Hulporganisaties blijven benadrukken om conflict in Soedan niet te vergeten: "Situatie is catastrofaal"

Het conflict in Soedan begon door een rivaliteit tussen 2 generaals: die van het reguliere leger, Abdel Fattah al-Burhan, en die van de paramilitaire groep RSF (Rapid Support Forces) Mohamed Hamdan Dagalo, ook bekend als Hemedti. Na de val van dictator Omar al-Bashir in 2019 zou een burgerregering aan de macht komen in Soedan. De RSF en het regeringsleger SAF waren het echter niet eens over het tempo en de verdeling van de macht.

De 2 generaals kwamen uiteindelijk lijnrecht tegenover elkaar te staan en beide groeperingen begonnen zich te bewapenen en troepen te verplaatsen, wat leidde tot wederzijdse beschuldigingen en het uitbreken van gevechten in april 2023. 

De oorlog is ondertussen zijn derde jaar ingegaan en naar schatting zijn al 20.000 tot 150.000 mensen om het leven gekomen. Door de beperkte toegang tot het terrein en slechte communicatiemogelijkheden is het moeilijk meer exacte cijfers te geven.

Het gewapende conflict heeft het land in de grootste humanitaire crisis ter wereld gestort. Beide partijen zouden zich al schuldig hebben gemaakt aan "weerzinwekkende misdaden", maar volgens de Verenigde Staten plegen de rebellen van RSF ook een genocide.

"Ondertussen is het conflict hier een van de grootste humanitaire crisissen van het moment geworden." Dat zegt Sarah Vuylsteke, regiomanager Zuid-Darfoer voor de hulporganisatie Norwegian Refugee Council in Soedan in De Ochtend op Radio 1. Zij is momenteel in het gebied.

"De situatie is dan ook catastrofaal. 11 miljoen mensen zijn ontheemd, onder wie 3,5 miljoen mensen die naar het buitenland zijn gevlucht. Zij zitten in vluchtelingenkampen met minimale hulpverlening en weinig voorzieningen, bijvoorbeeld in Tsjaad. Meer dan 25 miljoen mensen hebben dan nog eens onvoldoende toegang tot voedsel: 1,5 miljoen van hen zitten al in de hoogste fase van hongersnood."

Volgens Vuylsteke is er dan ook een acuut tekort aan alles. "Mensen zoeken naar voldoende voedsel, maar ze zijn natuurlijk ook op de vlucht voor het geweld en de gevechten. Daarom hebben ze ook nood aan een veilig onderkomen." Ook de watervoorzieningen en toegang tot medicijnen laten te wensen over, klinkt het.

Vuylsteke ziet de toestand op het terrein jaar na jaar verslechteren. "Hoe langer een conflict duurt, hoe groter de impact. Dat is wat wij nu ook merken. Wij bieden onder meer financiële hulp om kinderen met ondervoeding op te vangen: dat aantal stijgt elke maand. Daarnaast zien we dat mensen die al meermaals op de vlucht zijn geslagen, steeds minder weerstand hebben."

Wordt het conflict in Soedan overschaduwd door de oorlogen in Oekraïne en Gaza? "Aangezien elke context anders is, blijft het moeilijk om conflicten met elkaar te vergelijken", zegt Vuylsteke. "Het is wel duidelijk dat er over de hele wereld noden zijn en dat het beschikbare geld voor die noden nooit voldoende is." Ze verwijst daarvoor onder meer naar de bezuinigingen op noodhulp vanuit de Verenigde Staten en de Europese landen.

"Ik heb ook in Gaza en Jemen gewerkt. Toen merkte ik wel dat meer aandacht voor een conflict gelijk kan staan aan meer fondsen. Toch heb ik ook de indruk dat een humanitaire crisis weinig aandacht krijgt zolang er geen duidelijke wil is van de strijdende partijen om het conflict op te lossen. Ondertussen moeten wij als ngo's op het terrein de gevolgen van die beslissingen ondergaan."

En werken op het terrein brengt gevaar met zich mee, al wordt er alles aan gedaan om de risico's te beperken, vertelt Vuylsteke. "Wij praten met alle partijen, om te benadrukken dat wij neutraal willen blijven en hier zijn om humanitaire redenen. Daarnaast zijn er ook nog onze veiligheidsprocedures. Zo willen we zo veilig mogelijk doorwerken."