Karel De Gucht na debat Europese topkandidaten: "Populisten worden wellicht sterker, maar Europa zal overwinnen" 

"De populisten zullen bij de Europese verkiezingen wellicht sterker worden, maar het is Europa dat zal overwinnen." Dat heeft Karel De Gucht gezegd in "Europa kiest" op Canvas waarin Europakenners hun licht lieten schijnen over de stand van Europa naar aanleiding van het topkandidatendebat in het Europees parlement.

Na de verkiezingen op 26 mei zullen de Europese regeringsleiders een nieuwe voorzitter voor de Europese Commissie voorstellen, de opvolger van Jean-Claude Juncker. Daarvoor schuiven de verschillende Europese partijen topkandidaten (of "Spitzenkandidaten") naar voren. Nico Cué (Europees Links), Ska Keller (Groenen), Jan Zahradil (Alliantie van Conservatieven en Hervormers), Margrethe Vestager (Alliantie van Liberalen en Democraten), Manfred Weber (Europese Volkspartij) en Frans Timmermans (Europese Socialisten) gingen vanavond in debat in het Europees Parlement, dat speciaal voor de gelegenheid werd omgetoverd tot een tv-studio. 

Volgens VRT-journalist Rob Heirbaut was het doel van het debat dat de kandidaten iets bekender zouden worden buiten hun eigen land en dat de aanstelling van de commissievoorzitter op die manier transparant verloopt. "De bedoeling is dat wie een meerderheid achter zich kan krijgen commissievoorzitter wordt ook al kan je in België niet stemmen op Frans Timmermans of Manfred Weber, je kan wel stemmen op de partij die die kandidaten steunt. Dat is het idee erachter, al is niet iedereen ervan overtuigd.” 

Een groot deel van het debat in het tv-programma "Europa kiest" ging daarna over de manier waarop Europa is omgegaan met het probleem van asiel en migratie. Marianne Thyssen (CD&V), Europees commissaris voor Werk en Sociale Zaken, gaf aan dat ze de Duitse bondskanselier Angela Merkel gefeliciteerd heeft voor haar "Wir schaffen das"-uitspraak van eind augustus 2015. Ook voormalig Eurocommissaris voor Handel Karel De Gucht (Open VLD) benadrukte dat die uitspraak van Merkel achteraf gebruikt is voor een karaktermoord op haar. 

De manier waarop men samenwerkt met Libië is een smet op het Europese blazoen.

Karel De Gucht

“Ik denk wel dat we Salvini (minister van Binnenlandse Zaken in Italië, nvdr) gemaakt hebben", ging De Gucht verder. "De rest van Europa heeft geen verantwoordelijkheid genomen voor de migranten die toestromen in Lampedusa. De Conventie van Dublin is gevolgd, ze moeten in het eerste land waar ze passeren asiel vragen. Dat was een fundamentele fout van Europa. Men heeft daarna geprobeerd die Conventie van Dublin te herzien. Maar je moet dan ook zeggen waar ze dan naartoe moeten. Daar is het mank gelopen. De ministerraad heeft gezegd: we gaan die 160.000 mensen spreiden over Europa, dat is gestemd, maar een aantal landen (Hongarije, Tsjechië en Polen, nvdr) hebben geweigerd dat uit te voeren."

"De manier waarop we omgaan met mensen in Noord-Afrika, daar gaan we de komende generaties enorm veel spijt van hebben. De manier waarop men samenwerkt met Libië is een smet op het Europese blazoen." 

"Dat zoveel mensen verdronken zijn, is absolute schande voor Europa"

Volgens Frans Timmermans, de topkandidaat voor de sociaaldemocraten, bestaat zelfs de kans dat als Europese landen niet solidair zijn, er vroeg of laat ook weer grenzen komen binnen Europa.

"De lidstaten kunnen de verantwoordelijkheid over de verdeling van de migranten niet aan", benadrukt De Gucht. "Dat er zoveel mensen verdronken zijn, is de absolute schande van Europa", vindt ook Sander Loones, Europees parlementslid voor N-VA en nu lijsttrekker voor de Kamer in West-Vlaanderen. 

We moeten tonen dat we oplossingen zoeken voor digitalisering, klimaatomschakeling en globalisering en dat we de mensen niet achterlaten. 

Marianne Thyssen

Toch kan een terugkeer naar hoe het vroeger was, wat populistische partijen voorstellen, geen oplossing zijn, zegt Marianne Thyssen.  "Die "oude tijd" heeft nooit bestaan. We hebben elkaar zo hard nodig. Wat willen mensen? Perspectief. Veel dingen veranderen en mensen zijn bang van die verandering, dat moeten we verstaan. Europa moet oplossingen zoeken voor digitalisering, klimaatomschakeling, globalisering. We moeten tonen dat we het opvolgen en dat we hen niet achterlaten en dat moeten we doen op een sociaal rechtvaardige manier. "

"Ik hoor nooit waar populisten voor zijn"

Conflictjournalist Rudi Vranckx die voor "Breaking Europe" in de aanloop naar de Europese verkiezingen rondtrok in Europa zegt wel dat jongeren zich niet meer kunnen inbeelden dat Europa niet zou bestaan.  "Het westelijke deel van Europa is voor hen een soort van utopia, een plek waar ze naartoe willen. Zij verwachten van Europa een soort vorm van bescherming."

"De populisten gaan sterker worden, het enige wat hen verbindt, is waar ze tegen zijn, maar ik hoor nooit waar ze voor zijn. Het Europa van de 19e eeuw, ik weet wat dat betekent en dat baart mij zorgen."

Ook Karel De Gucht vreest dat de populisten sterker zullen worden, "maar het doel moet zijn Europa verder uit te bouwen en het is Europa dat zal overwinnen". "Maar als Europa weer grenzen zou hebben, krijg je oorlog. Het idee dat je op het Europese vasteland geen oorlog meer kan hebben, is totaal onjuist." 

Het idee dat je op het Europese vasteland geen oorlog meer kan hebben, is totaal onjuist.

Karel De Gucht

"Jongeren kunnen zich niet inbeelden dat Europa niet bestaat", besluit Rudi Vranckx. "Populistische partijen zijn een thermometer, je moet luisteren, want er is een te grote afstand met Brussel, maar volgens mij gaat het niet meer over links en rechts, maar het gaat over open en gesloten. Jongeren willen misschien wel een ideologisch antwoord, want zij hebben geen dromen meer, maar ze willen ideeën, ze willen een droom hebben."

Herbekijk hier het verslag over het debat tussen de Spitzenkandidaten uit het "Journaal Laat": 

Video player inladen ...

Herbekijk hier "Europa kiest" met Marianne Thyssen, Karel De Gucht, Sander Loones en Rudi Vranckx: 

Video player inladen ...