Liveblog - Slovaakse premier Robert Fico ondergaat "moeilijke operatie" na schietpartij en hij verkeert in levensgevaar

In tegenstelling tot wat sommige media in Slovakije in de vooravond beweerden, is de toestand van de Slovaakse premier Fico niet stabiel. 

"Premier Fico ligt nog steeds in kritieke toestand in het ziekenhuis. Volgens de laatste berichten is de operatie nog steeds gaande. Er is gemeld dat het gaat om een heel moeilijke operatie. De komende uren zouden kritiek zijn", zegt correspondent Charlotte Waaijers in VRT NWS Laat.

De Slovaakse media hebben een video van de vermoedelijke dader uitgezonden waarin de man laat zien dat hij tegen het beleid van de pro-Russische regering van Fico is.

"Het gaat onder meer om de plannen om een anti-corruptieafdeling in Slovakije op te schorten en de publieke omroep aan te pakken", meldt correspondent Charlotte Waaijers.

De Slovaakse ministers van Defensie Robert Kalinák en Binnenlandse Zaken Matej Neumann hebben in het ziekenhuis van Banská Bystrica een laatste stand van zaken gegeven. "Premier Fico wordt nog steeds geopereerd en hij is er bijzonder ernstig aan toe", meldt Kalinák.

Volgens Neumann wijst alles op een politiek gemotiveerde aanslag. De minister van Binnenlandse Zaken bevestigde formeel dat er vijf schoten werden afgevuurd door de dader.

In het ziekenhuis in Banská Bystrica wordt alles in gereedheid gebracht voor een persconferentie. Verschillende media zijn ter plaatse.

Er is nog niet veel duidelijkheid over het mogelijke motief van de vermoedelijke dader. "Een Slovaakse nieuwssite heeft kunnen spreken met de zoon van de vermoedelijke dader. Die begrijpt het ook niet, zegt hij. Hij zegt dat zijn vader geen psychiatrische patiënt was en dat hij niet op de partij van Fico heeft gestemd. Zo zijn er veel Slovaken, dat is niet meteen een reden om een moordaanslag te plegen", legt Jan Balliauw uit in VRT NWS Journaal.

"We weten niet of het een politieke aanslag is geweest. Wat wel duidelijk is, is dat de aanslag de spanning in Slovakije enorm kan doen oplopen. Die was al heel hoog omdat Fico onder meer de publieke omroep wil hervormen. Daar is hevig tegen betoogd de voorbije weken."

Lokale media melden dat de neergeschoten Slovaakse premier Robert Fico al ruim twee uur wordt geopereerd. Eerder hadden de autoriteiten gezegd dat de regeringsleider levensgevaarlijk gewond was geraakt bij de aanslag.

Over het motief van de dader, die meteen werd overmeesterd, is nog niets naar buiten gekomen. De schutter zou een 71-jarige werknemer van een particulier beveiligingsbedrijf zijn geweest. Hij zou ook een poëziebundel geschreven hebben.

Pro-Russisch en anti-migratie, vier ambtstermijnen als premier van Slovakije en ook al eens afgetreden als regeringsleider. Wie is de 59-jarige Robert Fico, de man die na een regeringsbijeenkomst in de stad Handlova is neergeschoten en in levensgevaar verkeert? 

De Russische president Vladimir Poetin heeft in een telegramboodschap aan de Slovaakse president  Zuzana Caputová de schietpartij veroordeeld. "Er is geen enkele rechtvaardiging voor deze afschuwelijke misdaad", schrijft Poetin. 

Vanuit verschillende hoeken wordt gereageerd op de aanval op de Slovaakse premier Robert Fico, die vanmiddag is neergeschoten. Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO, zegt dat hij "geschokt en ontzet" is door de aanslag. "Ik wens hem sterkte voor een spoedig herstel", schrijft hij op X.

De Nederlandse aftredend premier Mark Rutte zegt ook geschokt te zijn. "Ik wens hem veel sterkte, mijn gedachten zijn met hem en zijn familie."

De Duitse bondskanselier Olaf Scholz spreekt over een "laffe moordaanslag". "Voor geweld mag geen plaats zijn in de Europese politiek. In deze uren gaan mijn gedachten uit naar Robert Fico, zijn familie en de burgers van Slovakije."

De Oekraïense president Volodimir Zelenski verwerpt de "verschrikkelijke" aanval. "Wij veroordelen deze daad van geweld tegen de regeringsleider van een naburige partnerstaat ten zeerste", aldus Zelenski op X. De links-nationalistische Fico is omstreden in zijn land en daarbuiten wegens zijn pro-Russische houding.

Ook de Italiaanse regeringsleider Giorgia Meloni veroordeelt "de verachtelijke aanval". In een verklaring zegt ze "alle vormen van geweld en aanvallen op de basisprincipes van de democratie en vrijheid" krachtig te veroordelen.

"Ik ben diep geschokt door de gruwelijke aanval op mijn vriend, premier Robert Fico", reageert de Hongaarse premier Viktor Orbán dan weer. Hij zegt te bidden voor zijn gezondheid en spoedig herstel.

"Welke politieke meningsverschillen er ook zijn, geweld is volstrekt onaanvaardbaar", zegt de Letse president Edgars Rinkevics. De Tsjechische premier Petr Fiala spreekt van een "schokkend" voorval.

De Slovaakse uittredend president Zuzana Caputová laat weten dat ze geschokt is door de "brutale en meedogenloze" aanval op premier Fico. Ze wenst hem sterkte bij zijn herstel. Op een persconferentie bevestigde Caputová dat een verdachte is opgepakt door de politie.

Caputová is een politieke tegenstander van Fico. Ze wordt binnenkort opgevolgd door Peter Pellegrini, een medestander van Fico, die in de lente de presidentsverkiezingen won.

De Belgische premier Alexander De Croo (Open VLD) heeft de schietpartij waarbij zijn Slovaakse collega is verwond, veroordeeld als een "aanval op de democratie". "Niets rechtvaardigt dit soort geweld", schrijft De Croo op X.

De Slovaakse premier Robert Fico, die woensdag is neergeschoten, balanceert tussen leven en dood. Dat meldt de Slovaakse regering, die spreekt over een moordpoging. Hij zou geraakt zijn door verschillende kogels, staat te lezen op de Facebookpagina van de premier.

Fico wordt per helikopter van het ziekenhuis in Handlova, de stad waar hij is neergeschoten, overgebracht naar het ziekenhuis in Banská Bystrica. Volgens de regering gaat Fico niet naar een ziekenhuis in hoofdstad Bratislava, omdat dat te lang zou duren.

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen veroordeelt de "verachtelijke aanval" op de Slovaakse premier Robert Fico. "Zulke geweldplegingen hebben geen plaats in onze samenleving en ondermijnen de democratie, ons waardevolste goed", schrijft ze in een boodschap op X. 

De Europese Raadsvoorzitter Charles Michel zegt dan weer gechoqueerd te zijn. "Nooit kunnen geweld of zulke aanvallen worden gerechtvaardigd", schrijft ook hij op X.

In hun tweets zegt zowel Von der Leyen als Michel in gedachten bij Fico en zijn familie te zijn.