Liveblog politiek - Vlaamse regering krijgt vertrouwen van Vlaams Parlement, lees hier het opvallendste van het urenlange debat na

Volgens PVDA-voorzitter Jos D'Haese blijft de Vlaamse regering "een regering van tekorten". Dat zegt hij in De Ochtend op Radio 1. "De belofte dat daar verandering in zou komen, met historische investeringen, heeft het weekend niet overleefd."

Hij wijst onder meer naar de kinderopvang, de wachtlijsten in de zorg, klimaatbeleid en investeringen in openbaar vervoer. "Dit is gewoon een verderzetting van het beleid van de vorige regering."

"Als je bijvoorbeeld de wachtlijsten wil oplossen, als je de zorg wil verbeteren, dan heb je meer mensen nodig. Maar op dit moment zien we dat mensen de zorg verlaten omdat de lonen te laag zijn, de uren te flexibel, de kaders te beperkt. En op dat vlak zie je gewoon zo goed als niks in dit regeerakkoord. En dus gaan we die problemen ook niet fundamenteel kunnen oplossen."

Na 9 uur zit het debat over de nieuwe regeerverklaring erop. 

Het parlement heeft zonet het licht op groen gezet voor de nieuwe regering. Het akkoord is goedgekeurd. Meerderheidspartijen N-VA, Vooruit en CD&V stemden voor, oppositiepartijen Vlaams Belang, Open VLD, Groen en PVDA stemden tegen. M'Hamed Kasmi van Team Fouad Ahidar onthield zich.

Muzikant Frederik Sioen (Vooruit) is één van de nieuwkomers in het parlement. Hij maakt van zijn eerste tussenkomst gebruik om de loftrompet te steken over het cultuurbeleid van de nieuwe regering. Vooruit levert met Caroline Gennez ook de nieuwe minister van Cultuur. 

Bij Vlaams Belang zijn ze minder enthousiast. "Er staan veel vage bewoordingen in dit akkoord. Voor cultuur is dat niet anders. Ik zie nauwelijks iets concreet", zei Filip Brusselmans. 

Ook bij Groen vinden ze het onderdeel over cultuur te vaag. De partij hoopt vooral dat Gennez een progressief cultuurbeleid gaat voeren. "We gaan u daarop afrekenen als dat niet het geval is", zei Bram Jaques. 

Water uit de kraan wordt duurder. Europa legt strengere eisen op wat betreft de zuivering van water en die zal de regering deels doorrekenen via de waterfactuur. Debby Burssens (PVDA) vroeg aan minister Brouns hoe veel die precies zal stijgen? 

"Ik ken het exact bedrag nog niet", klonk het. "We staan nu aan de vooravond van een hervorming van de factuur."  Brouns wil met die hervorming de vaste kosten in de factuur verlagen en "meer sturen op het verbruik". Het aandeel van het verbruik zal dus zwaarder doorwegen in wat je betaalt voor water.   

Komt er nog een kleine stoelendans in het Vlaams Parlement? Als het van Vooruit afhangt misschien wel.

De Vlaamse socialisten, die van de oppositie naar de meerderheid zijn geswitcht, willen in het parlement graag fysiek van plaats wisselen met Open VLD. Op die manier zou Vooruit fysiek naast de andere meerderheidspartijen in het brede middenblok van het halfrond kunnen zitten.

Open VLD zou dan in het linkervak naast Groen komen te zitten. De kwestie moet wel nog verder besproken worden. (Belga) 

Meer dan 170.000 mensen staan op de wachtlijst voor een sociale woning. De regering stelt de komende jaren 6 miljard euro aan leningen ter beschikking van de sociale huisvestingsmaatschappijen om nieuwe woningen te bouwen. Dat bedrag ligt in de lijn met de afgelopen jaren. 

Het budget was de afgelopen jaren niet het probleem. Het raakte zelfs niet opgebruikt omdat de woningen niet gebouwd worden. Veel gemeenten slepen met de voeten om de sociale huisvesting uit te breiden. Daarom wil de nieuwe regering strenger toekijken op de doelstellingen die ze oplegt aan de gemeenten.

"Aan gemeenten die hun deel niet doen, gaan we boetes opleggen", zei Meslissa Depraetere (Vooruit), de nieuwe minister voor Wonen. Vorige regeringen zijn nooit overgegaan tot effectieve sancties. Hoe hoog de lat zal liggen is nog niet duidelijk.

De nieuwe regering voert 2 grote belastingverlagingen door. De registratierechten dalen vanaf januari van 3 naar 2 procent en er komt een hervorming van de erfbelasting. Die hervorming moet wel nog uitgetekend worden. 

"We hebben nog de nodige tijd en ruimte om een en ander voor te bereiden", legt minister Ben Weyts (N-VA) uit in het parlement. Over 2 jaar zou het nieuwe systeem ingevoerd worden. Wie minder zal betalen en hoeveel minder dat dan zal zijn is nog niet vastgelegd. 

"Onze focus ligt op de kleine en middelgrote erfenissen", aldus Weyts. Tegelijk zal de regeling rond zogenoemde hand- en bankgiften verstrengd worden en zullen fiscale achterpoortjes gesloten worden.  

Lees hier meer over het klimaatbeleid van de nieuwe Vlaamse regering: 

Groen richt ook zijn pijlen op Vooruit als het gaat over de klimaatplannen van de nieuwe regering. Die bevoegdheid zit bij minister Melissa Depraetere (Vooruit). 

"Veel nieuw beleid heb ik niet gelezen in het akkoord" zegt nieuw parlementslid Aimen Horch (Groen). "Jullie schrijven dat jullie gaan proberen jullie best te doen om de 47 procent reductie tegen 2030 te halen. Maar in de volgende zin staat meteen dat jullie je aan de huidige 40 procent houden." Volgens Groen zijn er zelfs niet genoeg maatregelen om die 40 procent te halen. 

"De ambitie op vlak van klimaat gaat wel degelijk omhoog", countert Depraetere. "We gaan richting die 47 procent. Ik vind dat heel belangrijk dat dat zo in de tekst stond. Alleen is het logisch dat we eerst gaan proberen die 40 te halen." Omdat te halen worden de ambities in verband met zonne- en windenergie opgetrokken, aldus Depraetere. Volgens Vooruit zullen collectieve renovaties helpen om de klimaatdoelen te halen. Tegelijk versoepelde de regering wel de individuele renovatieplicht.

Het parlement debatteert uitgebreid over het nieuwe Welzijnsbeleid. Minister Caroline Gennez (Vooruit) herhaalt dat het om "historische" investeringen gaat. De komende jaren trekt de regering 1,1 miljard extra euro uit voor de zorg. Die moeten onder andere dienen om de wachtlijsten weg te werken.

De linkse oppositiepartijen geloven niet dat Gennez de ambities zal kunnen waarmaken. "Jullie schermen in het regeerakkoord met loze beloften", zegt Jeremie Vaneeckhout (Groen). Volgens de PVDA zal er in de kinderopvang bijvoorbeeld nooit het nodige personeel aangetrokken kunnen worden met dit akkoord. ook Vlaams Belang en Open VLD leggen Gennez op de rooster.

