LIVEBLOG - Waterstanden gedaald, maar komende uren kan het opnieuw regenen: "We verwachten geen kritieke overstromingen meer"

Ook op de Waalse waterwegen zal de komende uren het waterpeil stabiliseren of zelfs dalen. Dat meldt de Waalse overheidsdienst (SPW).

Op de bovenloop van de Maas, de Chiers, de Vierre, de Sûre en de midden- en benedenloop van de Semois is er nu sprake van een stabilisering van de situatie. Op de bovenloop van zowel de Lesse als de Semois neemt het waterpeil weer af.

De SPW verwacht dat de situatie zich vrijdag nog verder zal stabiliseren. "Het grootste deel van de neerslag ligt nu achter ons", zo klinkt het. "De toestand zou tegen begin volgende week weer normaal kunnen zijn."

De voorbije nacht en in de loop van de dag is het water nog verder gestegen in het provinciaal domein De Gavers in Geraardsbergen. Momenteel staan zowel de toegangsweg tussen de parking en het zwembad als de wandelpaden onder water. Ook in de camping staat er momenteel 5 tot 20 cm water.

"We hopen dat het water de komende uren kan beginnen zakken. Dit is momenteel echter nog niet het geval", luidt het op Facebook. "Wanneer het water zal weg zijn, is moeilijk in te schatten. Volgens de online "weervoorspeller" zou dit nog minstens 48 uur op enkele delen van het domein blijven staan."

Door de wateroverlast zal het domein, de wandelpaden, het zwembad én de camping al zeker gesloten blijven tot en met zondag.  De vaste kampeerders werden via e-mail op de hoogte gebracht.

Gisterenmiddag is schade ontstaan aan de overlaatdam bij Bosscherveld aan de Stuwweg in Maastricht. Een overlaat is een verlaagd deel in een dam waarover het water van een rivier, bij hogere waterstanden, kan wegstromen. Een deel van de bekleding van de overlaat is door de kracht van het water losgeraakt en weggespoeld. 

Direct voor overlaat liggen een aantal woonboten. Verschillende boten kwamen in de problemen, de bewoners werden geëvacueerd. Een boot geraakte los en raakte een brug die daardoor dreigde in te storten. De situatie met de brug in Maastricht is stabiel, maar er is nog steeds sprake van instortingsgevaar, zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio aan de Nederlandse openbare omroep NOS. Defensie gaat een noodbrug aanleggen.

"Er dreigt instortingsgevaar en daarom is de brug niet begaanbaar voor bestemmingsverkeer. Momenteel brengen we in kaart wat de schade precies is", aldus Rijkswaterstaat. Het agentschap onderzoekt ook hoe het gat in de overlaatdam - dat vannacht nog groter is geworden - kan hersteld worden. 

Ondertussen heeft de stad Maastricht een noodverordening afgekondigd. Enkel hulpdiensten zijn nog welkom in het risicogebied naast de Stuwweg.

Door wateroverlast is de N76 afgesloten tussen het kruispunt Didden en het kruispunt met de Dampstraat. Alle verkeer tussen Meeuwen en Zwartberg moet de omleiding via Opglabbeek en Gruitrode volgen. Het industrieterrein blijft bereikbaar. Plaatselijk verkeer op de Weg naar Opglabbeek kan zijn woning nog bereiken.

In de omgeving is de grond verzadigd. De brandweer krijgt het water niet weggepompt. We blijven zoeken naar een oplossing. Het is nog niet duidelijk hoe lang de weg afgesloten blijft.

Voor een stad of gemeente een bouwvergunning aflevert, wordt er bij verschillende instanties advies gevraagd over de kavel in kwestie. Onder meer de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) geeft advies, omdat ze als beheerder van waterlopen kunnen inschatten of er in de buurt van het water gebouwd kan worden. Het advies van de VMM aan lokale besturen kan positief of negatief zijn, maar is niet bindend.

"Het blijft een advies, dus het is aan de gemeenten om ons daarin al dan niet te volgen. Er zijn zeer veel gemeenten die het goed opvolgen, maar er zijn nog altijd lokale besturen die ons advies in de wind slaan en daar zien we de gevolgen van", zegt Katrien Smet van de VMM.

