Liveblog verkiezingen - Vooruit-voorzitster Melissa Depraetere sluit regeringsdeelname zonder PS niet uit: "Liever samen, maar het kan"

We sluiten deze liveblog af voor vandaag. Morgen kan je al het verkiezingsnieuws opnieuw opvolgen bij ons. Tot morgen!

N-VA-voorzitter Bart De Wever gaf al meermaals aan dat hij na de verkiezingen eerst een federaal minikabinet wil vormen. Daarmee zou hij op twee jaar tijd de staatsfinanciën willen saneren en een staatshervorming doorvoeren.

Het roept bij politiek analist Rik Van Cauwelaert herinneringen op aan de vierde staatshervorming onder premier Jean-Luc Dehaene begin jaren ‘90. Al wijst Van Cauwelaert in De Afspraak KIES24 wel op een belangrijk verschil. “Dehaene had een enorm gezag over de partijgrenzen heen, in het hele land: ook bij de Franstaligen en de belangrijkste socialisten. En daar heeft De Wever een probleem.”

“Een kernkabinet kan werken, maar je moet dan aan het hoofd wel iemand hebben die gezag én connecties heeft om dat te leiden", meent Van Cauwelaert. De Wever gaf al aan dat hij alleen zichzelf voldoende vertrouwt om zijn minikabinet te leiden. Maar De Wever is Dehaene niet, zegt Van Cauwelaert. "Volgens wat ik hoor, zijn de contacten van De Wever met Franstalig België daarvoor veel te broos."

“Stel dat er een centrumrechtse federale regering komt en ze hebben nog één partij nodig, zouden jullie dan in een regering stappen zonder de PS?” Die vraag krijgt Vooruit-voorzitster Melissa Depraetere vanavond in ‘De Verkiezingstafel’ op Play4. “Dat is nog gebeurd in het verleden. Dat kan”, luidt het antwoord.

Beide partijen zijn het alvast niet altijd eens. “We zijn twee aparte partijen, al hebben we wel een gezamenlijke sterke sociale basis”, zegt Depraetere. Toen Frank Vandenbroucke afgelopen legislatuur een plan op tafel legde om de langdurig zieken te activeren, was de PS aanvankelijk bijvoorbeeld tegen.

Toch gaat de voorkeur nog altijd uit naar een samenwerking met de Franstalige zusterpartij. Zo hebben ze samen de voorbije legislatuur de minimumlonen en pensioenen kunnen optrekken en de btw op energie kunnen verlagen, benadrukt Depraetere. "Het is altijd makkelijker met twee sociale partijen, dan alleen", zegt ze, maar "het kan".

Opvallend, want begin mei zei Depraetere in De Zevende Dag nog dat een federale regering zonder de PS “niet denkbaar” was “met de kaarten zoals ze nu liggen”. Die kaarten lijken op zes dagen van de verkiezingen toch al een beetje anders te liggen.

Kiezer Margaux Cannaerts runt een autobusbedrijf in Mechelen. Door het tekort aan chauffeurs zocht én vond ze enkele jaren geleden werknemers buiten Europa, in Turkije. Maar door de vele procedures raakten die nog steeds niet hier. Kunnen de procedures voor arbeidsmigratie niet vergemakkelijkt worden, vraagt ze in Laat KIES24.

“Wij geloven niet dat het importeren van niet-Europeanen de oplossing is”, antwoordt Britt Huybrechts (Vlaams Belang). “Die mensen gaan uiteindelijk ook met pensioen, en dan moet je ook hun pensioenen betalen. Zo kom je in een vicieuze cirkel terecht.”

“Wij willen eerst de mensen die hier zijn aan het werk zetten", zegt Huybrechts. "Er is veel werkloosheid in Brussel en Wallonië. Zij kunnen perfect met auto’s en bussen rijden. En als dat niet lukt, moeten we naar de buurlanden kijken, waar ze dezelfde normen en waarden hebben en eenzelfde taal spreken."

We kennen allemaal de beelden van asielzoekers die in de winter in tentjes op straat slapen, of die de nacht doorbrengen in de stations. Vandaag hebben 8.816 mensen in ons land geen opvang. “We vergeten soms dat een vluchteling een mens in nood is, ongeacht het beeld dat sommige partijen ophangen”, zegt chef-kok Seppe Nobels in Laat Kies24.

Nobels vraagt aan Sammy Mahdi of hij kan garanderen dat er volgende winter geen mensen op straat moeten slapen. “Garanderen dat dat niet zo zal zijn, is moeilijk, aangezien je geen idee hebt wat de instroom zal zijn", luidt het antwoord van Mahdi.

