Wat doet VRT om desinformatie te bestrijden?

02 april 2024

Desinformatie is een grote uitdaging voor elke Vlaming – zowel de mediagebruiker als de mediamaker. 

Door internationale platformen, het enorme aanbod aan informatie en tegenstrijdige boodschappen op sociale media is het vaak lastig om te weten wat betrouwbaar is. De opdracht van VRT is hierin belangrijker dan ooit: mediagebruikers moeten zich verbonden blijven voelen met het nieuwsaanbod van de Vlaamse media, waarin onpartijdigheid, transparantie en vertrouwen centraal staan. In de strijd tegen desinformatie zet VRT daarom in op correcte informatie, duiding en innovatie.

Update: 17/04/2026

VRT NWS Check

VRT NWS publiceert sinds 2020 factchecks waarin journalisten beweringen en beelden zorgvuldig toetsen aan verifieerbare bronnen. Die factchecks worden aangevuld met duidende artikels, analyses en video’s over desinformatie en staan gebundeld op de homepage en de themapagina VRT NWS Check. De checkredactie werkt volgens internationale journalistieke standaarden, met aandacht voor transparantie, bronvermelding en beeldverificatie (onder meer via openbronnenonderzoek). VRT NWS is ook erkend lid van Het International Factchecking Network, een internationaal keurmerk voor media die aan factchecking doen.

Meer dan ooit wil VRT NWS ook het publiek zelf wapenen tegen desinformatie. Dat gebeurt via online video’s en explainers waarin factcheckers hun tips en trucs delen, zodat Vlamingen – jong en oud – leren om kritisch om te gaan met nieuws en zelf beter kunnen factchecken. Met een gericht kanaal op Instagram en TikTok( vrtnws.check) focust de redactie op twijfelachtige beelden, video’s en verhalen: is dit echt of niet? Het aanbod combineert snelle factchecks en beeldverificatie met praktische tips en tools, zodat mensen ook zelf kritischer leren kijken. Wie onzeker is over de echtheid van content, kan de redactie rechtstreeks contacteren. Daarnaast is er nog de podcastreeks het Uur van de Waarheid, waarin Dennis van den Buijs duikt in de wereld van nepnieuws en online bedrog, samen met factcheckers, experten en luisteraars.

Naast het geven van juiste en betrouwbare informatie wil VRT NWS ook maximaal inzetten op transparantie. We delen daarom consequent onze bronnen en technieken bij het factchecken. Dat laat mensen niet alleen toe ons te controleren, maar nog belangrijker, het geeft hen ook de skills om zelf informatie te verifiëren in een snel veranderende digitale wereld.

Luc Van Bakel, hoofdredacteur Onderzoek en Check VRT NWS 

(Europees) samenwerken voor maximale impact 

VRT werkt ook internationaal samen om desinformatie te bestrijden, mediawijsheid te bevorderen en onderzoek te voeren naar de effectiviteit van factchecks. Binnen het Europees project ‘BENEDMO’ brengt VRT met Vlaamse en Nederlandse partners een multidisciplinair netwerk van desinformatie-experts samen.  Zo kunnen factcheckers, academici, mediaorganisaties, mediawijsexperten en andere relevante maatschappelijke actoren elkaar versterken met praktische kennis en wetenschappelijke inzichten. Het initiatief is onderdeel van een groter Europees project (EDMO) waarin meerdere landen samenwerken aan de aanpak van desinformatie in verschillende talen. 

Wim Vanobberghen, projectleider innovatie bij VRT: “Tijdens een eerste samenwerking binnen het project lag de focus vooral op het opbouwen van een sterk netwerk en een hechte samenwerking tussen factcheckers, journalisten en mediaprofessionals. Sinds 2024 wordt er gewerkt aan een structurele samenwerking rond specifieke campagnes. We bundelen de krachten en bouwen verder op elkaars expertise.”

Mediawijsheid en educatie 

Naast correcte verslaggeving is mediawijsheid even belangrijk. In een volledig digitale wereld zet VRT verschillende stappen om de mediageletterdheid te vergroten. Dat gebeurt door het VRT-aanbod en bijhorende kanalen toegankelijk te maken, maar ook door het kritisch inzicht in media te vergroten. Daarin is er een bijzonder aandacht voor het tegengaan van desinformatie bij kinderen en jongeren, die vandaag opgroeien met sociale media. VRT NWS gaat rechtstreeks in interactie met deze doelgroepen en versterkt de connectie met een jonger publiek via NWS NWS NWS. Aangezien zij ook al vroeg in aanraking komen met desinformatie heeft VRT NWS in samenwerking met Mediawijs, Arteveldehogeschool Gent en IMEC ook de EDUbox Nepnieuws ontwikkeld. Deze focust niet enkel op desinformatie, maar laat de jongeren ook zelf aan de slag gaan met echte en valse nieuwsberichten. Aan de hand van tips en tricks leren ze in groepsverband om valse berichten te ontmaskeren. Verder heeft Universiteit van Vlaanderen eigen videopodcasts die het fenomeen van deepfakes en beeldmanipulatie wetenschappelijk uitleggen. Deze zijn gratis te bekijken op VRT MAX en via universiteitvanvlaanderen.be.