Eerder vandaag had de burgemeester van het door watersnood getroffen Affligem geklaagd over het vergunningsbeleid van de hogere overheden.

Lees meer in onderstaand artikel:

Na twee uitzonderlijk natte dagen was het vandaag een stuk droger. Goed nieuws, want op de meeste plaatsen waar er wateroverlast was, zijn de waterpeilen opnieuw gezakt. De komende uren verwacht weerman Bram Verbruggen wel opnieuw wat regen, maar het gaat om lichte tot matige buien. 

"Er kan nog zo'n 5 tot 15 liter water per vierkante meter bijvallen. De waterstanden zijn vandaag gedaald, maar in de komende uren zou die daling minder snel kunnen zijn of zou het peil eventueel opnieuw wat kunnen stijgen. Maar we verwachten geen kritieke overstromingen meer." Ook morgen en zaterdag zou het nog (licht) kunnen regenen, vanaf zondag wordt het opnieuw droger.

"Het waterpeil van de Leie is sinds deze nacht stelselmatig aan het dalen, intussen al zo'n 10 centimeter", luidt het in een persbericht van de stad Gent. "De piek is achter de rug en komende nacht gaan we volgens de voorspellingen opnieuw onder het historisch maximum, maar de Stad en de hulpdiensten blijven waakzaam. Het zal immers nog even duren voor het waterniveau opnieuw genormaliseerd is. De Goedingenstraat zit voorlopig nog zonder stroom, maar daar komen tijdelijk enkele noodgeneratoren."

Burgemeester Mathias De Clercq (Open VLD) dankt alvast de hulpdiensten "die de voorbije dagen en nachten in de weer waren". "Zij blijven aanwezig op het terrein. Hun inzet wordt echt geapprecieerd door de bewoners."

De vzw Milieufront Omer Wattez verzet zich tegen de vingerwijzing dat ze verantwoordelijk zou zijn voor de wateroverlast in de Denderstreek, omdat ze beroep aantekende tegen de vernieuwing van de stuwsluizen in Geraardsbergen. "De vernieuwde stuwsluizen worden als mirakeloplossing wateroverlast voorgesteld, maar uit de gegevens van De Vlaamse Waterweg zelf blijkt dat ze maar een duur deeltje van de oplossing kunnen zijn", zegt de vzw.

Vlaams minister van Openbare Werken Lydia Peeters (Open VLD) had de milieuvereniging woensdag uitgenodigd om samen aan tafel te zitten, omdat het algemeen belang volgens haar moest primeren boven het individueel belang van actiecomités die de uitvoering van werken hypothekeren. Bepaalde noodzakelijke werken aan stuwsluiscomplexen op de Dender, vooral in Geraardsbergen, kunnen volgens de minister niet uitgevoerd worden door ellenlange juridische procedures. 

Milieufront Omer Wattez verzet zich tegen de beschuldigingen en stelt dat de vernieuwing van de stuwsluizen geen duurzame oplossing tegen wateroverlast is. "We hebben altijd gepleit voor het openleggen en weer aansluiten van oude meanders van de Dender als buffers tegen hoge waterstanden op de ingedijkte Dender."

"We stellen al sinds de opmaak van de bekkenbeheerplannen twee decennia geleden dat de problematiek van de wateroverlast ten gronde aangepakt moet worden op een duurzame manier. Daarin worden we bijgetreden door hydrologen en andere experts ter zake."

De wateroverlast evolueert positief in Geraardsbergen, maar de gemeentelijke fase van het rampenplan blijft van kracht. Dat meldt het Geraardsbergse stadsbestuur. De inwoners die gisteren werden geëvacueerd in de deelgemeente Zandbergen konden deze voormiddag wel al weer naar huis.

"Na de overvloedige neerslag van de voorbije dagen zien de neerslagvoorspellingen er momenteel voorzichtig positief uit. In Geraardsbergen is het waterpeil licht gezakt en zijn de kritieke plaatsen onder controle. Hoewel de situatie dus positief evolueert, blijft de gemeentelijke rampenfase afgekondigd", zegt het stadsbestuur. 

