Koning Filip krijgt vandaag een rondleiding in het Grand Egyptian Museum (GEM) dat gisteren ingehuldigd werd. Hij zal er dezelfde schatten zien die zijn overgrootmoeder, koningin Elisabeth, in 1923 ontdekte toen de tombe van Toetanchamon werd geopend. Vanwaar komt toch die fascinatie van ons koningshuis met het Oude Egypte?
Reislustig en avontuurlijk: Oude Egypte zit koning Filip in de genen via koningin Elisabeth
In het kort:
Koning Filip krijgt een privérondleiding in het Grand Egyptian Museum (GEM).
Het was zijn overgrootmoeder koningin Elisabeth die de Belgische egyptologie een serieuze boost gaf.
Ook koningin Mathilde en kroonprinses Elisabeth hebben een voorliefde voor Egypte.
Grand Egyptian Museum Honderd voetbalvelden groot, plafonds van 25 meter hoog en een majestueus uitzicht op de piramides van Gizeh, het GEM is een gigaproject van het Belgische bouwbedrijf Besix dat sinds 1990 actief is in Egypte.
Besix werkte eerder al mee aan een ander iconisch gebouw, de Burj Khalifa in Dubai, met zijn 828 meter het hoogste gebouw ter wereld.
De realisatie van het GEM kostte 850 miljoen euro en duurde 10 jaar. Goed voor 120 miljoen manuren. Het museum huisvest 100.000 artefacten waarvan er telkens 20.000 zullen tentoongesteld zullen worden.
In de voetsporen van durfal Elisabeth
Koning Filip woonde gisteren nog met premier Bart De Wever de inhuldiging van het prestigeproject bij en krijgt vandaag een privérondleiding. Hij zal ook Egyptische en Belgische archeologen ontmoeten.
Het Oude Egypte. Het zit hem in het bloed. De koning treedt in de voetsporen van wijlen koningin Elisabeth, zijn overgrootmoeder en een buitenbeentje in die tijd.
Zij is er in 1923 direct bij als de tombe van de 'vergeten' farao Toetanchamon geopend wordt.
Elisabeth verdiept zich gepassioneerd in de geschiedenis van Egypte. Die interesse wordt gewekt als ze het land bezoekt tijdens een cruise met haar tante en meter, Elisabeth van Oostenrijk (beter bekend als keizerin Sissi).
Twintig jaar later reist ze terug met haar man koning Albert I en jongere zus Marie Gabriëlle. Ze nemen hun tijd en blijven er 2 maanden.
Wanneer de Britse archeoloog Howard Carter eind 1922 de tombe van Toetanchamon ontdekt, is de dolenthousiaste Elisabeth niet te stoppen. Ze wil het met haar eigen ogen zien en nodigt gerenommeerd egyptoloog Jean Capart uit om haar en zoon Leopold te gidsen in de Vallei der Koningen.
De jonge prins Leopold - de latere koning Leopold III - drinkt een kopje thee op de piramidetop van Cheops:
De komst van een koningin gaat uiteraard niet onopgemerkt voorbij. Elisabeth wordt in Egypte ontvangen door de Egyptische en Britse politieke elite, tienduizenden nieuwsgierige toeschouwers stromen toe.
De pers daagt op en maakt in eerste instantie grapjes over Elisabeth die een winterjas met bont draagt in de verzengende hitte.
Het is prachtig! Het is prachtig!
Elisabeth is ontroerd na het verlaten van de tombe
De koningin trekt met Capart de tombe in. Ze zijn bij de eersten die het graf met sarcofaag kunnen zien, nog voor alle schatten er zijn uitgehaald.
Het bezoek duurt een halfuurtje. In een interview verzekert de koningin dat "ze nooit zal vergeten hoe ze zich voelde na deze unieke gebeurtenis".
De koninklijke belangstelling leidt kort daarna tot de oprichting van de naar Elisabeth genoemde Egyptologische Stichting (nu Genootschap), binnen het Jubelparkmuseum in Brussel.
Capart bouwde er met gulle schenkingen - ook van de koningin - aan een collectie en een bibliotheek met wereldfaam, hij schrijft aan de lopende band publicaties en leidt de eerste Belgische opgravingen aan de Nijl. Hij wordt een nationaal en internationaal boegbeeld.
Elisabeth keert nog terug naar Egypte, zowel op staatsbezoek als privé in 1930, en legt een fotocollectie aan. Het is Leopold die met haar fotomateriaal mag sleuren.
Ook voor koningin Elisabeth had de koninklijke familie al een bijzondere belangstelling voor het Oude Egypte.
Leopold II (1835-1909), de oom van Albert I, reist er 2 keer naartoe nog voor hij koning is, in 1854-55 en in 1862-63. Hij maakt reisnotities en houdt een dagboek bij.
Leopold bewondert er de architectuur, stedenbouw en handel (het Suezkanaal vooral), maar doet er evengoed koloniale inspiratie op.
Achterachterkleindochter herbeleeft reis
Exact 100 jaar later - in 2023 - doet achterachterkleindochter en naamgenoot Elisabeth de bekende trip van koningin Elisabeth helemaal over. Een ideetje van koningin Mathilde. Moeder en dochter zakken samen naar Egypte af.
Privé reisde het koninklijke gezin al naar Egypte. Tijdens hun wintervakantie van 2019 worden ze gefotografeerd aan de piramides en de sfinx van Gizeh.
Mathilde deelt de liefde voor Egypte. Ze doet als 18-jarige vrijwilligerswerk in de sloppenwijken van Caïro waar ze zich inzet voor een ngo en meebouwt aan een schooltje.
Elisabeth en Mathilde bezoeken in Egypte plekken waar koningin Elisabeth ook is geweest: het graf van Toetanchamon in de Vallei der Koningen en de archeologische site El Kab, een van de oudste Belgische archeologische sites in Egypte.
En ze logeren in Luxor in hetzelfde hotel als Elisabeth indertijd, het Winter Palace in Victoriaanse stijl met elegante salons en weelderige tuinen aan de Nijl.
Ik bewonder mijn betovergrootmoeder. Ze is een inspirerende vrouw: avontuurlijk en geëngageerd (in de W.O. I en muziek). Ik zou op haar willen lijken
Kroonprinses Elisabeth tijdens de werkreis
Elisabeth en Mathilde bootsen als hommage aan hun illustere voorgangster ook oude foto's na. De kroonprinses noemt het "een mooi moment om te delen" met haar betovergrootmoeder én moeder.
