Maandagochtend wordt het vonnis uitgesproken in de zaak-Marius Borg Høiby, de zoon van de Noorse kroonprinses Mette-Marit. Het Openbaar Ministerie eist 7 jaar en 7 maanden voor 40 aanklachten. Zelf volgt de verdachte de uitspraak via video-verbinding. Wat is er gezegd op het proces en wat willen de vermoedelijke slachtoffers?
Krijgt zoon van kroonprinses Mette-Marit 7 jaar cel? "Hij is geen monster, hij heeft hulp nodig"
1
Wat wordt hem ten laste gelegd?
Høiby staat terecht voor 40 strafbare feiten, gaande van drugstransport (3,5 kg marihuana, al dan niet tegen betaling) over intimidatie van agenten tot het toebrengen van lichamelijke letsels in intieme relaties.
In heel wat gevallen heeft hij volledige of gedeeltelijke schuld bekend. Høiby geeft onder meer toe dat hij heeft rondgereden zonder geldig rijbewijs, dat hij een heeft geschonden en zijn toenmalige vriendin met een mes heeft bedreigd.
Gedeeltelijke schuld? Bij zijn ex Nora Haukland, een van de bekendste influencers en realitysterren van Noorwegen, spreekt Høiby over fysiek geweld tegen hem (niet tegen haar) en de uitbuiting van zijn familie.
Hij getuigde tijdens het proces hoe Haukland hem sloeg en de koninklijke familie in verlegenheid bracht door foto's van hun gezamenlijke vakantie in Portugal te lekken aan de pers.
Haukland vertelde dat ze Høiby slechts 1 keer in zijn gezicht sloeg, om zich te verweren toen hij haar - voor de zoveelste keer - wilde wurgen. Ze ontkent dat ze foto's van zijn halfbroer (prins Sverre Magnus) en halfzus (prinses Ingrid Alexandra) heeft verkocht.
De zwaarste feiten tegen Høiby zijn 3 verkrachtingen zonder geslachtsgemeenschap en 1 verkrachting met geslachtsgemeenschap. De seksuele handelingen filmde hij telkens. De video's bewaarde hij in een versleutelde map op zijn smartphone, naar eigen zeggen voor "eigen gebruik, niet om te verspreiden".
De verkrachtingen ontkent Høiby nadrukkelijk: de seks gebeurde met wederzijdse toestemming. Alle vermoedelijke slachtoffers erkennen dat er op de bewuste avonden meerdere vrijpartijen waren met toestemming.
Maar het misbruik zou plaatsgevonden hebben toen ze aangeschoten in slaap waren gevallen. Eén jonge vrouw vermoedt sterk dat ze gedrogeerd werd. Høiby houdt vol dat hij nooit slapende of bewusteloze vrouwen zou verkrachten. In de rechtbank kon hij, geconfronteerd met zijn opnames, echter geen verklaring geven voor hun toestand.
Ik besefte pas tijdens het politieverhoor wat er was gebeurd. Ik heb het (on)bewust verdrongen
Eén van de slachtoffers in de rechtbank
Høiby benadrukt dat de jonge vrouwen hem nooit hebben aangesproken over het vermeende misbruik. Over de ochtend na de verkrachting op het koninklijke domein Skaugum zei hij dat hij een taxi voor de vrouw had geregeld en dat zij hem bij haar vertrek nog had omhelsd. Ook de beveiliging getuigde dat er niets aan de hand leek.
Een slachtoffer verklaarde dat ze tijdens de verkrachting halfwakker werd, uit ongeloof "bevroor" (roerloos bleef liggen) en achteraf alles had verdrongen.
Een rode leidraad in de getuigenissen van Høiby is dat hij zich weinig kan herinneren. Zo dateren de eerste strafbare seksuele feiten van 8 jaar geleden.
Er is een patroon van grote hoeveelheden alcohol en cocaïne. "Die avonden waren niet echt anders dan andere avonden", aldus Høiby, wiens zaak een subcultuur blootlegt van ontspoorde afterparty's.
De kern van de verdediging van het advocatenteam van Høiby draait om 2 vragen: (1) of de slachtoffers zich konden verzetten, en (2) in welke mate de verdachte zich bewust was van de situatie. Hij heeft onschuldig gepleit op de verkrachtingsaanklachten, omdat hij dit beschouwt als normale geslachtsgemeenschap.
2
Het proces dat er geen had kunnen zijn
Opvallend in de hele rechtszaak is dat heus niet alle vermoedelijke (verkrachtings)slachtoffers op een proces aandrongen.
Bij de eerste arrestatie voor huiselijk geweld ontdekt de politie tientallen filmpjes en foto's op Høiby's elektronische apparaten. De vrouwen die worden geïdentificeerd, worden meteen uitgenodigd voor verhoor.
Bij de verhoren in 2025 zien ze de beelden en zijn ze naar eigen zeggen compleet in shock. Eén jonge vrouw dient zich spontaan aan als het verhaal van de anderen naar buiten komt in de media.
Verschillende cliënten deden geen aangifte. De slachtoffers beschouwen het nu als hun burgerplicht om uitleg te geven
John Christian Elden, advocaat van 3 benadeelde partijen, op het proces
Het is de politie die op eigen initiatief een onderzoek opstart. De vrouwen wonen het proces bij, maar met gemengde gevoelens. Details uit hun privé- en/of seksleven worden te grabbel gegooid.