Omwille van het verhoogde peil van het kanaal Gent-Terneuzen blijft de situatie rond de Moervaart zorgwekkend. Dat meldt de provincie Oost-Vlaanderen in een persbericht. De Moervaart verbindt het kanaal Gent-Terneuzen met de Durme. "Er werden beheersmaatregelen genomen om het peil daar versneld te laten zakken", luidt het.

Op de Leie en Dender werden de piekpeilen bereikt en verwacht de provincie vanaf nu "structureel een dalende tendens". "We verwachten globaal een verdere stabilisatie en verbetering, ook met de voorspelde neerslag. Lokaal zijn kritieke overstromingen nog steeds mogelijk, dit wordt nauwgezet opgevolgd door de verschillende diensten."

Het provinciaal rampenplan blijft van kracht, het provinciaal coördinatiecomité komt morgenochtend opnieuw samen.

In de Oost-Vlaamse gemeente Lochristi is de situatie van de rivier de Zuidlede erg precair, meldt het gemeentebestuur. "We onderzoeken momenteel de stabiliteit van de dijk om het risico op een dijkbreuk in te schatten", zegt burgemeester Yves Deswaene.

"De dijk langs de Zuidlede ligt in een natuurgebied en is overgroeid met fauna en flora. Het is geen betonnen dijk die makkelijk te controleren is, maar er zijn gelukkig maar een beperkt aantal woningen die dicht bij de Zuidlede liggen."

Het lokaal bestuur volgt samen met de provincie en de Vlaamse Milieu Maatschappij de waterstand op van de Zuidlede, een afsplitsing van de Moervaart. De omwonenden kregen een brief in de bus waarin preventief om een aantal gegevens gevraagd wordt, zodat een eventuele evacuatie beter voorbereid kan worden.

Het wachtbekken op de Dommel aan de Herenterdijk in Pelt nadert als gevolg van de overvloedige regenval zijn kritieke grens. Later vandaag wordt nog regen verwacht en daarom neemt het gemeentebestuur preventieve maatregelen. "De brandweer zal de komende uren zandzakken leggen op de gekende kritieke plaatsen die door de overstromingskaart als meest gevoelig aangegeven worden."

Na overleg met de dienst noodplanning van de provincie wordt de gemeentelijke fase in het kader van de wateroverlast stopgezet. Dat meldt het gemeentebestuur. "Het waterpeil is overal voldoende gezakt waardoor er geen kritieke punten meer zijn. Bovendien zijn ook de weersvoorspellingen positief. Graag bedanken we de brandweer, technische dienst en landbouwers voor hun inzet."

De brug aan de Stuwweg in Maastricht (Nederland) dreigt in te storten, nadat er vanmorgen een woonboot tegenaan is gevaren. De boot was losgeslagen tijdens het zware regenweer en is door de stroming over een kapotte afsluitdam meegesleurd. Daarna kwam de boot tegen de brug tot stilstand. Door de botsing is een van de pijlers in het midden van de brug beschadigd.

In het midden van de brug is volgens de woordvoerder van de veiligheidsregio een kleine knik zichtbaar. De brug vormt de verbinding tussen de woonboten en de buitenwereld. Op de Stuwweg is iedereen inmiddels geëvacueerd.

Gisterennamiddag is een deel van de dam gebroken en weggespoeld als gevolg van het hoge waterpeil. Dat gat is vannacht groter geworden. 

Rijkswaterstaat, het Nederlandse overheidsagentschap dat de waterwegen beheert, heeft drie verschillende scenario's uitgewerkt om de dam te dichten. Een van de mogelijke scenario’s is het plaatsen van breukstenen op een geschikte plek. "De breukstenen zijn inmiddels onderweg vanuit de Ardennen", luidt het in een persbericht. "Zodra er meer duidelijk is over de uitvoering van definitieve herstelwerkzaamheden laten we dat weten."