"Wel hebben we in het verleden de fout gemaakt om de opvangcapaciteit vaak drastisch af te bouwen wanneer we zagen dat we te veel hadden, en dan heb je geen buffer. Eigenlijk zouden we altijd een buffer moeten hebben", aldus Mahdi.

Lessen seksuele voorlichting zijn belangrijk voor kinderen en jongeren. Dat zeggen Wannes Magits van Sensoa en professor Guy T’Sjoen na de discussie tussen Vooruit-kopstuk Conner Rousseau en leerling Eli over het thema in ‘Eerste keus’ op VRT 1. “We leven in een maatschappij waarin jongeren onoverkomelijk met seksualiteit en diversiteit in contact komen."

Lees er hier meer over:

De voorzitster van de lokale PS-afdeling van Oudergem, Emmanuelle Poznanski, heeft klacht ingediend tegen de auteur van een antisemitische en racistische folder. Die werd volgens Poznanski verdeeld in de brievenbussen van buurtbewoners van een asielopvangcentrum.

De auteur heeft het onder meer over het "blanke ras" en nodigt lezers uit om een discussiegroep te vervoegen op 'Gab', een Amerikaans sociaalmedianetwerk met een voornamelijk extreemrechtse aanhang.

Politicoloog Carl Devos (UGent) noemt het in Terzake KIES24 “verrassend” dat er voorlopig zoveel aandacht gaat naar seksuele diversiteit in de verkiezingscampagne. “Ik denk dat dat te maken heeft met de strategie van het Vlaams Belang. Zij proberen boven de 25 procent, richting 30 procent van de stemmen te gaan, en dan moet je mikken op deelpublieken."

“Wat die partij nu aan het doen is, op een dubbelzinnig manier, is om de conservatieve kiezer te overtuigen, bij autochtonen maar zeker ook bij allochtonen. Je mag niet onderschatten hoeveel allochtone kiezers hun bedenkingen hebben bij transgenders en holebi-rechten", zegt Devos.

“Het Vlaams Belang weet dat onze bevolkingssamenstelling verandert. Je moet er rekening mee houden dat bijvoorbeeld in 2029 de allochtone bevolking in veel steden heel dominant zal zijn. Je voelt dat de partij zich daarop voorbereidt door standpunten in te nemen die ook bij die conservatieve kiezers goed scoren."

De laatste week staan de ethische standpunten van Vlaams Belang hoog op de agenda, na uitspraken van Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken in De Zevende Dag, ‘Het conclaaf’ en ‘Eerste keus’. Zo zei Van Grieken dat zijn partij “geen voorstander is van homoadoptie”, maar dat Vlaams Belang die rechten wel als “verworven” beschouwt en dus niet wil terugdraaien. 

“Uw partijgenoten doen lustig verklaringen over het feit dat iemand die homo is - iemand zoals u - onnatuurlijk is, dat die genezen moet worden door zelfverklaarde dokters”, zei Zuhal Demir (N-VA) daarover in een debat met Chris Janssens op TV Limburg . Janssens vertelde eind december 2021 dat hij homo is. “U bent een alibi-holebi voor uw partij. U zou eigenlijk moeten opkomen voor uzelf, maar u doet dat niet. Hoe zou u dan opkomen voor de Limburgers in Brussel.” 

Chris Janssens reageert op X: "Hoe wanhopig moet je zijn, hoe diep kan je zakken?" Tijdens het debat op TV Limburg verduidelijkte Janssens ook nog zijn partijstandpunt. “Of het Vlaams Belang nu 20, 50 of 100 procent haalt bij de verkiezingen: wij gaan nooit holebirechten die verworven zijn terugdraaien. Of het nu gaat over homohuwelijk of homoadoptie.”  

Tijdens een debat in Terzake KIES24 haalde Zuhal Demir (N-VA) vorige vrijdag plots een document boven. Daarin stond volgens haar bewijs dat federaal minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) druk uitgeoefend zou hebben op het Internationaal Energieagentschap om een aanbeveling aan ons land over de verlenging van onze kerncentrales te laten vallen.

Maar volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) klopt dat niet. De aanbeveling over kernenergie werd wel degelijk opgenomen in het uiteindelijke rapport, laten ze vandaag weten. Alleen was de situatie op dat moment volledig veranderd.

