terrein van de binnenlandse politiek. "Je moet dat zien tegen de achtergrond van zijn algemene strategie om zich rechts te positioneren en in de contramine te gaan met links", duidt Sinardet. "De facto wordt links vaak beschouwd als pro-Palestijns, rechts als pro-Israël. Sowieso zoekt Bouchez vaak de politieke confrontatie."
"Radicaal-rechtse partijen zijn in wel meer landen pro-Israël, zeker sinds de aanslagen van 11 september. Ze hebben het dan over islamitisch extremisme en Israël als enige democratie in het Midden-Oosten en als voorpost van de westerse democratie."
Bouchez ziet dit waarschijnlijk als een politieke troefkaart
Oud-minister Vincent Van Quickenborne (Open VLD)
"Wellicht hoopt hij zo te vermijden dat kiezers hun heil zoeken bij een extreemrechtse partij, hoewel zo'n Franstalige partij bij ons nog niet bestaat", denkt Simone Susskind. "Misschien is dit voor een deel inderdaad een electorale strategie", zegt Dave Sinardet. "Maar zeker in Brussel kan dat riskant zijn, want in de hoofdstad woont een grote moslimgemeenschap. Bovendien heb je een grote progressieve groep in de joodse gemeenschap in Brussel."
"Bouchez ziet dit waarschijnlijk als een politieke troefkaart", denkt Van Quickenborne. Ook minister Jean-Luc Crucke (Les Engagés) zei een kleine 2 jaar geleden al dat Georges-Louis Bouchez de Israëlische vlag voor politieke doeleinden gebruikt. Crucke stapte in 2022 op bij de MR omdat hij zich niet kon vinden in de rechtse koers van de voorzitter. "Ik vind dit gevaarlijk", zegt Susskind. "Gevaarlijk omdat rechts in opmars is, maar ook gevaarlijk voor de MR, die zo steeds meer geïsoleerd raakt."
