ROBIN UTRECHT

Brussel kondigt "einde van diesel- en benzinetijdperk" aan, diesel- en benzinemotoren tegen 2035 niet meer welkom

Vanaf 2030 zijn voertuigen met dieselmotoren niet meer toegelaten in de lage-emmissiezone (LEZ) in Brussel. In 2035 volgen voertuigen met benzine-lpg-motoren. Dat stond al in het Brusselse regeerakkoord, maar de details van het plan zijn vandaag ook effectief bekendgemaakt. De Brusselse regering wil de overgang naar een schoner wagenpark in Brussel zo vergemakkelijken. 

Vanaf 2022 zijn de laatste dieselvoertuigen zonder roetfilter, euronorm 4, al niet meer toegelaten in de LEZ van Brussel. In 2025 volgen de dieselvoertuigen met euronorm 5. In 2030 wil de Brusselse regering voertuigen met dieselmotoren volledig bannen. In 2035 is het de beurt aan voertuigen met benzine-lpg-motoren. Die twee laatste voornemens stonden al in het Brusselse regeerakkoord van 2019, maar worden vandaag officieel aangekondigd. 

De bewuste passage uit het Brusselse regeerakkoord:

De Regering zal de lage-emissiezone (LEZ) verder ontwikkelen. De Regering bevestigt haar bereidheid om diesel uiterlijk tegen 2030 en benzine en LPG uiterlijk tegen ten laatste 2035 uit te bannen. De Regering zal de begeleidende maatregelen bepalen, rekening houdend met de sociale situatie van de gezinnen.

Met die beslissingen wil men in Brussel de luchtverontreiniging aanpakken en voldoen aan de Europese klimaatdoelstelling van koolstofneutraliteit tegen 2050. Talrijke andere grotere Europese steden - zoals Amsterdam, Parijs, Londen en Oslo - hebben dan ook al eenzelfde doelstelling om voertuigen met een verbrandingsmotor geleidelijk aan uit te faseren. 

Om de uitfasering te vergemakkelijken heeft de Brusselse regering een tijdschema opgesteld voor de verschillende soorten voertuigen. 

Lees verder onder het tijdschema

Roadmap

Om ervoor te zorgen dat de transitie geleidelijk en op een rechtvaardige manier gebeurt, heeft de Brusselse regering ook een roadmap goedgekeurd, de "Low Emission Mobility Brussels". Daarin staan begeleidende maatregelen, onder andere voor personen met een beperkte mobiliteit, kleine en middelgrote ondernemingen en autodelen.

Er worden ook allerlei maatregelen genomen om de transitie te vergemakkelijken, zoals financiële steun, informatie en bewustmaking en de uitrol van laadpalen voor elektrische voertuigen.  

"Met deze nieuwe stap in de organisatie van de Brusselse lage-emissiezone bevestigen we dat het Gewest streeft naar een sociaal rechtvaardige klimaattransitie", klinkt het bij de Brusselse minister-president Rudi Vervoort (PS). "Er zijn al sociale begeleidende maatregelen voorzien voor dit project en er zullen er nog andere worden uitgewerkt, zodat iedereen afhankelijk van zijn of haar behoeften een geschikte manier kan vinden om zich te verplaatsen, die beter is voor de luchtkwaliteit en het klimaat."

Lees verder onder grijze kader

Begeleidende maatregelen
 
  • De LEZ-premie voor Brusselse kmo’s wordt versterkt en aangepast, om ze toegankelijker te maken en om de aankoopprijs van een elektrisch en een thermisch bedrijfsvoertuig gelijkwaardig te maken. 
  • Mobiele controleteams worden ingevoerd vanaf 2022. Die zullen erop toezien dat buitenlandse voertuigen die in Brussel rijden, voldoen aan de criteria van de lage-emissiezone.
  • Een ‘verkeersarmoedemanager’ binnen de Brusselse administratie wordt aangesteld, om de steunmaatregelen voor de meest kwetsbare doelgroepen te versterken en meer aandacht aan hen te besteden.
  • De komende jaren worden budgetten vrijgemaakt voor mobiliteit in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, waaronder bijna een miljard euro voor het openbaar vervoer (bus, tram en metro) in 2021 om het aanbod en de toegankelijkheid ervan te verbeteren.
  • Er komt een verregaande hervorming van de aan particulieren toegekende Brussel’Air-premie, waarvan het budget is verviervoudigd, die werd aangepast aan de inkomens van de huishoudens en die binnenkort tal van nieuwe mobiliteitsalternatieven zal integreren.
  • Er komt een gewestelijke strategische visie voor de uitrol van laadpalen voor elektrische voertuigen, waarbij ernaar wordt gestreefd om tegen 2035 22.000 publiek toegankelijke laadpunten te realiseren. 