De nieuwe minister maakt zich sterk dat met de extra budgetten wel degelijk wachtlijsten weggewerkt kunnen worden. "De administratie heeft berekend dat de 120 miljoen euro die we investeren samen met de nodige hervormingen wel degelijk de wachtlijsten in de jeugdhulp kunnen wegwerken."

Die garantie kan ze niet bieden voor mensen met een handicap. "Zoals het persoonsvolgend budget vandaag georganiseerd is, zullen de wachtlijsten altijd maar langer en langer worden", aldus Gennez.  Ze wil het "onvolkomen systeem" van die persoonsvolgende budgetten hervormen.

Het is dus afwachten of de 17.000 mensen op de wachtlijst het beloofde budget ook zullen krijgen komende jaren. Voor de enkele honderden mensen met de zwaarste noden garandeert de minister wel dat de wachtlijst meteen wordt weggewerkt met het extra budget. 

De regering verwacht 70 miljoen euro extra inkomsten via de Lijn de komende jaren. De oppositie vraagt zich af waar dat geld precies vandaan zal komen en of de prijs voor de busreiziger zal stijgen. 

Minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) legt uit dat 30 miljoen aan inkomsten uit een strengere controle op zwartrijden moet komen. De overige extra 40 miljoen moeten inderdaad uit extra ticketinkomsten komen. De overheid bepaalt die prijzen niet, maar geeft daarover autonomie aan De Lijn. "De Lijn gaat dat dus zelf kunnen bepalen. Jullie kunnen hopen dat de prijzen op magische wijze zullen dalen, maar die gaan omhoog gaan", zegt Jos D'Haese (PVDA). 

De regering blijft wel controle houden op de sociale tarieven en de ticketprijzen voor jongeren. Minister van Jeugd Melissa Depraetere (Vooruit) garandeert dat die zullen dalen.

Andere reizigers zullen dus meer betalen. De Lijn krijgt ook de mogelijkheid om niet overal dezelfde prijs te vragen. Mogelijk wordt de bus op de ene plaats in Vlaanderen duurder en op de andere niet.

De regering investeert ook 400 miljoen euro in De Lijn. Dat budget moet dienen om bussen te vergroenen. 

Het halfrond telt veel nieuwe parlementsleden. Voorzitter Liesbeth Homans moet het debat in goede banen leiden, maar heeft nog wat tijd nodig om iedereen te leren kennen. 

Open VLD en N-VA gaan opnieuw in de clinch over de jobbonus. Mensen die voltijds werken voor minder dan 3.000 euro bruto per maand kunnen daarop aanspraak maken. De bonus kwam er 5 jaar geleden onder impuls van Open VLD. De nieuwe regering wil die afschaffen. 

"Mensen met een laag loon gaan daar het slachtoffer van zijn", aldus Tom Ongena (Open VLD). Hij verwijt de regering dat ze op die manier werken helemaal niet meer doen lonen, één van de speerpunten van de kiescampagne van de N-VA. 

Die partij hoopt op het federale niveau de belastingen voor mensen die werken te verlagen. Alleen als dat lukt, zal de jobbonus afgeschaft worden. Dat hield de regering niet tegen om de inkomsten dankzij de afschaffing al op te nemen in de begroting, goed voor honderden miljoenen euro. 

Minister-president geeft toe dat als de afschaffing er toch niet komt, de regering om een andere manier zal moeten besparen om de misgelopen ingeboekte inkomsten te compenseren. 

Het inhoudelijk debat over het regeerakkoord begint met de duurdere dienstencheques. De sector stelt een grote groep mensen te werk en veel Vlamingen doen via het systeem beroep op een poetshulp. 

De prijs per cheque stijgt - ook door het verdwijnen van de fiscale aftrekbaarheid - vanaf januari van 7,2 naar 10 euro. De oppositie vraagt zich af hoeveel daarvan naar de poetshulpen zelf zal gaan. De regering garandeert dat 1 euro van de prijsstijging voor de werknemers is. Hun loon zal dus stijgen. 

"Stop met het beeld op te hangen dat jullie de prijs verhogen om de poetshulpen meer te geven. Twee derde gaat naar de Vlaamse staatskas. Dat is dus een belastingverhoging", zegt Tom Ongena (Open VLD).  

Volgens Vooruit gebruikt de regering die extra inkomsten om te investeren in onderwijs en kinderopvang. "Daar profiteren de huishoudhulpen mee van. Op die manier geven we hen dus ook extra middelen, bijvoorbeeld via het verlagen van de schoolfactuur", zegt Thijs Verbeurgt. 

Na 10 jaar samen regeren is de liefde tussen de N-VA en Open VLD duidelijk bekoeld. Diependaele pikt de uithalen van Ongena aan het adres van zijn coalitie niet. "U hebt een groot talent voor je reinste hypocrisie". 

"We hebben van jullie geen lessen te leren als het gaat over begroting. Bij ons is het minder bla bla en meer daadkracht", zegt de minister-president. 

De oppositiepartijen verweten de nieuwe regering veel vaagheid in het akkoord. "Er zijn inderdaad zaken die moeten uitgewerkt", geeft Diependaele toe. "Maar dat is perfect normaal." 

"De taal is wollig, de doelen vaag", beschrijft Groen-fractieleider Mieke Schauvliege het regeerakkoord. "Maar zodra het gaat over controle en straf, dan zijn jullie plots wel concreet."

Schauvliege heeft voor minister-president Diependaele een exemplaar mee van 'De meeste mensen deugen' van Rutger Bregman. "Het herinnert ons eraan dat mensen fundamenteel goed zijn. Maar dat vertrouwen in de medemens mis ik totaal in dit regeerakkoord."

Volgens Groen is het niet beleid op vlak van natuur rampzalig. Volgens Schauvliege komt er met deze regering "een natuurstop": "We zullen het beleid van minister Brouns en zijn Boerenbond-kabinet met argusogen volgen, maar de echte verantwoordelijkheid ligt bij de NVA en Vooruit, coalitiepartners die dit toelaten."

"Er was ons een raketcoalitie beloofd, ik zie vooral een citroensorbetje: knalgeel en ijskoud", is Jos D'Haese (PVDA) zijn conclusie. Hij vindt weinig linkse elementen terug en ziet vooral de hand van N-VA in het regeerakkoord.   

"Het Vlaanderen van de tekorten blijft met deze regering bestaan", zegt hij. De investeringen zullen niet volstaan om de problemen in de kinderopvang, jeugdzorg en ouderenzorg, oordeelt PVDA. 

Ook De Lijn krijgt niet genoeg vindt D'Haese: "Jullie laten het openbaar vervoer verder kapot gaan en ondertussen gaan de mensen meer betalen."

Open VLD vormde 10 jaar een regering met de N-VA en CD&V, maar is nu vervangen door Vooruit. Volgens fractievoorzitter Tom Ongena is het verschil duidelijk. "U kiest voor regeltjes en boetes, wij voor vrijheid en vertrouwen", richt hij zich tot minister-president Diependaele: "Met ons was van de aanslag die u pleegt op de werkende Vlaming nooit sprake geweest." 