“Door het tijdsverloop tussen het tussentijdse rapport en de publicatie van het eindrapport waren het beleid en de omstandigheden substantieel gewijzigd, waardoor de oorspronkelijke aanbeveling achterhaald was. Ondertussen had de Belgische regering in het licht van de energiecrisis immers besloten om de nodige stappen te ondernemen om 2 gigawatt nucleaire capaciteit met tien jaar te verlengen.”

Volgens het IEA is het altijd zo dat er grote verschillen zijn tussen het werkdocument dat Demir toonde en het uiteindelijke rapport. “Ze dienen verschillende doelen op verschillende punten in het proces.” Bovendien stond in het uiteindelijke rapport wel degelijk nog de (aangepaste) aanbeveling dat de Belgische regering scenario’s moest voorbereiden voor het geval dat de verlenging van 2 kerncentrales alsnog niet zou volstaan voor de bevoorrading, benadrukt het agentschap.

Volgens minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) telt België meer politiemedewerkers per inwoner dan de omliggende landen. Dat zei de minister vorige week in een veiligheidsdebat in 'Terzake KIES24'. Ons land zit met 338 agenten per 100.000 inwoners in de Europese middenmoot, maar moet buurlanden Luxemburg en Frankrijk wel laten voorgaan.

Vooruit heeft deze campagne al aangegeven dat “gratis schoolmaaltijden” voor de partij een breekpunt zijn bij de vorming van een nieuwe Vlaamse regering. N-VA-minister Ben Weyts zegt in Terzake dat het voor zijn partij “geen breekpunt en geen prioriteit is”. 

“We zijn bezig over onderwijskwaliteit en de aanpak van het leerkrachtentekort en de prioriteit die hier wordt gelegd zijn boterhammen en warme maaltijden”, reageert Weyts in een debat met Rousseau (Vooruit). “Wie gaat uiteindelijk zorgen voor het opscheppen van de soep? Uiteindelijk kom je dan terug bij de leerkrachten”, zegt Weyts. 

“U moet ons voorstel niet op flessen trekken”, reageert Rousseau. “Ik heb niet gezegd dat leerkrachten dat moeten doen, maar ik vind het wel belangrijk dat we oog hebben voor kinderen die niet meekunnen.”

Voor Terzake ging onze ploeg langs in de middelbare school Zavo in Zaventem. We spraken er met leerlingen van het tweede jaar die al bijna een heel jaar studie krijgen voor het vak Nederlands. “Van in het begin van het jaar hebben we maar 5 of 7 lessen Nederlands gekregen”, vertelt Hamza. “Ze hebben Nederlands nu gewoon afgeschaft, we krijgen geen punten voor Nederlands op ons rapport.” 

Minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) erkent dat de situatie “pijnlijk” is. “Gelukkig is de situatie niet overal even erg”, zegt hij. “Er is overal een krapte op de arbeidsmarkt: bussen kunnen niet uitrijden bij gebrek aan chauffeurs.”

Volgens Weyts is hij “erin geslaagd om tegen die trend in 14 procent leraren extra aan het werk te krijgen, op 10 jaar tijd. Ook de lerarenopleiding slaat opnieuw aan”, zegt hij. Daarnaast wijst hij op de “zij-instromers” en het nieuwe statuut van “gastleraars”. 

“Kleine klassen waar je nog met 4 Grieks-Latijn volgt, waar op andere plaatsen 30 leerlingen in het beroepsonderwijs zitten, willen we hervormen”, zegt Rousseau in Terzake. 

Daarmee is minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) het niet eens. “Elke richting moet minstens 10 leerlingen hebben, zeggen jullie. Dan ga je aan duizenden leerkrachten zeggen in september: we hebben u eigenlijk niet meer nodig. En aan duizenden leerlingen dat ze van richting moeten veranderen ofwel dat ze naar een andere school moeten. Dat is totale chaos. Dat plan houdt geen steek.”

“Je stelt vast dat voor heel veel kinderen na half 4 de poort naar het Nederlands wordt gesloten met het sluiten van de schoolpoort”, zegt Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) in Terzake. “Veel ouders ontlopen hun ouderlijke verantwoordelijkheid.”

Wanneer ouders hun kinderen na de schooluren niet voldoende in contact brengen met het Nederlands en hen zo “toekomstkansen ontnemen”, “moet je kunnen optreden”, vindt Weyts. “Je moet dat kunnen melden aan het lokaal sociaal beleid en ultiem moet je ook kunnen spreken over de schooltoeslag, die bovenop de kinderbijslag komt. Als je je ouderlijke verantwoordelijkheid ontloopt, waarom zou je dan nog een extra belastingbonus moeten kunnen krijgen?” 

