Liveblog - Britse koningin Elizabeth II is overleden, Verenigd Koninkrijk is in rouw

Het Britse Lagerhuis houdt vrijdag een herdenking voor de overleden koningin Elizabeth. Die begint rond het middaguur en het House of Commons verwacht dat de vergadering tot 22.00 uur duurt. De bijeenkomst staat onder leiding van de voorzitter, de Speaker. Het geplande debat van vrijdag vervalt.

Het Lagerhuis komt zaterdag opnieuw samen. Dan leggen enkele leden een eed van trouw aan koning Charles af. Ook stellen de parlementariërs samen een condoleanceboodschap aan de nieuwe koning op.

De Europese voetbalwedstrijden van West Ham United tegen Steau Boekarest en Manchester United tegen Real Sociedad zijn vanavond doorgegaan na het overlijden van de Britse koningin. Voor beide wedstrijden werd een minuut stilte gehouden voor de Queen. 

Verschillende Britse artiesten staan stil bij het overlijden van koningin Elizabeth II. Zij delen niet alleen hun deelneming, maar benoemen ook de belangrijke rol die de koningin vervulde in hun eigen leven en in dat van andere Britten.

"Vandaag is niet alleen een verdrietige dag voor ons land, maar voor de hele wereld", schrijft Victoria Beckham op sociale media bij een foto van koningin Elizabeth II. "Ik ben enorm verdrietig door het overlijden van onze geliefde monarch, hare majesteit de koningin." We zullen haar "loyaliteit en verdiensten" niet vergeten, vervolgt ze. De voormalige Spice Girl stelt dat ze met haar gedachten bij de Britse koninklijke familie is "in deze vreselijk verdrietige periode".

De Britse band The Rolling Stones deelt via Twitter zijn "diepste deelneming" richting de koninklijke familie. De koningin was "een constante aanwezigheid in hun leven en dat van talloze anderen", schrijft de band.

Dat beaamt de Britse schrijfster Joanne Rowling, die stelt dat de koningin veel betekende voor vele Britten. De Harry Potter-schrijfster, bekend als J.K. Rowling, stelt dat Elizabeth haar "plicht aan het land" tot aan haar dood heeft volbracht en een "voortdurend, positief symbool" is geworden van Groot-Brittannië. "Ze heeft haar rust verdiend."

Prins Andrew, prins Edward en zijn vrouw Sophie en prins William waren niet op tijd op Balmoral Castle om afscheid te kunnen nemen van koningin Elizabeth II. Dat kan worden opgemaakt uit het tijdstip waarop premier Liz Truss op de hoogte werd gebracht van het overlijden van de Queen.

Andrew, Edward, Sophie en William arriveerden rond 17 uur lokale tijd op Balmoral Castle per auto.

Prins Harry is ruim anderhalf uur na de bekendmaking van het overlijden van koningin Elizabeth II (21 uur) aangekomen op Balmoral Castle in Schotland. Prins Harry heeft zijn grootmoeder niet meer kunnen bezoeken voor ze overleed. Dat schrijven Britse media.

Volgens Britse media kwam prins Harry rond 20.00 uur lokale tijd (21.00 uur Belgische tijd) aangereden op Balmoral Castle, het buitenverblijf van koningin Elizabeth II.

De Britse koningin Elizabeth II "genoot terecht decennialang de liefde en het respect van haar onderdanen, maar ook gezag op het wereldtoneel", zegt de Russische president Vladimir Poetin in een reactie op het overlijden van de Queen.

Poetin heeft de nieuwe Britse koning, Charles III, zijn medeleven betuigd.

De huwelijksceremonie van de Belgische prinses Maria-Laura en haar partner William Isvy, die zaterdag in de Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal in Brussel moet plaatsvinden, gaat door. Dat meldt Herve Verhoosel, de woordvoerder van het koppel, donderdagavond nadat bekend werd dat de Britse koningin Elizabeth II overleden is.

Het huwelijk "is een privéhuwelijk en wordt daarom voltrokken ondanks het overlijden van Hare Majesteit koningin Elizabeth II", zegt Verhoosel. Het koppel was echter zeer ontroerd door het nieuws. "Tijdens de religieuze viering op zaterdagnamiddag zal een moment van gebed en bezinning gewijd worden aan Hare Majesteit koningin Elizabeth II", aldus nog Verhoosel.

De Britse premier Liz Truss is om 16.30 uur Britse tijd (17.30 uur Belgische tijd) van het overlijden van koningin Elizabeth op de hoogte gebracht, zo heeft Sky News op gezag van haar woordvoerder bericht.

