"Jehovah's Getuigen zijn nu vrij om een keuze te maken over bepaalde bloedtransfusies, maar de indoctrinatie die zij gedurende decennia hebben ondergaan, zal nog steeds impact hebben." Dat vertelt Patrick Haeck, ex-lid van de Getuigen van Jehovah. Onder meer onder druk van rechtbanken versoepelde het bestuursorgaan van de gemeenschap de regel rond bloedtransfusies. Maar Patrick twijfelt of de Getuigen ook daadwerkelijk een keuze voor bloedtransfusie durven te maken.
Ex-Jehovah's Getuige twijfelt of versoepeling van bloedtransfusies ook impact zal hebben: "Regel is bijna in hun DNA ingebracht"
Moonray Grunewald
Gepubliceerd:
De versoepeling van het al lange en controversiële verbod werd vrijdag aangekondigd. Getuigen mogen nu producten ontvangen die zijn afgeleid van gedoneerd bloed.
Ze mogen medische behandelingen ondergaan waarbij transfusies van een van de 4 hoofdbestanddelen van bloed worden gebruikt, zoals plasma, bloedplaatjes en rode en witte bloedcellen.
De organisatie blijft zich wel verzetten tegen het ontvangen van volledige bloedtransfusies door leden of het doneren van bloed voor dat doel. Ook al komen zulke volbloedtransfusies nog weinig voor in de medische wereld.
Jehovah's getuigen hadden een bepaalde interpretatie van een bijbeltekst waarin wordt gezegd dat christenen zich zouden moeten onthouden van alles wat met bloed te maken heeft. Dat was voor hen voldoende reden om te zeggen dat je geen intraveneuze bloedtransfusie mag ontvangen.
Sociale doodverklaring
Wie tot voor kort wel een bloedtransfusie onderging, of zijn kinderen toeliet een bloedtransfusie te ondergaan, werd binnen het geloof verketterd. "Er stond zelfs een straf op ongehoorzaamheid op, namelijk de sociale doodverklaring die zo veel getuigen van Jehovah vrezen", vertelt Patrick Haeck in VRT NWS De Ochtend.
Ex-Jehovah's Getuige Patrick Haeck twijfelt of Getuigen zullen kiezen voor transfusies
Patrick was bijna 40 jaar lang een Jehovah's Getuige. Toen hij 8 jaar was, werden zijn ouders Getuigen. Waardoor ook Patrick weinig keuze had en opgroeide binnen het sekteleven van de Jehovah's Getuigen. 16 jaar geleden besloot hij eruit te stappen.
"Men weet dat als men niet gehoorzaamt aan alle regeltjes binnen deze organisatie met sekteachtige kenmerken, er zo'n straf op ongehoorzaamheid volgde. Er werd dan een openbare bekendmaking gedaan dat meneer of mevrouw 'huppeldepup' niet langer een van Jehovah's getuigen was. Iedereen wist op dat ogenblik dat het verboden was om zelfs maar hallo tegen zulke mensen te zeggen", vertelt Patrick.
"Ze werden zelfs voorgesteld als honden die zijn teruggekeerd tot het opeten van hun eigen braaksel, of als badende zeugen die zijn teruggekeerd tot het rollen in de modder. Kortom: heel veel taalgebruik dat je kunt vergelijken met de taal die Hitler gebruikte om Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog te stigmatiseren."
Jarenlang indocrinatie zal blijvende impact hebben
Door de beleidswijziging volgt er nu geen sociale doodverklaring meer voor wie een bloedtransfusie ondergaat. Of de Jehovah's Getuigen ook daadwerkelijk een keuze voor bloedtransfusie durven te maken, betwijfelt Patrick.
"Het zal niet meer voor een sociale doodverklaring zorgen, omdat er duidelijk de instructie is gegeven dat men elkaar niet mag oordelen op basis van de gemaakte keuze. Maar de indoctrinatie die zij gedurende decennia hebben ondergaan, zal nog steeds impact hebben."
"Als wij in België altijd gewend zijn geweest om rechts te rijden en plotseling naar Engeland gaan, komen we tot de vaststelling dat we uit gewoonte weer rechts gaan rijden. Dat zal bij heel wat Jehovah's getuigen ook zo zijn: ze zullen met het achterliggende gevoel blijven handelen, omdat ze jarenlang gehoord hebben dat een bloedtransfusie verkeerd is."
Het is iets wat bijna in hun DNA is ingebracht
Patrick Haeck over het verbod op bloedtransfusies bij Jehovah's Getuigen
"Het is iets wat bijna in hun DNA is ingebracht", zegt Patrick, die zich dan ook afvraagt in hoeverre de versoepeling van bloedtransfusies nu een vrijheid is? "En in hoeverre was het een vrijheid voor degenen die vóór deze beleidswijziging een keuze moesten maken? Ze waren en zijn helemaal niet vrij", zegt hij.
"Wie is verantwoordelijk voor de duizenden doden?"
Ook vraagt Patrick zich af wat er nu moet gebeuren met Jehovah's Getuigen die jarenlang verketterd zijn omdat ze wel hebben gekozen voor een bloedtransfusie. Laat staan wie verantwoordelijk is voor al die mensen die gestorven zijn door die regel.
"Het is een gigantische verantwoordelijkheid die we niet zomaar aan de kant kunnen schuiven. Die verantwoordelijkheid is een heel belangrijk element. Want wat doet die beleidsbeslissing nu met die verantwoordelijkheid ten opzichte van al die sterfgevallen, de nabestaanden, en de uitgeoefende dwang of dreiging met sociale doodverklaring?"
Kleine beleidswijzigingen tonen hoe autoritair het is
"Op korte tijd zijn er binnen het geloof van de Jehovah's Getuigen heel wat beleidswijzigingen geweest, vaak kleine dingen die tonen hoe groot de impact en de autoriteit van de organisatie waren op haar leden", zegt Patrick.
"Voor mannen was het bijvoorbeeld quasi verboden om een baard te hebben, maar recent is daar een wijziging in gekomen en mag het wel. Die kleine beslissingen vergroten de keuzevrijheid, maar betekenen ook dat men in alle stilte erkent dat er vroeger een zeer autoritaire vorm van heerschappij werd uitgeoefend over de leden."