Donderdag viert Zweden de 80e verjaardag van koning Carl Gustaf groots. In juni volgt zijn gouden huwelijksjubileum met Silvia Sommerlath (82). Maar wie zijn ze, dit koppel dat onlangs nog speels danste op ABBA, maar vroeger achter de paleismuren meer dalen dan pieken kende?
Carl Gustaf van Zweden 80 en 50 jaar getrouwd: het bewogen huwelijksgeluk achter de paleismuren
Op 30 april wordt Carl Gustaf Folke Hubertus Bernadotte 80 jaar. Hij is de langst regerende koning van Zweden.
Carl Gustaf is niet vies van een feestje en dus worden, net zoals bij zijn 70e verjaardag, alle registers opengetrokken.
Donderdag staan een Te Deum (dankviering in de kapel van het paleis), een militaire erewacht, een fly-over van de luchtmacht, felicitaties en bloemen van het publiek, een lunch (getrakteerd door hoofdstad Stockholm) en vooral een galadiner gepland.
De gasten bevestigen druppelgewijs. Voorlopig is het onduidelijk hoeveel buitenlandse royals aanwezig zullen zijn. In 2016 waren dat er 30.
Voor Noorwegen gaan alvast koning Harald en koningin Sonja, voor Denemarken koning Frederik, koningin Mary en prinses Benedikte. Ook koning Filip en koningin Mathilde en het Thaise koninklijke paar zijn van de partij.
De Zweedse openbare omroep SVT zendt grote delen van de festiviteiten uit, de avond voordien is er een interview met Carl Gustaf.
De jarige Carl Gustaf betrekt er ook de scouts bij. Zo geeft hij alle geschenken weg aan de scoutbeweging (behalve een tapijt gekregen van het parlement) en richt hij een stichting op om geld in te zamelen. De koning is al sinds zijn kindertijd zelf scout, want - zegt hij - "niet iedereen voetbalt".
Op 13 juni, volgt dan een ander jubileum: 50 jaar getrouwd. Het geheim achter dat lange samenzijn? "We hebben de luxe van 2 aparte badkamers", grapte de koning ooit.
Maar vergis je niet: aan dat huwelijksgeluk is achter de paleismuren hard gewerkt.
Carl Gustaf en Silvia dansen verliefd op 'Dancing queen' tijdens 'Mamma mia the party' in maart (beeld Instagram):
Hoe het begon: met een verrekijker
Een jaar voordat hij koning wordt, trekt Carl Gustaf naar de Olympische Spelen van München. Hij ontmoet er de Duits-Braziliaanse tolk en gastvrouw Silvia Sommerlath.
Hij zit in de viptribune haar gade te slaan met een verrekijker, terwijl ze slechts op een paar meter van elkaar zitten. Geestig, vindt Silvia. Humor verbindt, en die zal de lijm worden van hun huwelijk.
Carl Gustaf stuurt meteen zijn adjudant op haar af en weet een afspraakje te versieren. Luttele uren later dineren ze.
Om de relatie een kans te geven, reist het koppel stiekem naar de Alpen en Sardinië. Als Silvia in Zweden is, schakelt ze dubbelgangers in of draagt pruiken.
De relatie stuit op verzet van koning Gustaf Adolf die vindt dat burgermeisjes niet passen binnen een koninklijke familie. Dat was de tijdgeest toen.
Twee van zijn zonen waagden de stap eerder al en verloren hun prinselijke titels. Carl Gustaf wacht en maakt zijn verloving bekend als zijn grootvader overleden is.
"Ik ben vaak onder de indruk geweest van haar vermogen om het hoofd koel en hoog te houden, ook al stormt het van alle kanten", zegt vader Walther Sommerlath in het magazine Svensk Damtidning. Profetische woorden, zou blijken.
De Zweden omarmen de verloofde direct. Ze zou de monarchie "redden". Carl Gustaf had het imago van playboy te pakken met zijn voorliefde voor blitse wagens en nachtclubs.
Er lijkt geen vuiltje aan de lucht. Silvia schenkt haar man 3 kinderen. De pers fotografeert telkens een goedlachs, hecht gezin.
Rampjaar 2010
Maar de nachtclubs keren als een boemerang terug in 2010 in een ophefmakende biografie, 'De monarch tegen wil en dank'.
