Welke Belgen maken kans op een Europese topfunctie?

Na de Europese verkiezingen zijn er een aantal hoge functies binnen de Europese instellingen die moeten worden ingevuld. Er wordt onder meer gezocht naar opvolgers voor Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk. Zijn er ook Belgen die kans maken op een Europese topjob? Hendrik Vos (UGent) en Steven Van Hecke (KU Leuven) kijken vooruit en temperen de Belgische verwachtingen. 

Zowel Hendrik Vos als Steven Van Hecke schatten de kansen op een Belgische Commissievoorzitter of voorzitter van de Europese Raad erg laag in. "We hebben met Herman Van Rompuy nog niet zo lang geleden een absolute topfunctie gehad", zegt Hendrik Vos. Van Rompuy was van 2009 tot 2014 voorzitter van de Europese Raad. "Maar", vult Vos aan, "het veld ligt nog helemaal open, waardoor er ook niemand uitgesloten wordt." Dat beaamt ook Steven Van Hecke: "Het wordt een onvoorspelbare zomer."  

Er circuleren wel een aantal namen van Belgen die kans maken op een Europese functie. Onder meer Guy Verhofstadt (Open VLD), Charles Michel (MR), Paul Magnette (PS) en Didier Reynders (MR) komen in beeld. 

Guy Verhofstadt

De naam van Guy Verhofstadt doet in Europese kringen al langer de ronde als mogelijke voorzitter van het Europees Parlement. Het boegbeeld van de liberalen droomt al geruime tijd van deze functie. Volgens Van Hecke en Vos is zijn greep op de liberale fractie echter gedaald door de alliantie met de Franse president Emmanuel Macron. "Ik denk dat men het wel wat gehad heeft met Verhofstadt, dat zijn dagen geteld zijn", zegt Van Hecke. Hij voegt daaraan toe dat als Verhofstadt de functie wél zou krijgen, dat een manier zou zijn om hem een elegante exit te gunnen. 

Charles Michel

De Franse president Emmanuel Macron sprak zich eerder al lovend uit over de capaciteiten van Charles Michel en zei dat hij Europese ambities mag koesteren. Of dat als voorzitter van de Europese Raad zal zijn, is volgens Van Hecke en Vos erg twijfelachtig. Van Hecke: "Ik weet niet of hij zo goed ligt bij álle staatshoofden en regeringsleiders." Volgens Vos leunt hij te sterk aan bij Emmanuel Macron, wat zijn kansen doet slinken. 

Elke lidstaat moet natuurlijk wel een commissaris naar voren schuiven. Voor zowel Van Hecke als Vos komt Michel daar als eerste in het vizier. "Maar", voegen ze er beiden aan toe, "dit hangt volledig af van de federale onderhandelingen." Zolang het niet duidelijk is hoe de federale coalitie er zal uitzien, is het moeilijk in te schatten waar Michel zal belanden. Wordt Michel geen premier, dan is de stap naar de Europese Commissie voor hem een elegante exit. 

Wat ook in zijn voordeel speelt, is het feit dat hij Franstalig is. Het is een ongeschreven regel dat er nu een Franstalige commissaris zal worden aangeduid, nadat met Marianne Thyssen (CD&V) en Karel De Gucht (Open VLD) de voorbije jaren twee Nederlandstaligen het tot Eurocommissaris schopten. 

Charles Michel (MR)

Paul Magnette

Ook voor PS-boegbeeld Paul Magnette is zijn Franstalige afkomst een voordeel om commissaris te worden. "Hij heeft, als voormalig professor Europese politiek,  een erg Europees profiel", zegt Hendrik Vos. Van Hecke: "Als hij de kans krijgt om naar de Europese Commissie te gaan, zou het mij verbazen mocht hij dat naast zich neerleggen. Dat is once in a lifetime." Voorwaarde is dan wel dat de PS in de federale regering stapt. 

Als er tegen alle verwachtingen in toch een Nederlandstalige commissaris gekozen zou worden, kijkt Van Hecke in de richting van N-VA. Geert Bourgeois en Johan Van Overtveldt lijken dan de grote kanshebbers. 

Paul Magnette (PS)

Didier Reynders

De Raad van Europa, de instelling die zich voornamelijk bezighoudt met het beschermen van mensenrechten, staat volledig los van de Europese Unie. Maar ook zij hebben een topfunctie in te vullen, die van secretaris-generaal. Didier Reynders (MR) is een van de twee kanshebbers. Eind juni wordt de knoop doorgehakt. Vos benadrukt dat de functie eerder onbelangrijk is: "Dat hij kandidaat is voor deze functie en niet in de running is voor de echte belangrijke functies, bijvoorbeeld commissaris, betekent dat Charles Michel hoger staat in de pikorde van de MR."

Nog volgens Hendrik Vos beschikt Reynders over het geschikte profiel om Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid te worden, een andere functie binnen de Europese Unie. Maar ook daar moet gekeken worden naar de volledige puzzel. Voorgaande jaren werd de functie vaak bekleed door een vrouw, omdat de andere hoge functies door mannen werden ingevuld. Als dat nu opnieuw het geval zou zijn, valt Reynders uit de boot. 

Didier Reynders (MR)