Ook Vooruit vindt dat het “contact tussen de school en de ouders in het Nederlands moet kunnen gebeuren”. “Kan dat niet, dan moet je investeren in extra taallessen voor die ouders”. Rousseau reageert tegelijk dat Weyts “naar anderen wijst”: “Het gaat over de verantwoordelijk van u en het onderwijsbeleid.” 

De Franstalige extreemrechtse partij Chez Nous mag geen beeld gebruiken van de Franse politica Marine Le Pen op affiches of ander campagnemateriaal. Dat heeft de rechtbank van eerste aanleg in Luik vrijdag beslist, bevestigt de advocaat van de partij van Le Pen aan persagentschap Belga. Chez Nous riskeert een dwangsom tot 25.000 euro.

Le Pen, een van de kopstukken van de Franse extreemrechtse partij Rassemblement Nationaal, stapte zelf naar de rechtbank tegen Chez Nous. De Waalse partij gebruikte haar beeltenis op verkiezingsaffiches, met de boodschap dat Le Pen Chez Nous steunt. Daar gaf Le Pen nooit toestemming voor, zegt ze. 

Depraetere reageert in Het Journaal op kritiek van Alexander De Croo (Open VLD) dat Vooruit met zijn fiscale plannen het spaargeld viseert. Volgens de plannen van Vooruit zouden voortaan alle inkomsten uit het financieel vermogen op de belastingbrief terechtkomen, waardoor ook het spaargeld belast zou worden vanaf de eerste euro.

“Dat klopt niet”, zegt Depraetere. “De belastingdrempel ligt vandaag op 100.000 euro. Die zal veel hoger komen te liggen, dus sparen zal net méér opbrengen. Hoge vermogens zullen meer moeten betalen, maar gewone vermogens zullen erop vooruitgaan.”

“Ik neem de aanval van Alexander De Croo persoonlijk”, vervolgt Depraetere. “Als er iemand is die keihard gestreden heeft om de spaarrente te verhogen, ben ik dat. En als er iemand is die dat samen met de bankenlobby net heeft tegengehouden, is dat premier De Croo."

Voormalig minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) verspreidt vandaag een krantje in West-Vlaanderen en een videoboodschap op sociale media waarin hij vertelt dat hij ontslag moest nemen als minister door de “fouten van anderen”. Hij zegt dat hij na zijn ontslag “diep heeft gezeten en het moeilijk heeft gehad”. “Ik wil mij excuseren voor datgene wat er is misgelopen, sorry daarvoor", zegt Van Quickenborne . 

Politiek commentator Noël Slangen, ook voormalig communicatiemedewerker bij Open VLD, analyseert die communicatie van Van Quickenborne. “Mensen serveren verontschuldigen graag onder een saus van zelfmedelijden”, aldus Slangen. “Dat hebben we nu al een aantal keren gezien. Dat kan een averechts effect hebben”, waarschuwt Slangen in De wereld vandaag.

Dat Van Quickenborne zijn ontslag wijt aan fouten van anderen “doet me bijna denken aan Bart De Pauw, die het de hele tijd had over de vrouwelijke rechters die hem veroordeeld hadden”, aldus Slangen. “Dat soort dingen moet je vermijden als je echt berouw wil tonen.”

Tijdens de verkiezingen gaan in het laat journaal politici live in gesprek met kiezers, vanop een bijzondere locatie. Vanavond zet 'Laat KIES24'  kamp op in ‘t Gasthuis in Mechelen, voor een gesprek over migratie met Sammy Mahdi (CD&V) en Britt Huybrechts (Vlaams Belang). ‘T Gasthuis geeft mensen met een migratieachtergrond een gastronomische opleiding. 

Neen, er is geen fout geslopen in de lijstsamenstelling van CD&V in Limburg. Op de lijst voor het Vlaams Parlement staan wel degelijk twee mensen met de naam Tom Cox, en het zijn twee verschillende kandidaten. Meer zelfs, ze hebben, ondanks hun identieke naam, andere prioriteiten.

Lees er hier meer over:

Margot zit in het zevende jaar elektriciteit aan het Guldensporencollege in Kortrijk. Ze vond de straffen voor enkele leden van de studentenclub Reuzegom na de dood van Sanda Dia te licht. “Als het allemaal allochtone jongens waren geweest, of klasgenoten van mij, hoe was het dan uitgedraaid?”, vraagt ze vanavond aan 3 politici in 'Eerste keus'.  