"Slappe koffie", beschrijft Ongena het regeerakkoord. Volgens hem doet deze regering de werkende gezinnen en alleenstaanden pijn. Hij wijst onder meer op de duurdere dienstencheques en waterfactuur. Open VLD verwijt de nieuwe coalitie vooral het afschaffen van de jobbonus, een trofee van de liberalen tijdens de vorige regeerperiode. Al is het niet zeker dat die verdwijnt. Dat gebeurt alleen als de federale regering maatregelen neemt om de belastingen op arbeid te verlagen.   

Niet alleen de oppositiepartijen krijgen de tijd om hun commentaar te geven op het regeerakkoord. De fractieleiders van de regeringspartijen verdedigen de tekst en schuiven hun prioriteiten naar voor.

“We beschermen onze landbouwgrond beter dan ooit” zegt Peter van Rompuy (CD&V). Philippe Muyters hamert dan weer op de administratieve vereenvoudiging en het belang van een begroting in evenwicht: “Zo kunnen we de welvaart van onze kinderen en kleinkinderen blijven garanderen.” Vooruit pronkt dan weer met de investeringen in de kinderopvang en het onderwijsbeleid: “We maken de job van leerkrachten aantrekkelijker en zorgen we voor betere begeleiding van starters”.  

Vlaams Belang mag als grootste oppositiepartij als eerste proberen gaten te schieten in het regeerakkoord. Fractievoorzitter Chris Janssens richt zijn pijlen op de N-VA. Volgens hem heeft de grootste partij van de coalitie op elk knelpunt toegegeven aan Vooruit en CD&V. “Heeft de N-VA eigenlijk mee onderhandeld? Hun kiezers moeten met een vergrootglas zoeken naar Vlaamse en rechtse klemtonen."

Janssens noemt het regeerakkoord "een slaapverwekkende catalogus vaagheden. "Als je aan ChatGPT vraag, hoe zeg je in veel woorden niks over het beleid van de komende vijf jaar, dan krijg je dit." 

Na de Septemberverklaring maandag volgt op woensdag traditioneel het debat over het nieuwe regeerakkoord. De oppositie krijgt kans om in het halfrond zijn kritiek te formuleren op de nieuwe regering. De ministers verdedigen voor het eerst hun plannen in het parlement.  

Thijs Verbeurgt volgt Hannelore Goeman op als Vlaams fractieleider voor Vooruit. Goeman zelf wil haar rol als parlementslid, zeker nu Vooruit in de meerderheid zit, "een andere invulling geven", zegt ze. "Mijn rol als fractieleider was uitdagend, maar ik heb er enorm van genoten. Als fractie in de meerderheid, zie ik mijn rol anders. Nu krijg je als parlementslid veel meer mogelijkheden om te wegen op concrete dossiers, om dingen in beweging te zetten. En dat is uiteindelijk waarom ik in de politiek ben gestapt", aldus Goeman.

Thijs Verbeurgt is sinds december 2022 parlementslid. Hij knokte zich meteen in de aandacht met een aantal dossiers, zoals het verhaal van de consultancy-opdrachten. Hij staat bekend als een dossiervreter en een kuitenbijter. De voorbij maanden timmerde hij samen met voorzitter Conner Rousseau en met ministers Melissa Depraetere en Caroline Gennez voor Vooruit mee aan het nieuwe Vlaamse regeerakkoord.

"Big shoes to fill", zegt Verbeurgt zelf over de opvolging van Goeman. Tegelijk kijkt de Mechelaar "enorm uit" naar zijn nieuwe rol als fractieleider.

De rector van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) Jan Danckaert betreurt de hervorming van het financieringsmodel voor buitenlandse studenten buiten de Europese Economische Ruimte (EER), zoals opgenomen in het Vlaams Regeerakkoord. De universiteit zal moeten kiezen, gelooft Danckaert: het inschrijvingsgeld voor buitenlandse studenten drastisch verhogen óf de toelatingscriteria verstrengen.

De nieuwe Vlaamse regering onder minister-president Matthias Diependaele beperkt de financiering van deze zogeheten niet-EER-studenten tot maximaal 2 procent per hogeronderwijsinstelling. "Dat is heel erg weinig", zegt Danckaert. "De universiteit moet in se op het internationale gericht zijn. Binnen het woord universiteit staat ook het woord 'universeel'."

Volgens de VUB-rector zal de beperking grote gevolgen hebben voor het internationale karakter voor zowel de Vrije Universiteit Brussel (VUB) als voor de Katholieke Universiteit Leuven (KU Leuven), de 2 hogeronderwijsinstellingen met het grootste aandeel aan internationale studenten in Vlaanderen.

"Bijgevolg zullen er potentieel heel wat minder internationale studenten zijn", duidt de rector. "Als universiteit hebben we de keuze om de toelatingsvoorwaarden voor deze studenten te verstrengen, of het inschrijvingsgeld te verhogen."

De nieuwe Vlaamse regering zet 285 miljoen euro opzij voor de Blue Deal, het plan dat Vlaanderen weerbaarder moet maken tegen overstromingen en droogte. Dat is half zoveel als de vorige regering. Bovendien gaat een deel van dat geld naar walstroom in de haven van Antwerpen en niet naar waterbescherming. De vorige regering zette de Blue Deal nog in de markt als een langetermijnplan, maar daar lijkt niet veel meer van over te blijven.

Je leest er in onderstaand artikel alles over:

De Gentse Arteveldehogeschool is tevreden over enkele onderdelen in het Vlaams regeerakkoord. De onderwijsinstelling blijft wel ongerust over de financiering van graduaatsopleidingen. "We missen een krachtig signaal van de overheid dat de graduaatsopleidingen volwaardig deel zijn van het hoger onderwijs en dus volwaardig bekostigd worden", reageert de hogeschool.

Sinds 2019 worden graduaatsopleidingen door hogescholen aangeboden, waar dat voorheen door de centra voor volwassenenonderwijs gebeurde. De hogescholen zeggen dat te weinig werkingsmiddelen voorzien zijn. De graduaatsopleidingen, die sterk op bepaalde beroepen zijn toegespitst, kennen nog steeds een onderfinanciering ten opzichte van de andere hogeschoolopleidingen.

Het is nog niet duidelijk hoe dat zal veranderen tijdens de volgende regeerperiode. "We zijn benieuwd naar de visie op het financieringsmodel, en de plaats die de graduaatsopleidingen zullen krijgen", klinkt het. "We hadden hier toch een duidelijker statement verwacht."

De nieuwe Vlaamse regering bekijkt of het van de Boon-literatuurprijs een drievuldige prijs kan maken met een "gelijke beloning en aandacht voor fictie, non-fictie en kinder- en jeugdliteratuur". Dat staat te lezen in het nieuwe Vlaamse regeerakkoord.

Sinds 2022 beschikt Vlaanderen opnieuw over een eigen grote en prestigieuze literaire prijs, of beter gezegd prijzen. Met de steun van de Vlaamse overheid wordt sindsdien jaarlijks 'de Boon' uitgereikt zowel voor fictie en non-fictie als voor kinder- en jeugdliteratuur. Voor beide categorieën bedraagt het prijzengeld 50.000 euro. 

