Uitgeverij Prometheus

Astrid H. Roemer krijgt Prijs der Nederlandse Letteren niet van koning Filip, na steun aan Surinaamse dictator

De Nederlandse schrijfster Astrid H. Roemer (74) zal de Prijs der Nederlandse Letteren niet officieel overhandigd krijgen door onze koning Filip. Dat heeft het Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie besloten en aangekondigd in het Nederlandse programma "Nieuwsuur". Roemer krijgt de onderscheiding wel, maar de officiële huldiging wordt geschrapt, na een controversieel dankbericht van Roemer over de dader van de beruchte Decembermoorden in haar geboorteland Suriname. 

Bij de Decembermoorden werden in december 1982 vijftien prominente Surinamers gemarteld en geëxecuteerd, allemaal tegenstanders van het militaire regime van politicus Desi Bouterse. Die werd door de krijgsraad in 2019 veroordeeld tot 20 jaar cel voor de feiten. Maar daarmee is de kous nog niet af, want de zaak moet nog uitgesproken worden in hoger beroep.

Over Desi Bouterse en de Decembermoorden heeft Astrid H. Roemer, die van Surinaamse afkomst is, enkele opmerkelijke uitspraken gedaan via sociale media. Ze schreef op haar Facebookpagina onder meer dit dankwoord aan Bouterse: "Onze SURINAAMSE GEMEENSCHAP heeft D.D.B. hard nodig gehad om ZELFBEWUSTER te worden. Merci Man."

Die boodschap heeft bij veel mensen kwaad bloed gezet. Ook het Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie, dat de prestigieuze Prijs der Nederlandse Letteren uitreikt, neemt hier aanstoot aan. Roemer krijgt de prestigieuze Prijs der Nederlandse Letteren nog wel, als eerste Surinaamse schrijfster ooit, net als het bijbehorende geldbedrag van 40.000 euro. Enkel de officiële huldiging wordt geschrapt. 

"Wij nemen stellig afstand van de standpunten en uitspraken van mevrouw Roemer", zegt het Comité aan "Nieuwsuur". "Daarom hebben wij gezamenlijk besloten, in samenspraak met Literatuur Vlaanderen en het Nederlands Letterenfonds, dat wij het niet passend vinden om de prijsuitreiking door te laten gaan." Voor Vlaanderen zijn minister-president Jan Jambon (N-VA) en minister Ben Weyts (N-VA) vertegenwoordigd in het Comité van Ministers.

Zal ik u eens wat zeggen? Ik sta nog steeds achter mijn uitspraken
Astrid H Roemer

De Prijs der Nederlandse Letteren is de meest prestigieuze literaire prijs in het Nederlandse taalgebied en onderscheidt auteurs van belangrijke, oorspronkelijk in het Nederlands geschreven letterkundige werken. De prijs wordt maar om de drie jaar uitgereikt. Roemer won in 2016 al de P.C. Hooftprijs voor haar oeuvre. Die wordt jaarlijks uitgereikt aan een auteur in het Nederlandse taalgebied. 

In een reactie aan "Nieuwsuur" zegt Roemer dat ze nog altijd achter haar uitspraken staat. In enkele reacties op Twitter klaagt ze ook aan dat er zo fel op haar uitspraken wordt gereageerd. Al schrijft ze op haar Facebookpagina ook dat ze opgelucht is dat de officiële prijsuitreiking van de Prijs der Nederlandse niet doorgaat, omdat Roemer naar eigen zeggen "verregaande beledigingen heeft gekregen". 

"Paul Hermans (directeur van Literatuur Vlaanderen, red.) heeft me duidelijk uitgelegd dat het een politieke beslissing is en dat de jury compleet achter de argumenten staat op grond waarvan de prijs aan mij is uitgereikt", aldus Roemer.

De Taalunie, één van de organisaties achter de prijs, bevestigde in "De ochtend" op Radio 1, dat de jury inderdaad een onafhankelijke beslissing heeft genomen.   

Getty Images

"Die jury heeft geen rekening gehouden met de persoonlijke standpunten die iemand ingenomen heeft", stelt Kris Van de Poel, algemeen secretaris van de Taalunie. "Dit gaat enkel om het literair esthetische. Er is nog altijd vrije meningsuiting, maar wij betreuren de standpunten wel."   

Meest gelezen