Zuhal Demir, Vlaams minister van Justitie voor de  N-VA, reageert dat ze “de straffen zelf ook veel te laag vond”. “Dat had nooit mogen gebeuren, dat het allemaal werkstraffen waren en dat niemand van die gasten de binnenkant van een gevangenis heeft gezien”, zegt Demir. Concreet zegt Demir dat werkstraffen voortaan “op het strafregister moéten komen”. Dat gebeurde bij de veroordeelde Reuzegommers niet. Dat standpunt staat ook in het programma van de N-VA.  

Ook Chris Janssens, Vlaams fractieleider voor Vlaams Belang, reageert in 'Eerste keus': “Ik vind het moeilijk om te oordelen of er met andere advocaten een andere uitspraak zou zijn geweest. Ik weet niet of dat met klassenjustitie te maken heeft. Het feit dat je ouders goede advocaten kunnen betalen, is geen misdaad, al moet iedereen voldoende recht hebben op dezelfde graad van bescherming", zegt Janssens.

Conner Rousseau (Vooruit) reageert in de uitzending dat “politiek niets te zeggen heeft aan rechters". “Dan moet ik me gaan uitspreken over welke rechter z’n job goed doet en welke niet.”  

• Het laatste verkiezingsnieuws krijg je in VRT NWS Journaal om 19.00 uur. Vandaag gaan we live in gesprek met Vooruit-voorzitster Melissa Depraetere. 

• Onze politiek expert Ivan De Vadder overloopt in VRT NWS Journaal de standpunten van de verschillende partijen over koopkracht. 

• In ‘Terzake KIES24’ gaan Conner Rousseau (Vooruit) en Ben Weyts (N-VA) in debat over ons onderwijs. 

• Om 21.00 uur kan je kijken naar ‘Eerste keus’ op VRT 1, waar jonge kiezers in gesprek gaan met Zuhal Demir (N-VA), Conner Rousseau (Vooruit) en Chris Janssens (Vlaams Belang). 

• ‘Laat KIES24’ zoomt vandaag in op het migratiebeleid: kiezers stellen er vragen an Sammy Mahdi (CD&V) en Britt Huybrechts (Vlaams Belang). Om 21.50 uur op VRT 1. 

• In ‘De Afspraak KIES24’ bespreken Rik Van Cauwelaert, Walter Zinzen en Liesbeth Van Impe de campagnedag. 

De uiterst rechtse groepering Voorpost heeft het gemunt op de verkiezingsaffiches van verschillende politieke partijen. In Pollinkhove, bij Lo-Reninge, hangt sinds dit weekend 'Stop de omvolkers' over de traditionele affiches. Ook in Langemark-Poelkapelle en Ieper zijn al affiches overplakt. Volgens de groepering moeten de autochtone inwoners plaatsmaken voor migranten.

Lees er hier meer over:

Ook dit jaar staan heel wat BV's op de kieslijsten in Vlaams-Brabant. Denk maar aan acteur Walter De Donder, muziekmanager Bob Savenberg of oud tv-figuur Mark Demesmaeker. BV's leveren extra aandacht op, maar of ze ook voor extra stemmen zorgen, is nog maar de vraag.

Lees er hier meer over.

Hoe loopt de campagne in Wallonië? Welke thema’s spelen er, en waarom maken verschillende Franstalige partijen een opening voor een staatshervorming? 

Onze dagelijkse podcast ‘Het kwartier’ zocht het uit en sprak met Baptiste Hupin van de politieke RTBF-redactie.

Beluister de podcast hier. 

CD&V wil dat er voor de start van het volgende schooljaar een nieuwe Vlaamse regering in het zadel zit. Dat betekent dat er op minder dan 3 maanden tijd een nieuwe Vlaamse regering zou moeten zijn. De christendemocraten vinden dat het tijdens de campagne te weinig over de Vlaamse thema's gaat. 

N-VA-voorzitter Bart De Wever heeft partijen die federaal een regering zonder Vlaamse meerderheid vormen, al gewaarschuwd dat hij in Vlaanderen niet met hen in zee wil gaan. CD&V-voorzitter Mahdi verzet zich tegen die logica. "Wie in Vlaanderen actief is, kan niet wachten op de federale dynamiek."

De vorige Vlaamse verkiezingen, in 2019, vielen eerder in het jaar, op 26 mei 2019. De Vlaamse regeringspartijen CD&V, Open VLD en N-VA bereikten toen eind september 2019 een akkoord.