De media-aandacht is enorm: 200 journalisten, tot uit India toe, volgen de rechtszaak met dagelijkse liveblogs. Een getuige vertelde hoe ze zich de voorbije maanden thuis verschanste, omdat er paparazzi aan haar voordeur stonden. "Het is surrealistisch en oneerlijk dat ik hierin betrokken ben geraakt", omschrijft een andere getuige de situatie.
Het gerecht doet er alles aan om de anonimiteit van de betrokken partijen te garanderen. In de rechtszalen geldt een verbod op filmen en fotograferen. Het publiceren van initialen, laat staan van namen, is niet toegestaan.
Toch loopt het een paar keer fout: enkele krantenjournalisten worden uit de rechtbank gezet. De Noorse openbare omroep krijgt een boete van 35.000 euro opgelegd, omdat de gezichten van 2 vermoedelijke slachtoffers in beeld komen.
3
De strafmaat
Het Openbaar Ministerie vraagt 7 jaar en 7 maanden cel voor de verdachte. "Høiby is geen monster. Hij moet beoordeeld worden op wat hij mogelijk heeft gedaan, en niet op wat hij is", stelt de aanklager
De gevraagde strafmaat en bijhorende boodschap geven mee hoe het Noorse gerechtssysteem inzet op rehabilitatie of in de maatschappij. Een levenslange gevangenisstraf bestaat - in theorie - in Noorwegen niet.
De maximumstraf is 21 jaar (maar kan na het uitzitten van de straf verlengd worden). Het verdict dat Anders Breivik in 2012 kreeg voor de aanslagen waarbij 77 mensen stierven.
Hoe Breivik Noorwegen in het hart raakt met dubbele aanslag (beklijvende herdenkingsbeelden)
Het woord "monster" komt niet zomaar uit de lucht vallen in de zaak-Høiby. De verdachte verwijst er tot tranen toe naar tijdens het proces.
"Ik heb álles in de media gevolgd. Ik ben het mikpunt van haat in heel Noorwegen. Ik ben 98 procent van mijn sociale kring kwijt. Niemand wil nog met me gezien worden. Ik ben niet langer Marius. Ik ben een monster."
Hij is geen monster, niemand van ons is dat
Openbaar aanklager verdedigt strafmaat
Uit de getuigenissen bij de verdediging blijkt dat de slachtoffers in de eerste plaats willen dat Høiby gepaste hulp krijgt. Een aantal onder hen omschrijft hem meermaals als een "lieve, charmante en grappige jongeman". Met de belangrijke nuance dat hij soms compleet de controle verliest.
"Ik heb het gevoel dat hij 2 gezichten heeft. Hij kon zo boos worden dat het zwart voor zijn ogen werd", verklaarde Nora Haukland. In tekstberichten naar haar, voorgelezen op het proces, noemde Høiby zichzelf de "meest jaloerse persoon ter wereld".
4
En nu, het verdere verloop?
Høiby zit al 4 maanden in voorarrest, in een gevangenis in Oslo. Hij heeft minstens 4 keer een verzoek ingediend tot vrijlating onder strikte voorwaarden (met enkelband op Skaugum).
Begin mei vond hij zijn opsluiting "onredelijk" wegens "extreem weinig menselijk contact". Høiby zit afgezonderd, omdat de kans groot is dat hij wordt aangevallen door medegedetineerden.
Sinds juni, sinds bekend werd dat zijn moeder een dringende longtransplantatie nodig heeft, vraagt hij om kostbare tijd met Mette-Marit te kunnen doorbrengen. Hij haalt aan dat hij intussen is afgekickt en dat het opnieuw plegen van strafbare feiten een groot verraad aan zijn familie zou betekenen.
Woensdag ving hij in hoger beroep opnieuw bot. De rechter twijfelt er niet aan dat de verdachte zijn moeder niet verder in de problemen wil duwen. "Maar het is geen kwestie van wil", klinkt het.
Het hof vindt 4 maanden drugsvrij niet voldoende, gezien Høiby's zware drugsproblematiek in het verleden.
De kans op herhaling van strafbare feiten blijft bestaan.
Concreet gaat het om een ex-vriendin voor wie sinds de zomer van 2024 een contactverbod geldt. Volgens de verdediging heeft Høiby dat verbod inmiddels al "1.000 keer" overtreden.
De vrouw gaf toe dat ze in de herfst van 2025 opnieuw een relatie met Høiby had. Die relatie eindigde toen hij het weekend voor zijn proces opnieuw werd gearresteerd voor geweld tegen haar.
Haar advocate liet recent weten dat ze door vrienden van Høiby onder druk is gezet om het contactverbod op te heffen. De vrouw wil dat het contactverbod van kracht blijft, maar ziet er geen graten in dat Høiby zijn zieke moeder thuis kan bezoeken.
Maandag volgt de langverwachte uitspraak voor Høiby. Hij zal niet verschijnen in de rechtbank om medische redenen. Hij volgt het vonnis via een video-verbinding.
Vast staat dat hij veroordeeld zal worden. Tijdens zijn proces ging Marius niet voor de volledige vrijspraak. Als hij een celstraf krijgt, zal hij die uitzitten in een nieuwe gevangenis, die van Ila in Eiksmarka. De verouderde gevangenis van Oslo sluit op 15 juni de deuren en maakt plaats voor een modern complex.
In Ila zou het mogelijk zijn om te videobellen met familie en vrienden. Wat gezien de gezondheidstoestand van kroonprinses Mette-Marit een oplossing kan zijn.
