Geen akkoord over overvolle gevangenissen: "Regering vindt btw op sushi of diepvriespizza belangrijker"

De regering is er niet in geslaagd een akkoord te vinden om de overbevolking in de gevangenissen aan te pakken. De vakbonden zijn daarover allerminst tevreden. 

Een bijzonder geëmotioneerde Robby De Kaey, vakbondsafgevaardigde van de socialistische vakbond ACOD, uit zijn frustratie: "Shame, shame, shame voor de collega's van Verlinden (minister van Justitie, red.) en de premier. Ze vinden de btw-inkomsten op sushi of diepvriespizza belangrijker dan hun burgers in voorhechtenis die op de grond leven." 

"Je krijgt de indruk dat enkel het gevangenispersoneel zich nog iets aantrekt van de situatie, van de mensen van wie de maatschappij zich geen fluit meer aantrekt", zegt hij onomwonden in De Ochtend op Radio 1. 

Ook het respect voor de werknemer is ver te zoeken, vindt de christelijke vakbond ACV. "Sinds de coronaperiode werkt het gevangenispersoneel in steeds moeilijkere omstandigheden: minder middelen, stijgende agressie, een enorme werkdruk en dagelijks terugkerende schrijnende situaties."

"En intussen moeten ze machteloos toekijken hoe gedetineerden en geïnterneerden aan hun lot worden overgelaten." Zowel ACV als ACOD hekelt het gebrek aan perspectief. 

Want hoewel dat gevangenispersoneel van enig vooruitzicht op betere werkomstandigheden "beroofd wordt", blijft het elke dag tot het uiterste gaan, weet De Kaey. Ook tijdens de kerstperiode. 

"Elk jaar zorgt het personeel ervoor dat er toch wat georganiseerd wordt voor de mensen die kerst belangrijk vinden. Een eredienst bijvoorbeeld, en op veel plaatsen komt er ook een koor langs. Er is een deel van de samenleving dat zich wel iets aantrekt van de mensen die opgesloten zitten en die komen dan langs om tussen de gedetineerden te zitten." 

Er wordt ook bekeken of er familie op bezoek kan komen. En de keukenploeg probeert een heel jaar lang te sparen om op kerst toch een net iets specialere maaltijd te kunnen serveren. "Hebben die personeelsleden dan geen recht op werkbaar werk in veilige omstandigheden?", vraagt De Kaey zich af. 

Eerder deze week diende de socialistische vakbond nog een stakingsaanzegging in voor oudejaarsavond en -nacht in de gevangenis van Haren. "Dit is de laatste optie", klonk het toen. 

Ook het gevangeniswezen laat in een reactie weten ontgoocheld te zijn over het uitblijven van maatregelen, "zowel voor het personeel als voor de gedetineerden, die dagelijks met de gevolgen geconfronteerd worden", zegt woordvoerder Kathleen Van De Vijver.

"Deze situatie is niet alleen onhoudbaar binnen de gevangenissen zelf, maar heeft ook een rechtstreekse impact op de veiligheid van de samenleving. Zonder dringende en doortastende maatregelen dreigen de problemen zich verder op te stapelen, met alle risico’s van dien."

Hoofdcommentator van De Morgen, Bart Eeckhout, noemt de overbevolking in de gevangenissen een "hoofdpijndossier". "Minister Verlinden wil de bestaande noodwet over vervroegde vrijlating – nu is dat een half jaar – optrekken naar 1 jaar, om op korte termijn meer capaciteit te voorzien. De MR en de N-VA zien dat niet zitten."

"En dat kan ik ook begrijpen: je wil niet dat er iets gebeurt met een gedetineerde die 1 jaar vervroegd is vrijgelaten. Is dat wel het geval, dan kan dat zware politieke gevolgen hebben", legt hij uit in De Ochtend op Radio 1.

"Anderzijds begrijp ik ook het standpunt van de minister van Justitie: alternatieve voorstellen om capaciteit te voorzien zijn goed, maar daar ben je op korte termijn niets mee."

Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) wijst naar de CD&V als schuldige voor de blokkering omdat de partij het dossier van de overbevolking koppelt aan een ander dossier: het inzetten van militairen op straat. Ook daarover is er nog geen akkoord.

"Het is een weinig fraaie tactiek, maar niet ongewoon", duidt Eeckhout. "Vaak zijn het de kleinere coalitiepartners die dat doen. Ze moeten hun eigen strijdpunten leveren en proberen dan dossiers te gijzelen. Zo koppelde Vooruit bijvoorbeeld ook de meerwaardebelasting aan de herfinanciering van Defensie."

"Dit dossier verdient wel de poltieke prioriteit van de hoogste orde", benadrukt Eeckhout, "maar er zijn geen goede oplossingen." Na de kerstperiode gaan de gesprekken voort.