De socialistische vakbond ABVV heeft in de aanloop naar de verkiezingen van zondag actie gevoerd op de top van de terril van Waterschei op de grens tussen Genk en As. De vakbond is kritisch voor de Europese begrotingsregels. De vakbond wil niet dat er wordt bespaard op de sociale zekerheid of in de gezondheidszorg. "Kijk eerder naar de sterkste schouders; de grote vermogens", zegt gewestsecretaris Habib El Ouakili. Bij de actie waren kandidaten van PVDA en Vooruit aanwezig.  Lees er hier meer over. 

In Ronse dient een groep Franstaligen een klacht in tegen de stad, omdat veel inwoners nog altijd geen kiesbrief hebben ontvangen. Ronse is een faciliteitengemeente waar mensen de originele kiesbrief kunnen inwisselen voor een Franstalige versie. Wie zo'n brief wil, moet dus nog wachten tot de originele brief binnenkomt. Volgens de Franstaligen wacht de stad doelbewust lang met de brief, met de bedoeling om ze weg te jagen uit Ronse. 

Lees er hier meer over. 

In Turnhout heeft een slotenmaker op een ludieke manier ingespeeld op de huidige verkiezingscampagne. Als reclamestunt plaatste hij een groot verkiezingsbord met affiches, die geen politieke, maar een ludieke boodschap bevatten. Zijn lijsttrekker is zijn trouwe viervoeter 'Mokka'.

Lees er hier meer over. 

Van leerkrachtentekorten tot een dalend niveau: het nieuws over ons Vlaamse onderwijs was de laatste jaren niet altijd even positief. Maar hoe krijgen we dat opgelost? Lees hier de standpunten van de verschillende partijen:

In de aanloop naar de verkiezingen van zondag is het, te midden van het politieke gewoel, soms goed om gewoon nog eens terug te keren naar de basis. Bijvoorbeeld naar de vraag hoe onze democratie eigenlijk werkt en hoe jouw en mijn stemmen precies meetellen. 

Wij proberen het in dit artikel nog eens in mensentaal uit te leggen: 

Vlaams fractieleider Chris Janssens (Vlaams Belang) haalt stevig uit naar LGBTQI-verenigingen zoals Çavaria. Die hebben hun meerwaarde gehad, "maar om hun subsidies te kunnen verantwoorden zijn ze zich beginnen blindstaren op allerlei kleine groupuscules en allerlei genderafwijkingen", zegt Janssens in een interview met Vlaams Parlement TV. "Het beste wat de holebigemeenschap kan overkomen, is dat die bewegingen ophouden te bestaan."

Dat de Limburgse lijsttrekker zo'n fors standpunt inneemt, valt op. Janssens outte zichzelf deze legislatuur immers als homo. Maar volgens hem zijn de meeste holebi's niet bezig met de genderproblematiek. "Er moet een breuk komen tussen LGB en alles wat daarna komt", vindt Janssens. "Het is niet omdat je toevallig op iemand van hetzelfde geslacht valt, dat je twijfelt aan je eigen geslacht of gender."

Iedereen die komende zondag moet gaan stemmen, zou intussen haar, zijn of hun oproepingsbrief moeten hebben gekregen. Is dat niet het geval, dan kan je terecht bij de gemeente voor een duplicaat.

Lees hier meer:

Open VLD-voorzitter Tom Ongena haalt in 'Het Ontbijt' ook hard uit naar Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir van N-VA. Volgens Ongena is zij er verantwoordelijk voor dat het in Vlaanderen te lang duurt voor er vergunningen worden uitgereikt. "We hebben 5 jaar verloren", stelt hij.

"Die verantwoordelijkheid ligt vooral bij Demir. Ik hoorde haar onlangs zeggen: 'ik wil niet meer groen in de regering'. Dat hoeft niet, want als je haar in de regering hebt, heb je Groen in de regering. Ze zegt dat ook zelf: ik ben 70 procent groen."

"Ze zegt: 'Voka, daar heb ik tegen gevochten'. 10 jaar geleden was (de Vlaamse ondernemersfederatie, red.) Voka nog de baas van N-VA. Vandaag is dat blijkbaar de vijand. Dat hebben de ondernemers op het terrein gevoeld. Overal waar ik kom, zeggen ze: 'Het is nog nooit zo moeilijk geweest om snel een goeie vergunning te krijgen.'"