Ook de andere bevoegde ministers zijn tevreden. "De regering geeft vandaag een nieuw en duidelijk signaal: ze wil verder gaan om de gezondheid van haar inwoners te beschermen, minder vervuilende mobiliteit aan te moedigen en de Europese klimaatambities waar te maken", klinkt het bij Brussels minister van Klimaattransitie Alain Maron (Ecolo). 

"Brussel investeert massaal in alternatieven voor de privéwagen", aldus Brussels minister van Mobiliteit Elke Van den Brandt (Groen). "Eerst en vooral in het openbaar vervoer: in 2020 alleen al werd 1 miljard euro geïnvesteerd in de MIVB om de Brusselaars een toegankelijker, fijnmaziger, frequenter bediend en comfortabeler netwerk aan te bieden." Er wordt ook geïnvesteerd in betere infrastructuur voor fietsers en voetgangers. 

N-VA en MR stellen zich vragen

Oppositiepartij N-VA vindt dat de flankerende maatregelen van de Brusselse regering tekortschieten. “Iedereen weet dat de uitfasering van fossiele brandstof een goede zaak is," beaamt N-VA-fractieleider in het Brussels parlement Cieltje Van Achter, “maar als je vandaag beslist om in 2035 geen wagens op fossiele brandstof meer in de stad te laten, dan verwacht je toch ook een zekere ambitie in het flankerend beleid? Dat ontbreekt volledig. "

"We kennen allemaal de Brusselse traagheid. Het duurt een eeuwigheid om een fietspad aan te leggen, of zelfs maar een laadpaal te plaatsen. Die laadpalenstrategie loopt grandioos achter op schema. Na al die jaren staan we nog steeds nergens. Maar als je verwacht dat burgers vandaag rekening houden met het verbod op benzinewagens in 2035 dan moet je ook vandaag de laadpalen voorzien om je nieuwe wagen op te laden.”

Wanneer zal dit alles in Brussel gebeuren?

Bij de Franstalige oppositiepartij MR is hetzelfde geluid te horen. "Er zijn enkele geloofwaardige steden, zoals Amsterdam, waar men afstapt van diesel en benzine", zegt MR-fractieleidster in het Brusselse parlement Alexia Bertrand. "Er is een gedetailleerd plan met investeringen, partnerschappen en steun voor de burgers. Wanneer zal dit alles in Brussel gebeuren? De Brusselse regering schopt zichzelf een goed geweten zonder het werk ten gronde voor te bereiden."

Vlaamse regering wacht af

Net zoals in Brussel, hebben Vlaamse steden Gent en Antwerpen al langer een lage-emissiezone. In Gent loopt momenteel een haalbaarheidsstudie om deze zone uit te breiden naar het gebied buiten de Gentse binnenstad. Het is nog niet duidelijk waar dit juist zal gebeuren. De resultaten van dit onderzoek worden in de loop van de zomer verwacht. In Antwerpen geldt de lage-emissiezone voor het centrum van Antwerpen en Linkeroever. Momenteel heeft het Antwerpse stadsbestuur geen plannen om deze zone uit te breiden. 

Wat betreft een verstrenging van de huidige normen, zoals in Brussel, hebben de lokale besturen de sleutel niet in handen. Deze beslissing valt onder de verantwoordelijkheid van de Vlaamse regering. De bevoegde ministers van de Vlaamse regering, minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) en minister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open VLD), wensten niet te reageren op het Brusselse initiatief.

Wat met de meest kwetsbare mensen?

Een aanvullend beleid bij dit Brusselse plan is absoluut nodig, waarschuwt Henk Van Hootegem van het interfederaal Steunpunt Armoedebestrijding in De Wereld Vandaag. 

“Ecologie en sociale doelstellingen moeten samengaan. Vaak wonen mensen in armoede in wijken met een slechtere luchtkwaliteit. Uit ons overleg blijkt dat mensen in armoede sterk bezig zijn met ecologie, maar vaak hebben ze hiervoor de middelen niet. Voor hen is het helemaal niet evident om een elektrische wagen te kopen. De prijzen liggen zeer hoog, zelfs op de tweedehandsmarkt."

Alternatieven zijn daarbij cruciaal. "Het openbaar vervoer moet worden versterkt door sociale tarieven. Ook het deelaanbod van steps, fietsen en auto's moet toegankelijker worden. Vandaag is dit in wijken met sociale woningen veel minder het geval. Een ander belangrijk punt is de informatiedoorstroming via de digitalisering. Mensen weten vaak niet hoe zij bepaalde informatie kunnen vinden."

Meest gelezen