Dit voorjaar werd de prijs voor de derde keer uitgereikt. De Nederlandse auteur Ilja Leonard Pfeijffer won met 'Alkibiades' de prijs voor fictie en non-fictie, en Erna Sassen en Martijn van der Linden wonnen met 'Neem nooit een beste vriend' de prijs voor kinder- en jeugdliteratuur. 

De nieuwe Vlaamse regering wil "de mogelijkheden tegen het licht" om er een prijs met 3 categorieën van te maken "met gelijke beloning en aandacht voor fictie én non-fictie én kinder- en jeugdliteratuur". Of het prijzengeld dan ook in elke categorie op 50.000 euro blijft, staat niet met zoveel woorden in het regeerakkoord.

Bouwunie vraagt de nieuwe Vlaamse regering om ervoor te zorgen dat - áls er ook een wegenvignet komt voor de Vlaming - het voor de gebruiker budgetneutraal is.

"Belgische bouwbedrijven rijden gemiddeld 30.000 tot 40.000 km per jaar. Moeten bouwbedrijven plots veel meer betalen om van en naar de werf te rijden, dan riskeer je dat bouwen nog duurder wordt", zegt Bouwunie-topman Jean-Pierre Waeytens. "Daarnaast mogen Vlamingen niet meer betalen dan buitenlanders. Anders creëer je een concurrentieel nadeel."

Ook dringt Bouwunie aan op een administratief vriendelijk en geautomatiseerd systeem, en op een gebruiksvriendelijk en effectief controlesysteem.

"Details over het systeem zijn er nog niet. Maar als we moeten concluderen dat een wegenvignet in de plaats komt van een slimme kilometerheffing, dan is dit toch een gemiste kans om effectief iets te doen aan het fileprobleem", aldus Waeytens. 

Een kwart van de bouwbedrijven verliest volgens Bouwunie wekelijks minstens 4 uren door files. "Een slimme kilometerheffing kan een manier zijn om de congestie tijdens de ochtend- en avondspits te verkleinen. In die optiek waren 6 op de 10 bouwbedrijven bereid om in het systeem van een slimme kilometerheffing te stappen. In die zin stelt Bouwunie zich de vraag waarom nu plots sprake is van een wegenvignet en niet langer van een slimme kilometerheffing voor iedereen."

"We zijn blij dat minister Demir (N-VA) in de media aangeeft dat ze openstaat voor een gesprek en nodigen haar uit om snel kennis te maken en samen werk te maken van 5 jaar sterk onderwijsbeleid", zegt Katholiek Onderwijs Vlaanderen in een eerste reactie op het regeerakkoord van de nieuwe Vlaamse regering.

De koepel nam de tijd om het akkoord grondig te bestuderen en is tevreden dat de regering het lerarentekort wil aanpakken en dat er middelen worden vrijgemaakt voor de Digisprong. Daarnaast juichen ze ook toe dat er aandacht is voor het leerlingenvervoer in het buitengewoon onderwijs en voor inclusief onderwijs.

De koepel had wel gehoopt op meer middelen voor de scholen om te investeren in infrastructuur en had ook een meer allesomvattend lerarenloopbaanpact verwacht. Verschillende voorstellen uit het regeerakkoord vindt Katholiek Onderwijs Vlaanderen "eerder abstract" omschreven. "We reiken de hand om in gesprek te gaan om de doelstellingen en aanpak helder te bepalen, zodat de stem van onze scholen in de gesprekken op beleidsniveau kan klinken."

De nieuwe Vlaamse regering investeert stevig in onderwijs, maar de christelijke onderwijsvakbond maakt zich zorgen omdat er ook besparingsplannen in het regeerakkoord staan.

"Wij hebben dringend overleg gevraagd met de minister om inzage te krijgen in de begrotingstabellen en toelichting bij de maatregelen die de regering vooropstelt", aldus Koen van Kerkhoven van de Christelijke Onderwijs Centrale (COC).

In het secundair onderwijs zou de komende 3 jaar 159 miljoen euro moeten bespaard worden. "We begrijpen niet hoe men de job aantrekkelijker kan maken wanneer de sector 159 miljoen euro moet ophoesten", zegt Van Kerkhoven. Hij vreest voor nog grotere klassen en nog meer werkdruk. 

"We gaan 200 miljoen euro extra investeren in de kinderopvang", vertelt kersvers Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) in De Ochtend op Radio 1. En ze weet ook al waaraan ze dat budget wil uitgeven. "We gaan rekening houden met de drie P's: personeel, prijs en plaatsen." 

Over de plaatsen ging het de afgelopen dagen al. De nieuwe Vlaamse regering wil 10.000 extra plaatsen voorzien in de kinderopvang. Armoede-expert Wim Van Lancker (KU Leuven) wees er vanmorgen in De Ochtend nog op dat plaatsen alleen de problemen niet zullen oplossen. Hij klaagt over de werkomstandigheden van de begeleiders en zegt dat de kind-begeleider ratio in de opvang eerst naar beneden moet.

Gennez erkent dat daar zeker nog werk is. Vandaar wil ze ook investeren in het personeel. "We moeten zorgen voor extra kinderbegeleiders. We voorzien daarom een extra opleiding, maar we moeten ook zorgen dat er eerlijk verloond wordt. Kinderbegeleiders in de kleuterklas verdienen nu meer dan in de crèche, dat is niet logisch."

Tot slot vindt Gennez ook de prijs van de kinderopvang belangrijk. "Dat loopt nu al snel op tot 600 euro per maand. Als we mensen willen vragen om te gaan werken, dan moet je natuurlijk zorgen dat er geen drempels zijn. Daarom zullen de meerderheid van de extra plaatsen die onder mijn bevoegdheid zullen gecreëerd worden inkomensgerelateerde plaatsen zijn, betaalbare plaatsen dus."

Noem het vooral geen wegenvignet, benadrukt kersvers minister voor Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) over haar plannen om zo snel mogelijk een "digitale manier" te vinden om buitenlandse chauffeurs te laten betalen voor het gebruik van onze wegen.

"Vlamingen betalen, vrachtwagens betalen, dus is het niet meer dan logisch dat buitenlanders ook betalen", zegt de minister in De Ochtend op Radio 1. De tarieven voor Vlamingen zullen niet omhoog gaan, belooft ze.

Het is niet de eerste keer dat het wegenvignet of een variant opduikt in de Vlaamse plannen. Daar kwam in het verleden ook verzet tegen, bijvoorbeeld vanuit Nederland. "Maar dat was nog het klassieke systeem van een vignet. Nu gaat het om een digitale manier om te innen", legt De Ridder uit.

Ze plant in elk geval snel overleg met Wallonië, dat ook plannen koestert voor een wegenvignet. En ze kan er ook geen gras over laten groeien, want binnen enkele jaren moet het vignet inkomsten opleveren. In het regeerakkoord staat dat de nieuwe maatregel vanaf 2027 elk jaar 130 miljoen euro opbrengen.