In een video op zijn Facebookpagina, maar ook in een eigen "verkiezingskrant" die bij West-Vlaamse kiezers in de bus zit, excuseert ex-minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) zich voor wat er de voorbije jaren is misgelopen onder zijn leiding.

Van Quickenborne nam ontslag na de aanslag van eind vorig jaar op Zweedse voetbalsupporters in Brussel. "Ik heb mijn verantwoordelijkheid genomen, ondanks de fouten van anderen", klinkt het. "Ik heb erna diep gezeten. Ik heb het moeilijk gehad. En ik wil mij excuseren voor wat er is misgelopen. Sorry daarvoor."

Hij blikt ook terug op de moeilijke periode toen hij moest onderduiken met zijn gezin, na bedreigingen uit het drugsmilieu. Voor zijn deur stond lang een politiecombi. Tijdens een feest bij Van Quickenborne thuis plasten genodigden tegen die combi. Hij benadrukt in de video nogmaals dat hij dat pas 10 dagen na datum heeft vernomen. 

"Dat neemt niet weg dat ik nog steeds zeer boos ben op die genodigden. Een van hen was een goede vriend en ik heb sindsdien niet meer met hem gesproken. Zoiets doe je niet."

Volgens Open VLD-voorzitter Tom Ongena is het tijdverlies om over een staatshervorming te praten, zoals N-VA-voorzitter Bart De Wever wil. "Een tweederdemeerderheid gaan we toch niet halen, dus dan moeten we daar onze tijd toch niet in steken?", zo zegt hij in 'Het Ontbijt' met Michaël Van Droogenbroeck.

"De Wever spartelt als een vis op het droge, omdat die maar niet kan kiezen tussen staatshervorming en sociaaleconomische hervormingen. En nu komt hij met allerhande creatieve formules, zoals een interimregering, om dan binnen 2 jaar terug verkiezingen te organiseren. Nu, zeg je tegen partijen dat er binnen 2 jaar verkiezingen zijn, is dat de beste garantie dat er niks gebeurt."

Ongena benadrukt dat de N-VA nog altijd "onze bevoorrechte partner" is. "Maar bespaar ons alsjeblieft een politieke impasse van een jaar en langer."

Een goede verkiezingsslogan geeft de kiezers de hoop dat het in de toekomst zal veranderen. En de beste verkiezingscampagne koppelt zo'n slogan aan een politicus (m/v) die de hoop uitstraalt en ook kan overbrengen naar de kiezer. Wie daarin slaagt, die wint de verkiezingen. Dat is de conclusie van een mooi boekje van wijlen Hugo De Ridder, '50 jaar stemmenmakerij', over verkiezingslogans en -campagnes na de Tweede Wereldoorlog. Gaat dat nu nog op?

Lees hier de analyse van Wetstraatwatcher Ivan De Vadder:

Wil je premier worden van een regering die België niet zal splitsen? Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken krijgt die hypothese voorgelegd in 'Goeiemorgen morgen' op Radio2. Onafhankelijkheid van Vlaanderen is één van de belangrijkste standpunten van Vlaams Belang.

"Dat is een moeilijke beslissing", reageert hij. "Als ik al de rest kan uitvoeren en er is alleen nog maar een klein laagje België? Dat zou ik dan misschien nog durven aanvaarden. Het zou in elk geval niet van harte zijn."

Volgens Brussels MR-lijsttrekker David Leisterh (MR) heeft Brussels minister-president Rudi Vervoort (PS) de veiligheidsproblemen veel te laat en niet krachtdadig genoeg aangepakt, zo zegt hij in De Ochtend op Radio 1. "Het probleem is hier dat criminaliteit niet snel en niet hard genoeg wordt veroordeeld en bestraft. Criminelen weten dat als je hier in Brussel iets doet, je pas na 2 à 3 jaar veroordeeld wordt en dat de straf niet hard genoeg is. Dat moeten we aanpakken."

De MR lijkt volgens de peilingen nu de grootste partij te zullen worden in Brussel. In dat geval zou Leisterh wel eens minister-president kunnen worden. "Dan zou ik als eerste actie iedereen rond de tafel uitnodigen: de procureur des Konings, het federale, lokale en gewestelijke niveau, om ervoor te zorgen dat bepaalde feiten strenger en sneller worden veroordeeld."