De brandweerdiensten in Vlaams-Brabant hebben de voorbije dagen 652 aanvragen voor interventies ontvangen, waarvan 188 oproepen in hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant en 464 in hulpverleningszone Vlaams-Brabant West. Dat meldt de provincie in een persbericht. Er zijn ook 4.000 zandzakjes verspreid over de kritieke punten in de provincie en is een stock met extra zandzakjes aangelegd. Daarnaast worden op verschillende plaatsen pompen ingezet.

"De brandweer geeft aan dat zij veelvuldig aanvragen ontvangen om woningen leeg te pompen", gaat het persbericht verder. "Ondergelopen leefruimten worden prioritair behandeld. Het leegpompen van kelders komt later aan bod. De brandweer vraagt aan de bevolking om hiervoor begrip te hebben en rekening te houden met wachttijden. Er wordt eveneens een oproep gedaan om waar mogelijk zelf reeds acties te ondernemen met dompelpompen en/of dweilen."

De provinciale fase van het rampenplan blijft in Vlaams-Brabant minstens nog tot vrijdag van kracht. "In het westen van de provincie is de situatie stabiel, en zelfs licht verbeterd, in het oosten houden we vooral de rivier de Winge in het oog", klinkt het bij Laura Luyten, attaché noodplanning bij de provincie.

De organisatoren van de Hexia Cyclocross Gullegem die zaterdag op het programma staat, hebben de vlucht vooruit genomen en hun parcours nu al aangepast. Door de veelvuldige regenval stond een deel van de omloop onder water.

"We hebben onze duikerspakken aangetrokken en hebben de lager gelegen stukken van onze cross uit het voorziene parcours geschrapt", meldt de organisatie. "We hertekenden een lus waardoor onze omloop iets korter is, maar we zijn nu zeker dat het parcours niet meer onder water zal komen te liggen."

Bekijk beelden van het ondergelopen parcours bij onze collega's van Sporza:

De bewoners van 7 huizen in Zandbergen, bij Geraardsbergen, mogen sinds 12 uur opnieuw naar huis. Gisteren werden ze geëvacueerd naar een school in de buurt omdat hun woning is ondergelopen. "We sturen de brandweer en de sociale dienst mee", zegt burgemeester Ann Panis (Open VLD). "De brandweer controleert op technische zaken, zoals gas- en elektriciteitsaansluitingen. De sociale dienst zorgt voor psychologische begeleiding en beantwoordt vragen van bewoners over verzekering."

Vier personen zijn vanochtend geëvacueerd van twee campings in Vrese-sur-Semois, aan de grens met Frankrijk. Dat heeft de brandweer bevestigd. De Semois trad er uit haar oevers, waardoor het risico voor de campingbewoners te groot werd.

"De politie heeft verschillende wegen afgezet", zo zegt woordvoerder Patrice Liétart. "De brandweer controleert op de twee campings om er zeker van te zijn dat niemand in gevaar is."

De burgemeester van Vresse-sur-Semois voegt nog toe dat de situatie momenteel onder controle is. "We blijven waakzaam, maar er zijn geen grote problemen."

Het provinciaal rampenplan blijft in Vlaams-Brabant tot morgen van kracht. Dat bevestigt provinciegouverneur Jan Spooren. Ze focussen nu op Zemst (de Barebeek), waar pompen moeten worden ingezet en de Demervallei, waar vooral waakzaamheid geboden is.

Na overvloedig veel neerslag de afgelopen twee dagen, zijn op sommige plekken de alarmdrempels nog steeds overschreden, vooral op de Leie, Dender en Durme. Langs de IJzer is de waakdrempel nog overschreden in Haringe, Roesbrugge, Lo-Fintele en Woumen. Tot slot is de afvoer van de Maas in Sint-Pieter nog steeds boven de prewaakdrempel. Zo blijkt uit de recentste gegevens op Waterinfo.be. Vandaag en morgen wordt er nog extra neerslag verwacht, maar dit zou niet tot nieuwe significante stijgingen leiden. Toch is de hoogste waakzaamheid nog steeds geboden.