De opstart van de Vlaamse regering werd dit weekend al snel overschaduwd door enkele brandjes in de nieuwe coalitie. De namen van de ministers werden tegen de afspraken in gelekt nog voor alle partijcongressen waren afgerond en Conner Rousseau deed tijdens het Vooruit-congres enkele opvallende uitspraken. 

Hij had het onder meer over "lelijke ideeën van N-VA" en klopte zich trots op de borst dat hij mede-onderhandelaar Annick De Ridder (N-VA) tijdens de formatiegesprekken een 'maske' had durven noemen en haar had vergeleken met Margaret Thatcher (ook bekend als 'the iron lady').

In De Ochtend op Radio 1 komt De Ridder - inmiddels Vlaams minister van Mobiliteit - nog even terug op dat 'incident' tijdens de onderhandelingen. "Dat was een ludiek momentje", lacht ze het weg. "Eerlijkheidshalve, Conner Rousseau zat in mijn notities te neuzen. Dus ik vrees dat zijn zinnetje: 'maske, ik zoek wel op Thatcher als ik uw notities wil zien' werd vooraf gegaan door een zinnetje van mij in de trend van 'kerel, blijf eens met uw tengels van mijn papieren'.

Ze begrijpt ook dat politici tijdens een partijcongres de leden "wat willen opzwepen". Case closed dus. Ze gaat ook graag in op de uitnodiging van Rousseau om eens een koffie te gaan drinken. "Maar of het koffie zal zijn, dat weet ik nog niet", lacht ze. 

Gisteren heeft de nieuwe minister-president Matthias Diependaele (N-VA) het regeerakkoord toegelicht en minister van Begroting Ben Weyts (N-VA) heeft er ook de cijfers naast gelegd. Armoede-expert Wim Van Lancker (KU Leuven) - die zich dit weekend al snel een koele minnaar toonde van het regeerakkoord – is echter nog steeds niet overtuigd.  

“Het valt op dat het regeerakkoord heel concreet is op vlak van sancties, maar dat de investeringen die daar tegenover staan veel vager zijn”, zegt hij in De Ochtend op Radio 1. Hij geeft wel toe dat die vaagheid ruimte laat om gerichte keuzes te maken.  

Hij hoopt dan ook dat minister van Welzijn Caroline Gennez dat zal doen. Op vlak van kinderopvang bijvoorbeeld. Van Lancker stelt vast dat er bijkomende plaatsen worden beloofd, maar dat alleen zal niet volstaan, oordeelt hij. “

En dus dat wil zeggen dat dat veel zal afhangen van hoe het beleid in de praktijk wordt uitgevoerd, welke keuzes men gaat maken, welke eigen accenten men gaat leggen. “Een van de belangrijkste problemen is daar die befaamde kind-begeleider-ratio.”  

In België is er 1 begeleider per 9 kinderen. "We zijn daarmee de slechtste leerling van Europa." Meer plaatsen betekent meer nood aan begeleiders. "Om die te vinden moeten eerst de werkomstandigheden verbeterd worden, en dus moet die ratio eerst omlaag. Maar dat kost veel geld en dan zal die 200 miljoen euro die naar de kinderopvang gaat niet volstaan."

“Belachelijke tweet”

Van Lancker toonde zich dit weekend al snel na het bekendmaken van het regeerakkoord heel kritisch. "Als ik het goed begrijp komen er géén gratis, gezonde warme maaltijden op school, maar wie geen gezonde maaltijd kan betalen kan wél financieel gestraft worden", vroeg hij zich af op Twitter . Het leverde hem een uitbrander van Vooruit-voorzitter Conner Rousseau op. "Dit is de meest sociale Vlaamse regering ooit, en ik laat me dit niet afnemen door een belachelijke tweet", zei die in Terzake.

Viceminister-president en minister van Wonen en Energie Melissa Depraetere (Vooruit) geeft in De Afspraak tekst en uitleg bij de beslissing van haar partij om pas begin volgend jaar een parlementsvoorzitter aan te stellen.

"Er zijn bijna gemeenteraadsverkiezingen. We zouden niet nu een parlementsvoorzitter willen aanduiden, om 2 weken later een nieuwe te moeten kiezen. Vlaanderen en het parlement hebben dat niet nodig."

Bovendien, zegt ze, is de waardering van Vooruit en in het bijzonder voorzitter Conner Rousseau naar huidig parlementsvoorzitter Liesbeth Homans (N-VA) groot. "Zij heeft de voorbije jaren het parlement op een goede manier geleid. Als ze op een goede manier haar werk kan afronden, is dat mooi meegenomen. Het is ook een teken van respect."

Opvallend in de nieuwe Vlaamse regering is dat de bevoegdheden Landbouw en Omgeving opnieuw bij 1 minister zitten, Jo Brouns (CD&V). Het was een situatie waar velen niet meer naar terug wilden, maar Brouns zelf ziet het als "de mooiste combinatie die je kan krijgen".

De bevoegdheid Omgeving houdt onder meer milieu en vergunningenbeleid in en zat in de vorige regeerperiode bij Zuhal Demir (N-VA). "Zuhal en ik (toen ook al als minister van Landbouw, red.) zaten recht tegenover elkaar in een heel moeilijk dossier, over het stikstofbeleid. Dat heeft heel je vergunningenbeleid overhoop gehaald. Een heel belangrijke pijler in dit regeerakkoord is dat vergunningenbeleid weer op orde zetten, minder regeltjes, we vragen van onze ondernemers dat ze verduurzamen, ze investeren dan in technieken, maar als ze een negatief advies krijgen, begrijpen ze dat niet."

De Boerenbond is afgelopen zomer een procedure bij het Grondwettelijk Hof gestart tegen het stikstofdecreet. "Wij moeten die uitspraak afwachten", zegt Brouns. De minister benadrukt dat de afspraak gemaakt is dat de continuïteit voor ondernemingen belangrijk is. "Daarnaast moet je het nieuwe beleid voorbereiden, we gaan naar een model dat wetenschappelijk bewezen is en juridisch robuust is. Ondernemers vragen eigenlijk geen subsidies, maar kansen en rechtszekerheid, een vergunning die standhoudt en niet om de haverklap wordt aangepast of aangevallen."

Omdat Annick De Ridder Vlaams minister wordt, moest N-VA in Antwerpen op zoek naar een nieuwe schepen. De keuze is gevallen op gemeenteraadslid Johan Klaps. De 54-jarige Klaps was van 2014 tot 2018 al Kamerlid als vervanger van toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon.

De verhuis van De Ridder naar het Vlaamse niveau leidt met de gemeenteraadsverkiezingen in het verschiet niet tot een wissel van bevoegdheden in Antwerpen. Dat betekent dat Klaps de zware portefeuille van haven, stadsontwikkeling, ruimtelijke ordening en patrimonium de komende maanden volledig overneemt van De Ridder.

De bevoegdheden van De Ridder "vereisen een bijzonder deskundige bril", stelt burgemeester Bart De Wever (N-VA). "Johan is daar de geknipte persoon voor. Hij heeft de ervaring om vanaf de eerste dag complexe materies met beide handen te grijpen en te doorgronden. Ook al is het voor een korte periode: zijn bevoegdheden zijn te belangrijk om zomaar in lopende zaken te laten gaan. Er ligt werk op de plank: onze haven en onze stad blijft draaien."