Na haar verklaring voor Downing Street 10 heeft Truss met koning Charles III gepraat. Naar verwachting zal de premier om 22.00 uur een ministerraad voorzitten.

Op alle koninklijke en overheidsgebouwen worden de vlaggen halfstok gehangen. Voor wie niet weet hoe dat moet, heeft de Britse regering een handleiding online gezet . 

Nu Queen Elizabeth is overleden, wordt haar zoon Charles koning. Zijn echtgenote Camilla zal koningin-gemalin genoemd worden. Dat heeft Elizabeth zelf beslist eerder dit jaar.

"Het is met de grootste droefenis dat ik vernomen heb dat Hare Majesteit Queen Elizabeth II overleden is", reageert Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen op Twitter. "Ze was een van de meest gerespecteerde figuren ter wereld."

De Britse media rouwen met de rest van het Verenigd Koninkrijk over "Her Majesty The Queen". Haar overlijden is zoals verwacht het hoofdnieuws van elke krantensite, al verloopt de berichtgeving opvallend ingetogen. De foto's van Elizabeth die overal opduiken worden in de meeste gevallen enkel vergezeld door haar naam, leeftijd en het nieuws dat ze overleden is. Enkel tabloid The Sun springt met "Goodnight ma'am", ofwel "Slaapwel Mevrouw" in het oog.

De Britse premier Liz Truss (nog maar enkele dagen op post) heeft een korte toespraak gehouden voor haar ambtswoning in Downing Street. "We luiden een nieuw tijdperk in in de geschiedenis van ons fantastische land", zei ze. "God save the King."

"Samen met de familie van de koning rouwen we om het verlies van zijn moeder. We offeren hem onze loyaliteit en onze toewijding. Net als zijn moeder zo lang heeft gedaan."

Lees meer in het artikel "Koningin Elizabeth voorzag ons door dik en dun van stabiliteit en kracht", zegt Liz Truss.

De nieuwe koning Charles heeft een verklaring op Twitter geplaatst. "De dood van mijn geliefde moeder, Hare Majesteit de Koningin, is een moment van de grootste droefheid voor mij en alle leden van de familie", staat in de verklaring te lezen. "Ik weet dat haar dood in heel het land heel erg gevoeld zal worden ... en in heel de wereld."

Door de dood van koningin Elizabeth is prins Charles automatisch koning van het Verenigd Koninkrijk. Hij zal Charles III genoemd worden.

Het Witte Huis reageert op de dood van de Britse koningin. "Onze gedachten zijn bij de familie van de koningin en de Britse bevolking."

Koningin Elizabeth II werd 96 en zat 70 jaar op de troon. Lees meer over haar leven in dit artikel:

De Britse koningin Elizabeth II is overleden. Dat heeft de koninklijke familie - opvallend - eerst bekendgemaakt op Twitter. "De koningin is deze namiddag vredevol gestorven in Balmoral", staat te lezen in de tweet." De koning, (haar zoon Charles is meteen koning) blijft vanavond in Balmoral en zal morgen naar Londen reizen, staat er nog in te lezen.

Het is ongebruikelijk dat het Britse koningshuis medische communicatie over de koningin vrijgeeft. De voorbije maanden werd wel gesproken over problemen met mobiliteit, maar nu maken haar artsen zich zorgen over haar gezondheid. “Dat suggereert dat er veel meer aan de hand is”, meldt Lia van Bekhoven vanuit Londen.

“Niemand weet exact wat er aan de hand is, maar het lijkt mij vanwege de gigantische belangstelling nationaal en internationaal, plus dat al haar kinderen er zijn en ook haar kleinzonen William en Harry er zijn of onderweg zijn, kan het niet anders dat we vroeg of laat opnieuw een update krijgen van de medische berichtgeving."

Volgens onze correspondent kan het ook een hoopvolle boodschap worden. "Die boodschap kan zich heel goed beperken tot "de Queen rust en is comfortabel". Dat kan ook natuurlijk. Het is voor iedereen afwachten, maar het voelt wel heel beslissend", besluit Van Bekhoven.

Ook de Amerikaanse president Joe Biden en first lady Jill Biden denken aan de Queen. "Zijn gedachten en die van de first lady zijn bij de Queen en haar familie", vertelde een woordvoerder van het Witte Huis aan journalisten.