Wat mag de VRT nog doen, als Vlaams Belang het voor het zeggen zou hebben? "Wij kijken eerder naar Nederland", zegt voorzitter Tom Van Grieken op in 'Goeiemorgen morgen' op Radio 2. "De NOS is in Nederland vooral gefocust op nieuws en duiding en veel minder of bijna niet op entertainment. Ik denk dat dat model wel interessant kan zijn. Men kan een euro maar 1 keer uitgeven." 

"Vroeger waren we nog iets straffer, dan schaften we heel de VRT af. Nu mag de nieuwsdienst nog actief blijven, omdat we geloven dat die nog een rol heeft. En dan zijn er nog bepaalde niches, zoals Nederlandstalige muziek en klassieke muziek, dingen die veel minder opgepikt worden door commerciële omroepen, waar Vlaams belastinggeld een bijdrage kan betekenen."

Maar geen 'Thuis' meer op de VRT dan? "'Thuis' mag gerust nog op de VRT uitgezonden worden, maar of het maken daarvan allemaal met overheidsgeld moet gebeuren, laat ik in het midden."

De grote belastinghervorming, die CD&V-minister Van Peteghem op poten had gezet, is er uiteindelijk niet gekomen in de voorbije regeerperiode. Vooral de liberalen van MR blokkeerden de hervorming.

"Je moet een fiscale hervorming altijd bekijken in een breder kader: je moet ook kijken naar andere hervormingen, zoals bijvoorbeeld de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd", zegt hij in De Ochtend op Radio 1. "Dat stond vroeger niet in ons programma. Ik verwacht dat als wij uit onze loopgraven komen, andere partijen dat ook zullen doen, ook als het gaat over de fiscaliteit."

Van Peteghem hoopt dat er schot in de zaak komt bij het schrijven van een nieuw regeerakkoord. Meer nog: het moet, zegt hij. "Als alle partijen vinden dat mensen meer netto moeten krijgen, kan het niet dat je daar na de verkiezingen geen aandacht aan besteedt. Dus natuurlijk is dat een breekpunt voor ons."

Zit Groen in de hoek waar de klappen vallen? Minister van Energie Tinne Van der Straeten denkt dat het tij zal keren "want er staat veel op het spel en de kiezer weet dat", zo zegt ze in De Ochtend op Radio 1.

"Die laatste peiling was misschien niet zo heel goed, maar er zit nog veel marge op. Maar de gesprekken aan de deur geven aan dat mensen nood hebben aan een progressief motorblok waarbij progressieve partijen elkaar sterker maken tegen een afbraakpolitiek van een kille, rechtse regering."

Hoe kunnen we onze belastingen eerlijker en concurrentiëler maken? Straks, in De Ochtend op Radio 1, gaan minister van Financiën en CD&V-lijsttrekker voor de Kamer in Oost-Vlaanderen Vincent Van Peteghem en Herman De Cnijf, directeur van de Fiscale Hogeschool Brussel, er dieper op in.

• Premier Alexander De Croo (Open VLD) heeft opnieuw gepleit voor een centrumrechtse regering met MR, Les Engagés, CD&V en N-VA. Dat zeer tot ergernis van zijn huidige federale coalitiepartners. Onder meer Conner Rousseau (Vooruit) en Petra De Sutter (Groen) hadden forse kritiek op de bocht die de liberaal heeft genomen.

• In Wallonië is er opheft ontstaan na een debat op RTL. Daar zei MR-kopstuk Pierre-Yves Jeholet (MR) tegen Kamerlid Nabil Boukili (PTB/PVDA) dat hij "ons hier in België geen lessen moet geven." "Als het je niet bevalt, moet je niet in België blijven", voegde hij eraan toe. Linkse partijen beschuldigen hem nu van racisme.

• De MR en Les Engagés hebben de voorbije dagen openingen gemaakt voor een staatshervorming. Campagnepraat of niet? En zal dat voor de N-VA genoeg zijn? Wij vroegen het aan enkele kenners.

De liveblog van gisteren herlezen? Dat kan hier:

Welkom in de verkiezingsliveblog van maandag 3 juni. De goede verstaander weet bij het zien van die datum: we zitten in de laatste rechte lijn naar de verkiezingen. Die starten we met alweer een plejade aan gesprekken met politici: alleen al vanochtend zal je bij ons - onder anderen - Vincent Van Peteghem (CD&V), David Leisterh (MR), Tom Ongena (Open VLD) en Tom Van Grieken (Vlaams Belang) zien of horen passeren.

Ook later op de dag passeren uiteraard verkiezingskandidaten in alle kleuren en maten. Alles om je te helpen om tegen zondag "op de goei" te kunnen stemmen.