Een afspraak maken bij de tandarts is tegenwoordig een uitdaging geworden. Dat blijkt uit een rondvraag van "Terzake". Van de 40 gecontacteerde tandartsen had ruim de helft een patiëntenstop, bij de meeste andere was het heel lang wachten op een afspraak. "Het kan niet anders dan dat dit een gevolg zal hebben op de algemene mondgezondheid van de mensen", zegt tandarts Christophe Heinix uit Edegem.
Ons land kampt met een tekort aan tandartsen. In 2021 waren er in België 10.868 tandartsen, dat zijn de recentste cijfers van de FOD Volksgezondheid. Wie daarvan nog aan de slag is en hoeveel uren die tandartsen werken, is onduidelijk.
"Terzake" heeft 40 willekeurige tandartsen verspreid over Vlaanderen gebeld om een afspraak te maken. Bij 25 van de 40 was te horen dat er momenteel een patiëntenstop is. 4 van de 40 gaan met pensioen dus nemen geen nieuwe patiënten meer aan. Bij 8 van de 40 kon een afspraak gemaakt worden, weliswaar met een lange wachttijd met uitschieters tot de zomer van 2024.
Het gebeurt dat de telefoon gaat en dat ik zie dat er vijf telefoontjes tegelijk binnenkomen
Bij een kleine minderheid - 3 op de 40 - lukte het om een afspraak te maken binnen de twee maanden. Het gevolg is dat veel mensen nu erg lang moeten wachten voor ze geholpen worden. "Het gebeurt dat de telefoon gaat en dat ik zie dat er vijf telefoontjes tegelijk binnenkomen", zegt ook Sofie Cuyvers die onthaalmedewerker bij tandarts Christophe Heinix is. "Het gebeurt dat het er 80 zijn op een dag."
"Het kan niet anders dan dat dit een gevolg zal hebben op de algemene mondgezondheid van de mensen", zegt Heinix. "Ze moeten lang wachten voor een dringende behandeling en tegelijk halen ook veel mensen hun jaarlijks nazicht niet. Zeker niet als hun tandarts met pensioen gaat. Mensen hebben het moeilijk om een tandarts te vinden die hen nog in hun praktijk opneemt. Al is het gewoon voor de controle binnen een half jaar, een jaar."
Van tandartsenoverschot naar -tekort
Een tekort aan tandartsen is er niet altijd geweest. "Er is historisch ooit een overschot geweest. In de jaren tachtig en negentig zijn er te veel tandartsen afgestudeerd en beginnen te werken", zegt Heinix. Daarna is er een toelatingsexamen ingevoerd voor de opleiding arts-tandarts, om het aantal tandartsen op een normaal niveau te brengen. "Ik denk dat de slinger naar de andere kant is doorgeslagen."
Om het tekort weg te werken, wordt het startquotum voor de opleiding tot tandarts verhoogd waardoor meer studenten aan de opleiding kunnen beginnen.
Concreet zullen in september 218 studenten in Vlaanderen kunnen starten aan de opleiding tandheelkunde, terwijl dat de vorige jaren voor het hele land over 181 studenten ging. Het gaat nog een tijd duren vooraleer dat ook effectief voelbaar is, want die opleiding duurt 7 jaar.
Mondhygiënisten als oplossing?
Een snellere oplossing ziet Heinix in meer mondhygiënisten. In België zijn we daar nog niet zo mee vertrouwd, in Nederland worden ze wel al veel meer ingeschakeld in de tandzorg. Pas in 2019 zijn bij ons de eerste mondhygiënisten afgestudeerd. "Ze kunnen preventieve taken overnemen waardoor de tandarts meer tijd heeft voor moeilijkere taken. Alleen studeren er momenteel niet genoeg mondhygiënisten af om dat snel op te lossen."
Daarnaast is er ook nog een probleem met het statuut van de mondhygiënisten. Zij doen vooral aan preventie, wat onder de Vlaamse bevoegdheden valt. Terwijl de tandartsen wel onder de federale bevoegdheden vallen.
De tussenkomst van het ziekenfonds bij een ingreep door mondhygiënisten is op dit moment nog onvoldoende geregeld. Daardoor is het voor sommige tandartsen ook geen evidentie met mondhygiënisten in de praktijk te starten.
Tandspoeddienst
Andere tandartsen zien dan weer een oplossing in een spoedtanddienst. Professor Tandheelkunde Geert Hommez (UGent) start daarom met een nieuw project voor wie plots helse tandpijn heeft, maar door het tandartsentekort niet snel aan een afspraak geraakt. De tandspoeddienst zou wel fors duurder zijn dan een gewoon tandartsbezoek.
We gaan dus geen jaarlijkse controles doen, geen opvolging
Hij begint met een spoeddienst in Gent, maar nog voor de zomer wil hij ook in Antwerpen en in Hamont-Achel in Limburg een spoeddienst openen. "We gaan enkel urgente gevallen behandelen. Niet meer, niet minder", zegt Hommez aan Radio 2 Oost-Vlaanderen. "We gaan dus geen jaarlijkse controles doen, geen opvolging. De bedoeling is om iedereen dezelfde dag nog verder te helpen."
De beroepsverenigingen van de tandartsen, VBT en VVT, stellen zich toch vragen bij dit initiatief. "Dit is zeker geen structurele oplossing die de mondgezondheid van de bevolking zal te goede komen", zegt Stefan Hanson van VVT. "De patiënt kan de indruk krijgen op zijn wenken bediend te worden en niet de nodige verantwoordelijkheid te moeten nemen om regelmatig op controle te gaan en een goede mondhygiëne te onderhouden. De vraag is wat de patiënten zullen doen als hun urgentie opgelost, of half opgelost is."
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