De auteurs - 3 onderzoekjournalisten - beweren dat de koning "genoot van getortel in ranzige etablissementen van maffiabazen". Carl Gustaf zou een fortuin verbrast hebben aan wilde orgieën in stripclubs. De Zweedse geheime dienst houdt hem een hand boven het hoofd.
Zijn minnares in de jaren 90 is Camilla Henemark, de Zweedse zangeres van de band Army of Lovers (hier bekend van de hit 'Crucified'). In 1 dag tijd gaan 20.000 exemplaren van het boek over de toonbank.
Achter de façade van het perfecte huwelijk tussen Carl Gustaf en Silvia duiken de barsten op. Als bij toeval houdt de koning net op dat moment zijn jaarlijkse persconferentie naar aanleiding van de elandjacht.
We hebben besloten die bladzijde om te slaan
Carl Gustaf over de schandalen eind 2010
Normaal gezien verschijnen daar 5 journalisten op het appel, nu 58. De anders zeer gereserveerde Carl Gustaf voelt de immense druk en reageert: "Het gaat om een periode die ver achter me ligt. Daarom kies ik er samen met mijn gezin voor om het verleden te laten rusten en vooruit te kijken."
In 2010 ligt koningin Silvia ook onder vuur, meer bepaald voor haar vader Walther, van wie geweten is dat hij lid was geweest van de nazipartij van Adolf Hitler. Zender TV4 brengt naar buiten dat Walther zich in 1939 het bedrijf van een Joodse zakenman had toegeëigend.
Silvia laat daarop het verleden van haar vader onderzoeken om in een rapport te stellen dat Walther Sommerlath niet 'fout' was in de Tweede Wereldoorlog.
De overname van het bedrijf zou een ruil geweest zijn. Een Amerikaanse organisatie van Holocaust-overlevenden trekt het onderzoek in twijfel.
Maar Carl Gustaf en Silvia blijven de stormen doorstaan als een verenigd front. Geen kwaad woord valt. Integendeel. "Ik had geen betere levenspartner kunnen hebben", aldus de koning.
Veerkrachtig en kwiek
16 jaar later geniet het koninklijke paar respect, vooral voor hun veerkracht en omdat ze tot op hoge leeftijd kwiek blijven doorwerken. De grote gezondheidskwalen blijven hen bespaard. Dat helpt.
Carl Gustaf en Silvia reisden vorige maand naar Polen. Eind vorig jaar waren ze op de klimaattop in Brazilië en brachten ze nog een staatsbezoek aan Canada.
Waar ze verschijnen, tonen ze een onvermoeibare interesse. Hun genegenheid voor elkaar verbergen ze daarbij niet, en ze uiten die vaak met plagerijen.
Uit recente peilingen blijkt dat het vertrouwen in de Zweedse monarchie stabiel blijft met 44 procent. Carl Gustaf moet wel zijn dochter Victoria, als populairste lid van de koninklijke familie, laten voorgaan.
Samengevat: de koning is geliefd, de kroonprinses populairder. Hoe komt dat? De koning komt in interviews en bij publieke gelegenheden gecompliceerd over.
De ene keer joviaal, de andere keer nors en teruggetrokken. Die grilligheid weegt door in de publieke perceptie, zeker wanneer hij zich onhandig uitdrukt.
De laatste rel dateert van 2023 toen de koning over de troonopvolging zei: "Carl Philip is mijn zoon en het werd hem afgenomen." Het geeft de indruk dat Carl Gustaf niet achter zijn dochter staat.
Carl Philip was bij zijn geboorte in 1979 de kroonprins, maar een grondwetswijziging in 1980 maakte ook vrouwen tot troonopvolger. Daardoor werd zijn oudere zus Victoria alsnog kroonprinses.
De koning zet snel recht dat dochterlief niet geschikt zou zijn: "Victoria is een buitengewone aanwinst voor mij en ons land. Ik ben trots op haar."
Victoria is intussen 48. Komt de troon in zicht? Vorig jaar vond 42 procent van de Zweden de tijd rijp.
Carl Gustaf houdt de boot af: "Het is de plicht van een monarch zijn opdracht uit te voeren zolang hij bij zinnen is." Niets wijst voorlopig op iets anders.
