AFP ImageForum

Ik wil mijn privacy beschermen, maar hoe dan?

Er bestaan erg toegankelijke hulpmiddelen waarvan iedereen gebruik kan maken om zijn privacy te beschermen. De auteur somt enkele mogelijkheden op om meer controle over de eigen data te verkrijgen en dit zonder veel extra moeite.

labels
Ward Van den Broeck
Ward Van den Broeck is sinds een paar jaar Open Source adept. Hij is officieel gecertificeerd als Linux Professional (LPI.org) en heeft een adviesbureau opgericht, met als doel kleinere organisaties te begeleiden bij hun IT-strategieën (https://continu.online).

In de berichten over het Cambridge Analytica datalek van Facebook, was er me iets opgevallen. Er lijkt een soort privacy-apathie te zijn ontstaan. De meesten onder ons hebben er geen goed gevoel bij dat hun data misbruikt worden voor donkere (en soms ronduit illegale) doeleinden. Doordat men de laatste 10 jaar zo gewoon geraakt is aan al die vooral handige apps voelt men een soort machteloosheid om hiermee te stoppen.

En dat is niet onbegrijpelijk gezien de complexiteit van het samenspel van technologieën die samen het internet vormen. Toch kan je met kleine stappen al een groot verschil maken. Je hoeft hiervoor geen computerwizard te zijn. Ik denk dat het de taak van de IT-sector is om, geruggensteund door de overheid, onze medeburgers de middelen aan te reiken om voor nieuwe apps te kunnen kiezen. Er bestaan al organisaties in het buitenland, zoals het EFF (Electronic Frontier Foundation, https://ssd.eff.org/ ), die toegankelijke hulpmiddelen ontwikkelen waarvan je gebruik kan maken om meer controle te nemen over jouw data. En dit zonder veel extra moeite.

Doordat ik mijn dagen vul met technologie, zie ik als reactie nieuwe apps ontstaan, waar je merkt dat gebruiksvriendelijkheid en privacyvriendelijkheid echt wel kunnen samengaan. En alle niveaus van onze samenleving kunnen een stukje van de oplossing zijn. Op persoonlijk vlak kunnen we nieuwe apps ontdekken, en ze voorstellen aan onze familie, vrienden en collega's. Onderwijs en jeugdwerkorganisaties zouden de mogelijkheid moeten hebben om hun leden zulke apps aan te reiken. En onze overheden kunnen nog meer doen om Belgische (en bij uitbreiding Europese) initiatieven op het vlak van sociale media te helpen floreren.

Alternatief voor Facebook

Bij dezen wil ik een eerste duit in het zakje doen, ik ben namelijk enthousiast over een aantal (toegegeven, nog zeer jonge) apps. De eerste is een privacyvriendelijke variant van Facebook Messenger en WhatsApp. Voor wie snel een idee wil krijgen, opent eenvoudig de App Store op z'n telefoon en zoekt naar Riot.im (ontwikkeld door Vector Creations Ltd, https://about.riot.im/). Je registreert een account, stuurt een uitnodiging naar je vrienden in je telefoonboek en daar ga je. Je hoeft niet meteen je hele Facebook te deleten, je zal veel makkelijker van app veranderen als je dat in kleine stapjes doet. Eerst maak je een "Riot"-groepje met de vriend(inn)en aan en een versleuteld privékanaal, voor de pikantere gesprekken met je lief.

De vraag is natuurlijk: ook als Facebook je data niet heeft, wie heeft ze dan wel? In het geval van Riot.im, is de keuze aan jou. Iedereen die geïnteresseerd is, kan de technologie erachter "hosten" (de nodige software draaien op een publiek toegankelijke server), en de verschillende "hosters" vormen samen het grotere netwerk. En "hosten" hoeft niet duur te zijn, iedereen met een geldig internetabonnement en 100 euro voor een Raspberry Pi (https://www.raspberrypi.org/) heeft het minimum in huis om zelf voor Facebook te spelen. Voor die personen en instellingen is er Matrix (https://matrix.org), de serversoftware waarmee Riot.im werkt.

Wie geïnteresseerd is kan zelf voor Twitter spelen.

En wat met Twitter of Dropbox?

Ben je meer het Twitter-type, dan is het de moeite waard om eens te surfen naar Mastodon (https://joinmastodon.org). Mastodon is een app waarmee je kan micro-bloggen (twitteren), maar zonder dat al je tweets centraal worden opgeslagen. Tegenwoordig heeft Mastodon nog maar een dik miljoen gebruikers, maar het is snel aan populariteit aan het winnen. Want ook hier geldt: wie geïnteresseerd is, kan zelf voor Twitter spelen.

Een derde handige app zou Nextcloud (https://nextcloud.com) kunnen zijn, ter vervanging van je Dropbox of iCloud. Met Nextcloud kan je eenvoudig foto's en video's delen met je vrienden, zonder dat adverteerders en datajagers meekijken. Nextcloud hanteert dezelfde filosofie als Matrix en Mastodon, jij kiest zelf wie je je data toevertrouwt. Een korte zoekopdracht leert dat er in Duitsland (https://ocloud.de/product/nextcloud.html) en Nederland (https://demindo.com/nextcloud) al Nextcloud-aanbieders bestaan, bij wie je zeker terecht kan. Maar je kan er ook voor kiezen om het zelf te draaien, bijvoorbeeld op je Raspberry Pi.

Europees duwtje in de rug

Deze apps zijn een eerste stap in het verslaan van datadiefstal en beïnvloeding van kiezers, aangezien de serversoftware door veel verschillende partijen kan worden gedraaid, en niet enkel door één machtige speler. Dat is het idee achter centralisatie (Facebook) versus decentralisatie (wij allemaal). De Europese Unie is alvast een initiatief gestart om decentrale (en open) software een duwtje in de rug te geven (https://publiccode.eu/).

Ik wil een oproep doen om mee te helpen onze digitale omgeving veiliger te maken.

Om af te ronden zou ik een oproep willen doen naar organisaties die sterk verweven zijn met het sociale leven van hun leden, om mee te helpen om onze digitale omgeving veiliger te maken. Als leerkrachten de foto's van een schoolreis willen delen met de leerlingen en ouders, moeten zij kunnen beschikken over goede apps, zodat leerlingen en ouders niet verplicht worden om een Facebookaccount te nemen. Koepelorganisaties en lokale overheden kunnen hier perfect een rol in spelen, door samen met de IT-sector, onderzoekcentra en technologieclubs (zoals bijvoorbeeld HSBXL, https://hsbxl.be) privacyvriendelijke communicatie-infrastructuur te co-creëren.

Reken maar dat we het laatste in de technologische revolutie nog niet hebben gezien. Nu men stilaan gewoon is geraakt aan het comfort van de centrale cloud, is het decentrale internet van de jaren 90 aan een comeback bezig (zoals ook nieuwe generaties een eigen invulling aan oude kledinggewoonten durven geven). Samen met de opkomst van IoT (Internet of Things) en dergelijke meer, ontvouwen zich eindeloos nieuwe mogelijkheden.

---

Disclaimer: Ik heb geen enkele (persoonlijke, noch commerciële) relatie met ieder van de bovengenoemde apps en/of de bedrijven waardoor ze worden ontwikkeld. De enige beweegreden om ze te vermelden, zijn persoonlijke ervaringen met de genoemde software.

---

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.