8 geadopteerde Belgen die afkomstig zijn uit Zuid-Korea dienen een klacht in tegen de Belgische staat, nu een waarheidscommissie bevestigt hoeveel er bij adopties uit dat land is misgelopen. Dat schrijft De Standaard en vertelt Yung Fierens, zelf illegaal geadopteerd uit Zuid-Korea, in De Ochtend. Er is ook een klacht ingediend tegen 2 vzw's die adopties uit Zuid-Korea in stand hielden. "Onbegrijpelijk dat het zo lang duurt voor er iets gebeurt."
Geadopteerden uit Zuid-Korea dienen klacht in tegen Belgische staat, nu wanpraktijken aan het licht komen
"Wij vragen al heel lang aan de federale regering om een grondig onderzoek te voeren naar illegale adopties, onder meer uit Zuid-Korea. Maar het blijft heel lang duren voor wij gehoor krijgen", vertelt Yung Fierens. Ze is voorzitter van de adoptiebelangengroep CAFE (Critical Adoptees Front Europe) en zelf illegaal geadopteerd uit Zuid-Korea toen ze 9 maanden oud was.
Dat een waarheidscommissie in Zuid-Korea gisteren bevestigde dat er onder meer mensenrechten geschonden werden bij de adopties uit het land, was voor 8 geadopteerde Belgen de druppel. Ze dienen een klacht in tegen de Belgische staat.
Regering Zuid-Korea verantwoordelijk voor adoptiefraude
"Er is vastgesteld dat de staat zijn plicht heeft verzuimd", staat in de verklaring van de Zuid-Koreaanse Waarheids- en Verzoeningscommissie. "Dat leidde tijdens het proces om veel kinderen naar het buitenland te sturen tot de schending van de mensenrechten van geadopteerden die beschermd worden door de grondwet en internationale overeenkomsten."
De misstanden die de onderzoekers hebben aangetroffen, zijn bijvoorbeeld dat de identiteit van baby's werd aangepast of dat ze ten onrechte als wees werden geregistreerd. Ook zijn er talrijke gevallen gevonden waarbij de "juridische procedure voor toestemming" van de biologische ouders niet zou zijn gevolgd.
De commissie deed ruim 2,5 jaar onderzoek naar adoptie. Tussen 1955 en 1999 zijn meer dan 140.000 Zuid-Koreaanse baby's geadopteerd door koppels uit het buitenland. Doordat de vergoedingen niet door de regering werden geregeld, kon volgens de commissie in de jaren 70 een grote adoptie-industrie ontstaan die was gericht op het maken van winst.
Bovendien zouden de adoptieouders uit het buitenland niet goed zijn doorgelicht. Maar liefst 99 procent van de aanvragen werden binnen een dag goedgekeurd. "Deze misstanden hadden nooit mogen gebeuren", aldus commissievoorzitter Park Sun-young. "Dit is een beschamend deel van onze geschiedenis."
"Het is echt genoeg geweest", zegt Fierens. "De 1e generatie geadopteerden uit Zuid-Korea is de pensioenleeftijd al voorbij. Als die mensen ooit nog familieleden willen terugvinden, moeten we nu ingrijpen. Zij kunnen niet meer op zoek naar hun ouders, maar misschien wel naar broers of zussen of zelfs naar een graf."
Beluister het volledige gesprek met Fierens in De Ochtend.
Maar ook op vlak van beschikbare adoptiedossiers en archieven in het buitenland dringt de tijd, aldus Fierens. "Door de vele internationale onderzoeken en het schokkende rapport van de waarheidscommissie in Zuid-Korea, zijn wij bang dat de documenten die nog bewaard zijn, vernietigd zullen worden, bijvoorbeeld door ex-medewerkers van adoptiediensten. Voor veel geadopteerden zijn die documenten natuurlijk cruciaal om de waarheid te kunnen achterhalen."
"Vroeger was er ook geen bewaarplicht en was interlandelijke adoptie op een heel andere manier wettelijk gekaderd. We weten dat verschillende overheidsinstanties door de jaren heen geprobeerd hebben om bepaalde archieven en adoptiedossiers nog op te sporen, maar dat men daar niet in geslaagd is."
Vraag naar federaal onderzoek
Met de klacht willen de 8 geadopteerden dat de Belgische overheid haar eigen rol omtrent de problematische adopties onderzoekt.
"De overheid wist van de wanpraktijken. Uit officiële stukken blijkt dat zij hierover meerdere keren contact heeft gehad met de Zuid-Koreaanse overheid, om wanpraktijken aan te klagen. Maar ze heeft niets ondernomen om deze internationale kinderhandel vanuit Zuid-Korea te stoppen", zegt hun advocaat Walter Damen in De Standaard.
"Op Vlaams niveau heeft de vorige minister van Welzijn Hilde Crevits (CD&V) interlandelijk geadopteerden die vermoedens hebben van fraude gevraagd om melding te doen, maar de onderzoeken daarrond zijn nog lang niet begonnen", zegt Fierens. "Ze bekijken nog hoe ze het gaan onderzoeken en of ze het überhaupt wel kunnen onderzoeken."
"Ik vrees ook dat dat het petje van Vlaanderen te boven gaat en dat dit op federaal niveau aangepakt zal moeten worden, via de ambassades en met medewerking van de ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie. Maar op dat niveau is hier in België nog niets gebeurd."
"Onder andere Frankrijk en Zwitserland hebben wel al grondig onderzoek gevoerd naar interlandelijke adoptie. De conclusies die daaruit gekomen zijn, zijn even vernietigend als het rapport van de Zuid-Koreaanse waarheidscommissie. Dat gaat niet enkel over Zuid-Korea, maar ook over andere landen."
Medewerking van vzw's
Er is ook een klacht ingediend tegen 2 Belgische vzw’s die de adopties uit Zuid-Korea mee ondersteunden: Terre des Hommes en Enfants du Monde. De klacht betreft onder meer valsheid in geschrifte, mensenhandel, criminele organisatie en kinderontvoering.
"Deze vzw's hebben een allesbepalende rol gespeeld", aldus Fierens. "De wantoestanden in Zuid-Korea zouden nooit plaatsgevonden kunnen hebben zonder hun medeweten, maar evenmin zonder hun medewerking."
De gebundelde klacht is ingediend bij een Brusselse onderzoeksrechter.
"Onbegrijpelijk dat het zo lang duurt"
Dat de onderzoeken in ons land op zich laten wachten, is volgens Fierens ontzettend frustrerend. "Ik en de grote meerderheid van mijn mede-geadopteerden vinden het echt onbegrijpelijk dat het zo lang duurt voor er iets gebeurt. De politiek zit helemaal geblokkeerd. Het lijkt soms alsof de waarheid niet geweten mag worden."
"Het is belangrijk dat wij als samenleving antwoorden krijgen. Zo heeft de Belgische belastingbetaler 70 jaar lang meebetaald aan die interlandelijke adoptie. Ook adoptieouders hebben recht op antwoorden, want zij zijn zonder het te willen meegesleurd in iets dat je enkel kinderhandel kan noemen."