In Wallonië is de alarmdrempel van de hoge Maas nog steeds overschreden, net zoals de bovenloop van de Semois en de lagergelegen Semois, zo meldt de Waalse gewestadministratie. De peilen zouden er nog zeker tot het einde van de dag blijven stijgen. Het waterpeil op de andere Waalse waterwegen is aan het stabiliseren of neemt zelfs af.

De gemeentes Putte en Sint-Katelijne-Waver hebben een gezamenlijke infolijn geopend voor wie schade heeft na de windhoos van gisteren. Tussen 9 en 17 uur kunnen getroffenen op het nummer 015 79 36 60 terecht voor vragen, bijvoorbeeld over wat ze moeten doen om de verzekering aan te spreken. Of er een aanvraag komt voor een erkenning als natuurramp is nog niet duidelijk.

(Beelden: Steven Vanden Brande)

Het treinverkeer in Vlaanderen en Brussel ondervindt geen hinder meer door de wateroverlast van de afgelopen dagen. Enkel in Wallonië is het treinverkeer tussen Libramont en Marbehan, in de provincie Luxemburg, wel nog onderbroken. Dat heeft Infrabel-woordvoerder Frédéric Petit bevestigd. De Lijn ondervindt op zijn beurt lokaal wel wat problemen, vooral in Oost-Vlaanderen, de Vlaamse Rand en de Vlaamse Ardennen. Sommige haltes zijn niet bediend of bustrajecten zijn verkort. De Lijn raadt reizigers aan om de app of site te raadplegen.

Nu zijn gemeente geteisterd wordt door wateroverlast, wijst burgemeester Walter De Donder (CD&V) met beschuldigende vinger richting hogere overheden. "Er is bij het toekennen van vergunningen nooit rekening gehouden met overstromingsgevoelig gebied." Ontdek meer in onderstaand artikel:

De ravage in Sint-Katelijne-Waver en Putte is groot, na de windhoos van gisteren. Maar hoe uitzonderlijk is zo'n windhoos of tornado eigenlijk. En kunnen we ons daar niet op voorbereiden? Je ontdekt het in onderstaand artikel.

Aan het sluizencomplex in Terneuzen wordt het scheepvaartverkeer deels stilgelegd om versneld water weg te kunnen voeren. Dat heeft Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Lydia Peeters bekendgemaakt na overleg met haar Nederlandse collega's. "We willen zo veel en snel mogelijk water laten afvloeien richting Nederland en de Westerschelde", klinkt het.

Vandaag zal er een volledige stremming aan het complex zijn vanaf 11 uur tot 16 uur voor de Westsluis en 17 uur voor de Oostsluis en inzet van de Nieuwe Sluis van Terneuzen voor spuien.

De ingreep maakt het mogelijk om bij laagwater versneld grote hoeveelheden regenwater af te voeren richting Nederland en de Westerschelde. Als het nodig zou zijn, dan volgt er na evaluatie later vandaag ook de komende dagen een stremming.

De ravage na de windhoos van gisteren in Sint-Katelijne-Waver is groot. Dat stelt onze journalist Gunter Joosen vanochtend ter plaatse vast. "Langs de kant van de weg zien we allerlei hoopjes afval liggen, een geplooide metalen constructie en een ingestorte carport. Ook in de weilanden liggen overal brokstukken. De schade is hier duidelijk zichtbaar. Een veertigtal huizen zouden getroffen zijn, een landbouwbedrijf en daarnaast dus ook heel wat tuinhuizen en serres die eraan moesten geloven."

De Zwarte Beek in de Lummense deelgemeente Meldert heeft vanochtend het alarmpeil bereikt. Ook het niveau van de Warmbeek in Achel is verder gestegen. Beide beken staan op het hoogste niveau ooit. De meeste beken in het Demerbekken, zoals de Herk en de Gete en ook de Demer zelf, zitten boven het waakpeil, maar voorlopig nog onder het alarmpeil.

In de regio van Gent is brandweercommandant Brecht Vandeburie (zone Centrum) hoopvol. Op de Leie, bij Sint-Martens-Latem, Deinze en Drongen is vannacht rond 1 uur de piek bereikt van de waterstanden. "Nu zijn we bezig aan een controleronde en we zien dat het water toch al 15 centimeter gezakt is", zegt Vandeburie. "We bleven heel de nacht aanwezig bij de wijken waar de dreiging het grootst was. Met zandzakjes en door te pompen hebben we kunnen voorkomen dat huizen zijn ondergelopen. In Gent is het bij de twee gezinnen gebleven die zijn geëvacueerd."

