Hoe koning Boudewijn keizer Akihito aan zijn geliefde koppelde: de hechte vriendschap tussen België en Japan

Een staatsbezoek van het Japanse keizerlijke hof is uitzonderlijk te noemen. Keizer Naruhito reist met keizerin Masako weinig naar het buitenland en zeker niet naar Europa. 

Dat ze deze week eerst Nederland en vervolgens België aandoen, is dan ook veelzeggend.

Het officiële bezoek benadrukt niet alleen de economische en diplomatieke banden tussen de landen. Er schuilt ook een hechte vriendschap achter, waarvan de basis voor België gelegd werd door koning Leopold II.

In 1867 is er een wereldtentoonstelling in Parijs. Japan heeft er een paviljoen. Het is Tokugawa Akitake, de broer van de shogun (of de Japanse militaire en politieke leider), die de Japanse delegatie als tiener leidt.

Niet zomaar. Hij is eigenlijk in Frankrijk om steun te ronselen, want in eigen land heerst crisis. Leopold II maakt van de gelegenheid gebruik en nodigt Tokugawa Akitake uit in Brussel op het paleis.

Onder Leopold II en zijn neef, de latere koning Albert I, worden de contacten versterkt. Als Japanse leden van de keizerlijke familie Europa bezoeken, worden ze uitgenodigd voor een audiëntie, diner of verblijf.

In 1953 wordt de Britse koningin Elizabeth gekroond in Westminster Abbey. Kroonprins Akihito botst er op prins Albert, die zijn broer koning Boudewijn vertegenwoordigt.

Akihito besluit een paar weken in Europa te blijven en logeert een week in het Kasteel van Laken. 

Het klikt tussen Boudewijn en vrijgezel Akihito, die de druk voelt om te trouwen.

In de zomer van 1957 ontmoet hij een zekere Michiko Shoda tijdens een tennispartijtje. Akihito is stapelverliefd, maar de hindernissen zijn enorm: Michiko is niet van adel en haar familie is katholiek.

Diezelfde familie staat op haar beurt niet te springen om aan te sluiten bij de keizerlijke dynastie. Integendeel, ze zijn doodsbang voor het verstikkende protocol. Michiko wordt naar Brussel gestuurd, in een poging om de prille relatie een stille dood te laten sterven. 

De kroonprins staat met zijn rug tegen de muur. Het keizerlijke hof houdt de touwtjes minutieus in handen. Iets simpels als een brief sturen naar Michiko moet via diplomatieke weg. Maar geen enkele ambassadeur wil het wagen om in te gaan tegen de wensen van Tokio.

Een vastberaden Akihito belt koning Boudewijn, die de onderlinge correspondentie zal doorspelen. Alle liefdesbrieven passeren via onze koning.

De jonge Boudewijn weet maar al te goed hoe zwaar verwachtingen kunnen wegen. Hij is zelf vrijgezel, bijna 30 jaar, en een bruid - laat staan kinderen - is nog niet in zicht.

Boudewijn zou bemiddelen bij Akihito's vader, keizer Hirohito. Hem erop wijzend dat een gelukkige kroonprins een betere keizer zal zijn.

Eind 1958 maakt het Japanse hof de verloving bekend. Akihito en Michiko zullen de helpende hand van Boudewijn nooit vergeten.

Getuige van het diepe wederzijdse respect is de aanwezigheid op de begrafenis van Boudewijn.

Akihito en Michiko zitten in de Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal. Het is de eerste keer dat het keizerlijke paar een uitvaart van een buitenlands staatshoofd bijwoont.  

In Japan wordt het hen niet in dank afgenomen. Het land installeert net een nieuwe regering en de keizer hoort de premier te benoemen.

Die benoeming moet over het weekend getild worden. Critici begrijpen niet waarom Akihito zijn zoon Naruhito niet naar Brussel stuurt. 

Ruim een maand na het overlijden van Boudewijn staat er toevallig een staatsbezoek van Japan op de agenda. Hoewel ze in rouw zijn, kiezen de nieuwe koning en koningin Albert en Paola ervoor het programma niet te wijzigen. Ook koningin Fabiola sluit zich bij het gezelschap aan.

Fabiola verblijft na de eedaflegging van Albert in Motril (Spanje), waar ze de Japanse prinses Sayako ontvangt. Sayako blijft bij Fabiola tot haar terugkeer naar België en het staatsbezoek van haar ouders.

De vriendschap schuift door naar de volgende generatie. Kroonprins Filip en kroonprins Naruhito worden allebei in 1960 geboren. Ze schelen slechts 2 maanden.

Naruhito is kind aan huis in België. Als student in Oxford brengt hij ook dagen door op het Kasteel van Laken. Hij is ver weg van zijn familie, en internet en smartphones bestaan dan nog niet. Naruhito beschouwt Boudewijn en Fabiola als 'zijn ouders in Europa'. 

Het zijn zij die zich ook ontfermen over Filip en hem voorbereiden op het koningschap als blijkt dat hun huwelijk kinderloos blijft. Zo neemt Boudewijn zijn neef een eerste keer mee naar Japan, in 1985 naar de Wereldtentoonstelling van Tsukuba.

De jaren erna wisselen privéontmoetingen en officiële bezoeken elkaar af. Als erevoorzitter van de Belgische Buitenlandse Handel trekt Filip maar liefst 7 keer naar Japan.

Als koning vergeet Filip uiteraard Japan niet voor een staatsbezoek. Een hartelijke handdruk met de keizer, een voorzichtige kus op de hand van de keizerin. De vriendschap is niet geveinsd. 

Wat is toch het geheim achter die vanzelfsprekende klik tussen beide families? Misschien ligt de verklaring in hun gedeelde rustige aard en de voorkeur om uit de schijnwerpers te blijven.