N-VA Antwerpen looft Klaps nog als iemand met "bakken politieke ervaring". Klaps maakte ook carrière in de bank- en verzekeringssector. Sinds 2022 had hij een topfunctie bij Ethias.

Er komt een wegenvignet, afzonderlijke godsdienstvakken verdwijnen in het gemeenschapsonderwijs en de prijs van de dienstencheques gaat omhoog. Dat heeft kersvers Vlaams minister van Begroting en Financiën Ben Weyts (N-VA) gezegd in een persconferentie over het zogeheten centenboekje, de Vlaamse term voor de begrotingstabellen. "Maar in de eerste plaats besparen we bij onszelf, bij de overheid", klinkt het.

Je leest er hier alles over:

N-VA heeft naast de minister-president Matthias Diependaele nog 4 ministers in Vlaamse regering, onder wie Ben Weyts die viceminister-president blijft, met de bevoegdheden Financiën en Begroting. Zuhal Demir kreeg Onderwijs en Werk, maar werd geen viceminister-president, terwijl ze dat wel graag wilde. Voorzitter Bart De Wever legt in Terzake hoe dat komt.

"Ik denk dat ze zeker recht had om dat viceminister-presidentschap ook te claimen. Ze heeft ook heel goed gescoord bij de verkiezingen, maar ik heb een andere redenering opgebouwd. Onze waakhond over de centen is minister-president geworden (Diependaele, die in de vorige Vlaamse regering onder meer de bevoegdheden Begroting en Financiën had, red.), dus je hebt een nieuwe waakhond nodig."

"Ben Weyts is de meest ervaren minister van de N-VA, hij zit al heel veel jaren in de Wetstraat, kent alles door en door en hij heeft eigenlijk een relatief licht pakket van bevoegdheden die niet zoveel budgettaire vragen met zich meebrengen (Vlaamse rand, Onroerend Erfgoed en Dierenwelzijn, naast Financiën en Begroting, red.). En dat lijkt me essentieel."

Volgens De Wever is deze verdeling van ministerposten "een heel duidelijk signaal van de N-VA". "De vice en de minister van Begroting zijn één en dezelfde persoon, dus wij willen dat het budget gehandhaafd blijft, dat het evenwicht gerespecteerd en bereikt wordt. En dat is wat we hier doen. Het is een nadeel als je zelf een groot departement hebt en budgettaire vragen om als viceminister-president die onderhandeling te doen. Onderwijs en Welzijn zijn traditioneel altijd vragende partij voor meer."

Minister-president Matthias Diependaele (N-VA) staat rotsvast achter zijn regeerverklaring. Dat zegt hij in VRT NWS journaal.

 “We hebben met de 3 partijen (N-VA, CD&V en Vooruit, red.) heel wat zaken in het regeerakkoord gestoken waar we allemaal achterstaan”, klinkt het. “Het is het moedigste wat je als politicus kan doen: zien dat er nieuwe noden zijn, daarin investeren, en vervolgens op zoek gaan naar de centen door te kijken waar het misschien met iets minder kan.”

Dat ministers uit de vorige regering in de komende legislatuur bijna allemaal andere bevoegdheden krijgen, vindt hij een goede zaak. “De samenleving verandert, de noden en uitdagingen veranderen. Het is goed dat je daar af en toe een nieuwe blik krijgt. Ik vind dat een gezond principe.”

Onderwijsexperten zijn tevreden dat er extra aandacht komt voor het Nederlands op school. Maar ze vinden ook dat er te weinig wordt gedaan aan het lerarentekort. Nochtans is dat een van de belangrijkste doelen van de nieuwe minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA). Dit zijn de eerste reacties op het regeerakkoord over het onderwijs in Vlaanderen.

Lees er hier meer over:

De Vlaamse regering gaat naar eigen zeggen voluit voor een warm en welvarend Vlaanderen en investeert daarom naar eigen zeggen een historisch bedrag van ruim 3 miljard in de maatschappij. Dat heeft kersvers Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) gezegd in zijn beleidsverklaring. 

In onderstaand artikel vind je een samenvatting van Diependaeles speech:

Een ceremonieel moment tussen de eedafleggingen en regeerverklaring door: oud-minister-president Jan Jambon (N-VA) geeft zijn opvolger en partijgenoot Matthias Diependaele de sleutel van zijn kantoor.

Ook de cultuursector, die zich tijdens de vorige regering meer dan eens tekort voelde gedaan, krijgt de nodige aandacht.

"Ik denk dat we ons soms te weinig realiseren hoe trots we mogen zijn op het enorme culturele en creatieve potentieel dat Vlaanderen rijk is", erkent Diependaele. "Daarom zal deze regering onze culturele tempels in topvorm brengen. Onze kunstenaars, auteurs, muzikanten, dansers en theatermakers behoren tot de absolute top."

De ouderen krijgen eveneens een plekje in de speech van de nieuwbakken minister-president.

"Het gaat niet alleen om zorg, maar om waardigheid. Ze hebben heel hun leven hun schouders gezet onder Vlaanderen. Ze moeten erop kunnen rekenen dat een goede, oude dag een evidentie is", zegt Diependaele.

"We versterken de mantelzorg, gezinszorg en lokale initiatieven die onze ouderen ondersteunen zodat men zo lang mogelijk in de vertrouwde omgeving kan blijven wonen. Met zorgzame buurten zijn essentiële diensten dichtbij. Er komt meer begeleiding op maat en we doorbreken het taboe rond eenzaamheid en mentale problemen bij ouderen."

Het was nodig om de komende legislatuur bepaald beleid terug te schroeven, meent de minister-president.

"We maken een einde aan de jobbonus. We maken zaken rechtvaardiger. Poetshulpen verdienen een betere verloning. Daarom verhogen we de prijs van de dienstencheques. De fiscale aftrek wordt stopgezet. Premies voor elektrische wagens worden geschrapt en de verkeersfiscaliteit voor e-wagens krijgt een faire metamorfose. Buitenlandse voertuigen moeten betalen als ze op onze wegen rijden."

Ook een blik op het gevoelige stikstofakkoord schuwt de minister-president in zijn regeerverklaring niet.

"Landbouwgrond blijft in de eerste plaats voorbehouden voor onze boeren. Tegelijk blijven we inzetten op de realisatie van natuur en bos: de 10.000 hectare bos laten we niet los. We zoeken in het beleid naar verbinding tussen landbouw en natuur en we overstijgen de polarisatie. Onze opdracht is duidelijk: we willen het ondernemerschap van de land- en tuinbouwers versterken als strategische sector."

Starten doet Diependaele met een focus op werk. "Werk is dé voorwaarde voor welvaart”, zegt hij. De nieuwe regering wil daarom “nog meer Vlamingen aan het werk".

"We weten dat er een beperkte groep is die moeilijk te bereiken is of waarvoor een job een persoonlijke aanpak vraagt. Daarom focussen we op werkbaar werk en geven we zoveel mogelijk handvaten om Vlamingen uit de werkloosheid te trekken."