Om 9.30 uur is er opnieuw veiligheidsoverleg in Affligem, Vlaams-Brabant. "Het water heeft zich gisteren een beetje teruggetrokken, maar we kregen 's avonds nog een fikse regenbui", vertelt burgemeester Walter De Donder in "De ochtend" op Radio 1.

De situatie is het ergst in deelgemeente Teralfene. "Daar staan nog altijd een aantal straten blank, ze zijn niet bereikbaar met normaal vervoer, we moeten er met een bootje door. Twee woningen zijn geëvacueerd, in een vijftal woningen verblijven de inwoners momenteel op de eerste verdieping. Die laatsten zeggen voorlopig alles bij de hand te hebben, maar dit kan geen dagen blijven duren. Wat me het meeste zorgen baart, is dat die mensen geen sanitaire voorzieningen hebben. Vandaag gaan we kijken om die mensen eventueel uit hun woning te halen, zodat ze kunnen douchen in de sporthal. We hebben ook opvangplaatsen klaar, we zijn helemaal klaar om de mensen op te vangen als ze dat nodig vinden."

In Sint-Katelijne-Waver en Putte wachten de hulpdiensten het daglicht af om de verdere schade op te meten van de windhoos van gisteren. Vanaf 9 uur openen de gemeentes ook een noodlijn voor mensen die schade hebben opgelopen.

Het station van Liedekerke wordt opnieuw bediend. Treinen kunnen er opnieuw halt houden. Dat meldt spoorwegmaatschappij NMBS. Door de wateroverlast werd het station van Liedekerke sinds 19 uur gisteravond niet langer bediend.

Treinreizigers met bestemming Liedekerke opgelet: er stoppen momenteel geen treinen in dat station. Je kan best reizen via Denderleeuw, waar je met je treinticket een NMBS-vervangbus kan nemen. Het einde van de hinder is ten vroegste om 7 uur verwacht. De meest recente updates kan je steeds terugvinden via de app of website van NMBS.

Nu de wateroverlast op de meeste plaatsen onder controle is, is het uiteraard afwachten wat het weer vandaag zal geven. Er worden vanochtend eerst nog buien verwacht in de oostelijke landshelft. Daarna wordt het op de meeste plaatsen droog met enkele opklaringen. In de namiddag neemt de bewolking opnieuw toe vanaf de Franse grens. Vanavond wordt het overal zwaarbewolkt en trekt een nieuwe actieve regenzone over het land. Het lijkt erop dat de meeste neerslag bestemd is voor het westen en het noorden van het land (10 tot 20 liter/vierkante meter). In de zuidoostelijke helft van het land blijft de neerslag beperkt tot wat lichte regen. De wind uit zuidelijke richtingen wordt vrij krachtig en ruimt naar het zuidwesten (en aan zee naar het westen). Er zijn rukwinden mogelijk tot 60 kilometer per uur en aan zee tot 80 kilometer per uur. Vanaf morgen wordt het weer droger, maar ook flink kouder.

De wateroverlast lijkt voorlopig op de meeste plaatsen onder controle. Het waterpeil van beken en rivieren daalt weer, behalve dan op de Leie. Bij Sint-Martens-Latem, Deinze en Drongen in Oost-Vlaanderen wordt de piek pas vanmiddag verwacht. 

In Vlaams-Brabant kregen vooral Londerzeel en Affligem te maken met ondergelopen huizen. 

Ook in Wallonië lijkt de situatie onder controle, al gaat daar het waterpeil van de Semois ook vandaag nog stijgen.

Goeiemorgen! Ook vandaag gaat het nog regenen, en op verschillende plekken in Vlaanderen houdt men dan ook het hart vast. Volg alle updates over het weer en de wateroverlast in deze liveblog. Wie de liveblog van gisteren wil herbeleven, kan dat via de link hieronder.