Als de Queen sterft, ligt er een heel draaiboek klaar over wat er moet gebeuren. Als ze in Schotland zou sterven, zoals nu waarschijnlijk lijkt, ligt een apart draaiboek klaar: "Operation Unicorn". Lees er meer over in dit artikel:

Mocht de Britse koningin Elizabeth overlijden, dan wordt haar zoon en troonopvolger Charles (73) meteen koning. Daar hoeft niet speciaals voor te gebeuren. In de dagen na haar dood wordt de opvolging wel nog geformaliseerd, opnieuw volgens een heel draaiboek, "Operation Spring Tide" geheten.

Prins Harry is net als zijn broer William onderweg naar Schotland. Zijn echtgenote Meghan reist niet mee. Ook de echtgenote van William, Kate, is niet mee gereisd en bleef in Londen om op de kinderen te passen en ze op te halen op school.

Opvallend: verschillende presentatoren van Britse televisiezenders en reporters hebben zich al in zwarte kledij gehuld. Dat is traditie als de koning of koningin sterft. Maar de Britse zenders wachten daar blijkbaar niet op en zijn nu al in het zwart te zien. Mogelijk uit respect voor de Queen.

Verschillende politici in het Verenigd Koninkrijk drukken hun bezorgdheid uit over de gezondheid van de koningin. Ook de Schotse premier Nicola Sturgeon: "We zijn allen diep bezorgd over de berichten over de gezondheid van Hare Majesteit. Mijn gedachten en wensen zijn bij haar en de hele koninklijke familie." 

Morgen zal er geen "wissel van de wacht" plaatsvinden aan Buckingham Palace, het paleis van de koningin in Londen. Ook vandaag was er geen Changing of the Guard, maar dat had niets met het nieuws over de Queen te maken. Op donderdag is er nooit een wissel van de wacht gepland. 

De Britse koningin sukkelt al geruime tijd met haar gezondheid. Het voorbije jaar moest ze verschillende engagementen opzeggen omdat ze niet meer zo goed te been is. Ook de feestelijkheden omtrent haar 70-jarige jubileum vonden grotendeels zonder haar plaats.

Ook het ontslag van Boris Johnson en de benoeming van de nieuwe premier Liz Truss vond noodgedwongen in Balmoral Castle in Schotland plaats. Het paleis deed dat uit voorzorg, mocht de situatie van de Queen verergeren, dan zou de premier niet halsoverkop naar Schotland moeten reizen. Daardoor was er zekerheid.

Het was een breuk met de traditie, want alle vorige premiers die de Queen benoemde, werden in Londen ontvangen.

De Britse premier Liz Truss reist voorlopig niet naar Schotland, ze blijft in Londen. Dat heeft haar woordvoerder laten weten.

Hoewel de Queen natuurlijk nog niet overleden is, liggen er toch al tientallen jaren scenario's klaar voor als dat het geval is. En daarin staat ook beschreven hoe haar dood bekendgemaakt moet worden. Het is de secretaris van de Queen die de Britse premier zal opbellen en haar kort zal meedelen: "London Bridge is down." Codetaal voor "de koningin is dood". En met die woorden schiet een draaiboek in gang voor de daaropvolgende 10 dagen, tot aan de begrafenis.

In het Britse parlement heeft ook de speaker een boodschap uitgesproken voor de koningin. "Ik weet dat ik spreek namens het hele Huis als ik zeg dat we onze beste wensen naar de koningin sturen", klonk het.

Bekijk hier het fragment:

Voor Balmoral Castle en Buckingham Palace hebben zich al een aantal mensen verzameld. Aan Balmoral Castle, waar de Queen momenteel verblijft, houdt de politie de wacht voor de ingang van het domein.

Zo goed als al haar naaste familie is opgetrommeld naar het Schotse Balmoral Castle waar ze verblijft. Dat gaat dan niet alleen om haar kinderen kroonprins Charles, prinses Anne, prins Andrew en prins Edward. Ook haar kleinkinderen William en Harry zijn er of zijn minstens onderweg naar haar. 

Eerst zei de kersverse premier Liz Truss dat "hele land momenteel bezorgd is vanwege het nieuws van Buckingham Palace".

Ook oud-premier David Cameron zei diep bezorgd te zijn. Net zoals zijn collega oud-premier Tony Blair zegt hij dat zijn gedachten en gebeden bij Hare Majesteit en haar familie zijn.

Dezelfde boodschap ging ook uit van andere politici, onder wie Jeffrey Donaldson, de leider van de Democratic Unionist Party in Noord-Ierland, en verschillende religieuze leiders.