"We creëren ook 1.000 extra plaatsen in de sociale economie", gaat hij verder. "We hervormen de VDAB zodat de organisatie zich op de kerntaken kan focussen: een efficiënt activeringsbeleid. We voeren een aanklampend beleid om ook langdurig zieken en niet-beroepsactieven een juiste plaats te laten vinden op de arbeidsmarkt."

Tijdens deze nieuwe legislatuur wordt gestreefd naar 80 procent werkgelegenheid.

"Het is een hele eer om hier vandaag te staan als minister-president van Vlaanderen. Wij krijgen met deze ploeg de kans om de Vlaamse natie verder vorm te geven en naar nieuwe hoogtes te tillen. Ik zag de voorbij maanden rond de onderhandelingstafel politici met een duidelijk toekomstbeeld voor Vlaanderen. Mensen die het beste voor hebben met onze gemeenschap en het potentieel van iedereen in Vlaanderen verder willen ontplooien."

Zo begint minister-president Matthias Diependaele (N-VA) zijn regeerverklaring in het Vlaams Parlement.

"Ik wil elke onderhandelaar oprecht bedanken. We hebben een sterk regeerakkoord gesloten vol ambitie dat antwoorden biedt op de uitdagingen van vandaag."

Minister-president Matthias Diependaele (N-VA) heeft nu ook de eed afgelegd bij de koning. Koning Filip ontving hem om 15.15 uur op het Koninklijk Paleis.

"Ik zweer getrouwheid aan de Koning, gehoorzaamheid aan de Grondwet en aan de wetten van het Belgische volk”, klonk het traditiegetrouw.

Ook aftredend premier Alexander De Croo (Open VLD) woonde de eedaflegging bij.

Nieuwbakken minister-president Diependaele keert nu in één weg terug naar het Parlement voor de regeerverklaring.

"Wat de beweegredenen zijn van Vooruit moet u aan Conner Rousseau vragen", aldus Liesbeth Homans (N-VA) die tegen de verwachtingen in nog wat langer voorzitter van het Vlaams Parlement zal blijven. 

Ze twijfelde niet toen ze de vraag kreeg om langer in functie te blijven. "Ik ben al 5 jaar voorzitter van het parlement en ik doe het ook graag. Dus ik vind het een hele eer dat ze mij vragen om - omwille van mijn deskundigheid - verder te doen", aldus Homans in Villa Politica.

Nadat de oppositie haar punt heeft gemaakt, neemt Liesbeth Homans zelf het woord. Ze gaat in op de vraag van Vooruit om voorlopig aan te blijven als voorzitter van het parlement en gaat daarna over tot de orde van de dag.

Ze nodigt de nieuwe ministers van de Vlaamse regering één voor één uit voor hun eedafleggingen. Daarna wordt de zitting even onderbroken zodat minister-president Diependaele ook bij de koning de eed kan gaan afleggen.

Daarna keert hij terug naar het parlement voor de regeerverklaring.

Tom Ongena, de fractieleider van Open VLD in het Vlaams Parlement, spreekt over een "blamage" nu Vooruit weigert om een nieuwe voorzitter aan te duiden. "De voorzitter maakt blijkbaar deel uit van een koehandel tussen partijen", zegt hij tijdens de plenaire vergadering. De beslissing getuigt volgens Ongena ook van weinig respect naar voorzitter Homans (N-VA).

Open VLD vindt bijval bij Vlaams Belang. "De voorzitter van Vooruit heeft duidelijk gemaakt waarover het in deze coalitie echt gaat: de postjes", aldus fractieleider Chris Janssens. 

Op de agenda van de plenaire vergadering vandaag staat de eedaflegging van de nieuwe Vlaamse ministers. Maar uiteraard maakt de voorzitterkeuze - of eerder de niet-voorzitterkeuze - heel wat los op de parlementsbanken. Op de oppositiebanken kan niet iedereen de lach inhouden terwijl Conner Rousseau uitlegt waarom Vooruit voorlopig geen nieuwe voorzitter zal aanduiden.

Tijdens de verdeling van de ministerposten hadden N-VA, Vooruit en CD&V afgesproken dat de socialisten een nieuwe voorzitter van het Vlaams Parlement mochten aanduiden, maar die zien daar voorlopig van af. Een onverwachte beslissing. "Dit is ongezien", zegt politiek journaliste Anne Vanrenterghem in het VRT NWS Journaal.

De officiële verklaring die Vooruit-voorzitter Conner Rousseau voorschotelt is dat de partij de tijd wil nemen om een goede keuze te maken. En er is ook heel wat "appreciatie" voor de huidige voorzitter, Liesbeth Homans van N-VA.

"De beslissing kan gezien worden als een kleine geste richting N-VA", erkent Vanrenterghem, maar ze ziet nog mogelijke verklaringen. "Mogelijk heeft Rousseau een kandidaat-burgemeester in het achterhoofd" en wil men daardoor "wachten tot na de gemeenteraadsverkiezingen". 

De socialistische onderwijsvakbond is "teleurgesteld" in de onderwijsplannen van de nieuwe Vlaamse regering. Volgens algemeen secretaris Nancy Libert bevat het regeerakkoord te weinig concrete maatregelen om het lerarentekort aan te pakken en de job aantrekkelijker te maken.

ACOD Onderwijs juicht wel toe dat startende leerkrachten meer begeleiding krijgen en slechts 80 procent moeten lesgeven voor een voltijds loon. Het aantal verlofstelsels van leerkrachten verminderen vindt de vakbond "geen goed idee voor de werkdruk".

"Het regeerakkoord is te vaag, of zelfs sloganesk, om de Vlaamse landbouwer echt perspectief te geven." Dat zegt het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) in een reactie op het nieuwe Vlaamse regeerakkoord.

Het akkoord moet vertaald worden naar meer concrete en langdurige engagementen, vindt ABS. Over de visie van de nieuwe regering op de aankoop van landbouwgrond in agrarisch gebied, stelt het ABS dat er "niks nieuws onder de zon" te vinden is.

"Het voorkooprecht voor landbouwers is simpelweg toepassen wat in de pachtwet staat, waarbij landbouwers dezelfde rechten moeten hebben als de Vlaamse Landmaatschappij of Agentschap Natuur en Bos", zegt Hendrik Vandamme, voorzitter van het Algemeen Boerensyndicaat. "Dit is zelfs een doekje voor het bloeden." 

Van de omslag die de regering maakt op vlak van stikstof is ABS ook niet onder de indruk. De regering kiest voor een emissie- in plaats van een depositobeleid. Ze gaat bekijken hoeveel stikstof een boerderij uistoot in plaats van hoeveel stikstof er neerslaat op natuurgebieden in de buurt. "Dit is niets meer dan wat in het landbouwakkoord staat", zegt Vandamme. "Hier werd reeds verschillende keren over vergaderd."

De landbouworganisatie kijkt nu uit naar de beleidsnota's van de bevoegde ministers. "We willen met hen dan ook bespreken hoe het gezond boerenverstand moet terug te vinden zijn in hun beleidsnota's en in hun daden, alvast duidelijker geformuleerd dan het wollige regeerakkoord", besluit Vandamme.

Onafhankelijk Leven, een vzw die opkomt voor rechten van mensen met een handicap, toont zich tevreden met een aantal engagementen in het Vlaams regeerakkoord, zoals werk maken van de wachtlijsten en personen met een handicap zo veel mogelijk laten deelnemen aan de maatschappij, maar vindt te weinig concrete uitwerking.

"We wachten de begrotingstabellen af om te zien of er effectief meer geld gaat naar personen met een handicap dan in de vorige legislatuur", zegt directeur Dave Ceule. Volgens persagentschap Belga zou van het extra budget voor Welzijn (ruim 1,1 miljard euro) bijna 500 miljoen naar personen met een handicap gaan.

Momenteel staan er zowat 20.000 mensen op de wachtlijst voor een (hoger) persoonsvolgend budget, zegt Ceule. "Natuurlijk is het goed dat de Vlaamse regering zegt daar verder werk van te maken, maar we wachten de cijfers af om te zien wat dat effectief betekent." De regering Diependaele geeft deze namiddag meer toelichting over de cijfers.

Tot hiertoe blijft het regeerakkoord "behoorlijk vaag" op veel punten, vindt socioloog en armoede-expert Wim Van Lancker (KU Leuven). "Er staan een aantal goede dingen in, zoals de investering in de kinderopvang, de indexering van het Groeipakket, de afschaffing van de kleutertoeslag of de hervorming van de sociale toeslagen", zegt hij.

"Maar de vragen blijven: hoe groot zullen de investeringen exact zijn, wat is het tijdspad, enzovoort. Om te spreken van het 'meest warme' akkoord, moeten nog punten en komma's op de juiste plaats gezet worden." 

Het valt Van Lancker voorts op dat het akkoord minder regels probeert op te leggen voor de Vlaming, maar dat het tegelijk juist meer regels wil voor wie kwetsbaar is of voor wie niet werkt, en dat het daarbij het sanctioneren niet schuwt. "In de praktijk moeten we nog zien wat de sancties precies zullen betekenen: het kan uitdraaien op symboolpolitiek, maar het kan ook grote gevolgen hebben voor mensen."

Over het voorzien van gezonde maaltijden op school, iets waar Vooruit een strijdpunt van had gemaakt tijdens de campagne, is weinig te vinden in het akkoord. Er wordt kort aangehaald dat basisscholen beroep kunnen doen op Vlaamse cofinanciering. "Maar het blijft heel vaag", zegt Van Lancker. 

Cieltje Van Achter (N-VA), de nieuwe Vlaamse minister van Brussel en Media, zegt dat ze "totaal niet" had verwacht dat ze minister zou worden in de Vlaamse regering. "Er zijn nu 5 ministers van N-VA, maar op voorhand leek het alsof dat er maar 4 zouden zijn", vertelt ze op radiozender MNM.

"Mijn collega’s hebben bovendien heel de zomer samen overlegd, maar ik zat in het Brussels parlement en was met de Brusselse regeringsvorming bezig", gaat ze verder. "Toen ik zag dat Bart De Wever (voorzitter van N-VA) mij opbelde, moest ik dus even gaan zitten."

Van Achter zegt dat ze niet twijfelde over haar antwoord. "Ik heb 10 jaar oppositie gevoerd en hard gevochten voor Brussel. Als je dan als eerste N-VA’er Vlaams minister van Brussel mag worden, met dan nog Media erbij, zeg je uiteraard onmiddellijk 'ja'. Het is een hele uitdaging, maar we gaan ertegenaan."

"Ik denk dat het een goede ploeg is", besluit de kersverse minister. "Daar heb ik alle vertrouwen in."

CD&V-voorzitter Sammy Mahdi betreurt dat de namen van de nieuwe N-VA- en Vooruit-ministers gisteren "gelekt" werden nog voor het partijcongres van CD&V plaatsvond. "Dat is ongelukkig en triest", zegt hij in De Ochtend op Radio 1. 

De afspraak was nochtans duidelijk. De namen van de nieuwe ministers van de Vlaamse regering zouden pas bekend gemaakt worden wanneer de leden van álle 3 de partijen een deelname aan die regering goedgekeurd hadden. "Ik ga me aan die afspraak houden om de congressen van andere partijen niet moeilijker te maken", klonk het zaterdagavond nog bij Vooruit-voorzitter Conner Rousseau in Terzake na zijn partijcongres. 

Toch maakte Rousseau zelf de namen van zijn ministers voortijdig bekend via sociale media, tijdens het N-VA-congres en enkele uren voor het CD&V-congres. De avond ervoor had hij overigens al eens stevig uitgehaald naar N-VA. "We hebben gekeeperd op niveau van Thibaut Courtois om die lelijke, lelijke N-VA-maatregelen en hun sociale afbraak tegen te houden."

Of het een voorteken is van hoe de Vlaamse regering met elkaar zal omgaan. "Ik mag hopen van niet", zegt Mahdi. Maar de CD&V-voorzitter zal niet zomaar over zich heen laten walsen. "Ik ben een voorzitter die af en toe het been stijf kan houden en de ellebogen kan gebruiken om ervoor te zorgen dat ook onze partij gerespecteerd wordt."

Vooruit heeft het politieke weekendnieuws gedomineerd, stelt Wetstraatwatcher Ivan De Vadder vast. "En niet alleen omdat hun congres het eerste plaatsvond." De Vadder zag een voorzitter die scherp uit de hoek kwam voor coalitiepartner N-VA en die "de vlucht vooruit nam" bij het bekendmaken van de ministers.

"Nog voor de regering goed van start is gegaan, heerst er al ergernis tussen de N-VA en Vooruit. Dat belooft alvast voor de komende jaren."

Lees hier de politieke analyse van Ivan De Vadder:

Gisteren hebben N-VA, Vooruit en CD&V bekend gemaakt wie de nieuwe ministers worden in de Vlaamse regering. Het wordt de meest vrouwelijke regering die Vlaanderen ooit gekend heeft. 

Ontdek hier alle namen:

De politieke kopstukken van N-VA, Vooruit en CD&V hebben er een lang en druk weekend opzitten, maar het is nog niet voorbij. Vandaag schiet de nieuwe regering écht uit de startblokken.

Een overzicht van wat er op de planning staat: 

• 14 uur: de nieuwe Vlaamse regering legt de eed af in het Vlaams Parlement.

• 15 uur: minister-president Diependaele (N-VA) trekt naar het Paleis om ook bij de koning de eed af te leggen. 

• 15.30 uur: Diependaele legt zijn regeerverklaring af in het Vlaams Parlement

• 16 uur: de Vlaamse regering komt samen aan het Errerahuis voor de officiële groepsfoto, aansluitend volgt een persmoment.

• 17 uur: de begroting wordt voorgesteld.

Zaterdagochtend in de vroege uurtjes kondigde formateur Matthias Diependaele aan dat N-VA, Vooruit en CD&V een regeerakkoord hadden gesloten. Dat hij zelf minister-president zou worden stond als een paal boven water, maar gisteren werden ook de namen van de nieuwe ministers bekend gemaakt. 

Herbeleef hier de politieke ontwikkelingen van gisteren: