Klara en de Koningin Elisabethwedstrijd brengen klassieke muziek dichterbij

Voor veel mensen heeft klassieke muziek nog steeds een elitair of stoffig imago. Toch tonen Klara en initiatieven zoals de Koningin Elisabethwedstrijd dat klassieke muziek vandaag springlevend is en ook jonge generaties kan aanspreken. In gesprekken met Lisa Dupond, communicatieverantwoordelijke bij Klara én zelf ook hobbycelliste, en Katelijne Boon, presentatrice van De Liefhebber op Klara, wordt duidelijk hoe zij klassieke muziek toegankelijker proberen te maken voor een breed publiek. 

Tijdens de coronaperiode begon ze opnieuw cello te spelen. Daarbij vond ze inspiratie bij moderne artiesten zoals Tina Guo, die klassieke muziek combineert met rock, filmmuziek en elektrische cello. 

Opvallend genoeg groeide Lisa niet op in een uitgesproken klassiek muzikaal gezin. Toch kwam ze al vroeg in aanraking met klassieke muziek. “Misschien ben ik daar onbewust wel mee in contact gekomen via allerlei programma’s die klassieke muziek als soundtrack gebruiken". Volgens haar bewijst dat dat klassieke muziek op elke leeftijd en voor iedereen op elk moment zijn of haar leven kan binnensluipen. Daarom is het ook belangrijk dat we met Klara telkens blijven inzetten op het bereiken van een nieuw publiek.  

Het imago van klassieke muziek doorbreken 

Volgens Lisa en Katelijne ligt de grootste uitdaging vandaag niet bij de muziek zelf, maar bij het imago ervan. Veel mensen denken nog steeds dat klassieke muziek moeilijk of elitair is en dat je voorkennis nodig hebt om ervan te kunnen genieten. 

“Nog altijd leeft het idee dat je voorkennis nodig hebt om van klassieke muziek te kunnen genieten,” zegt Katelijne. Volgens haar is dat een misvatting, omdat klassieke muziek in de eerste plaats draait om emotie en beleving. “De muziek is in de eerste plaats iets emotioneels en menselijks.”

Daarom probeert Klara klassieke muziek voor beginners toegankelijker te maken door ze mee te nemen in het verhaal, de emotie en de kracht van de muziek. “Door het menselijke aspect naar voor te halen en te vertrekken vanuit nieuwsgierigheid, niet vanuit expertise.” 

Tegelijk benadrukt Katelijne dat extra kennis de muziekbeleving wel kan verdiepen, net zoals kennis van voetbalregels een wedstrijd interessanter kan maken. 

Klara maakt klassieke muziek toegankelijk 

Om klassieke muziek dichter bij het publiek te brengen, zet Klara sterk in op toegankelijke formats en verhalen. Programma’s en evenementen zoals Eerste Hulp Bij Klassiek, De Twintigers en Iedereen Klassiek proberen luisteraars op een laagdrempelige manier kennis te laten maken met klassieke muziek. Daarnaast kunnen ook bredere programma’s zoals Live live live op VRT een instap bieden voor mensen die klassieke muziek verder willen ontdekken. Door bijvoorbeeld popmuziek in een klassiek jasje te steken of jonge artiesten centraal te zetten, wordt de drempel voor nieuwe luisteraars verlaagd. “Dan denken mensen ineens: wauw, zo’n klassiek orkest is eigenlijk echt cool,” zegt Lisa. 

Volgens haar spelen ook radio, televisie, streamingplatformen en sociale media een belangrijke rol in het toegankelijk maken van klassieke muziek. 

Katelijne benadrukt dat Klara daarnaast sterk inzet op interviews, podcasts en live-uitzendingen waarin muzikanten hun persoonlijke verhaal delen. “We laten artiesten zelf vertellen over hun parcours, hun twijfels en hun passie. Dat brengt de muziek dichterbij.” 

De rol van de Koningin Elisabethwedstrijd 

Volgens Lisa en Katelijne blijft de Koningin Elisabethwedstrijd een belangrijk cultureel evenement. Lisa benadrukt dat de wedstrijd niet alleen ruimte geeft aan klassieke werken, maar ook aan hedendaagse composities. “Dat is geen puur klassieke wedstrijd. Iedereen krijgt daar ook ruimte om moderne en minder bekende werken te spelen.” 

Volgens Katelijne schuilt de kracht van de wedstrijd ook in het menselijke en competitieve aspect. “Het publiek leeft mee met kandidaten zoals ze dat ook doen in sportwedstrijden.” Kandidaten moeten enorme hoeveelheden muziek uit het hoofd spelen en de finalisten verblijven een week lang geïsoleerd in de Muziekkapel. Dat zorgt volgens haar voor spanning en betrokkenheid bij het publiek.  

Daarnaast noemt Katelijne de wedstrijd een belangrijk internationaal visitekaartje voor België, dat klassieke muziek gedurende enkele weken zichtbaar maakt voor een breed publiek.

Een gedeelde beleving 

Voor Klara zijn de weken van de Koningin Elisabethwedstrijd echte hoogdagen. De zender brengt uitgebreide verslaggeving via radio, televisie, online streaming en sociale media. “We kunnen het eigenlijk niet dichter bij de mensen brengen, omdat we het al helemaal brengen,” zegt Lisa. 

Volgens Katelijne ontstaat tijdens de wedstrijd ook een sterke vorm van gedeelde beleving. “Luisteraars en kijkers volgen kandidaten dagen- en soms wekenlang, vergelijken interpretaties en bouwen favorieten op.” Die betrokkenheid mondt uiteindelijk uit in onder meer de Klara Publieksprijs, waarbij het publiek zelf een favoriet kan kiezen. 

Klassieke muziek leeft nog steeds 

Beide vrouwen geloven sterk dat evenementen zoals de Koningin Elisabethwedstrijd essentieel blijven voor de toekomst van klassieke muziek. Niet omdat klassieke muziek anders zou verdwijnen, maar omdat zulke evenementen zichtbaarheid creëren en nieuwe generaties artiesten en luisteraars samenbrengen. 

Een wedstrijd zoals de KEW toont niet alleen excellentie maar ook engagement, discipline en artistieke persoonlijkheid.  Katelijne noemt de wedstrijd daarom niet voor niets “de Olympische Spelen van de muziek”. 

Volgens Lisa hoeft klassieke muziek bovendien geen massaproduct te worden om relevant te blijven. “Klassieke muziek gaat altijd een beetje een niche blijven. Maar eigenlijk is metal dat ook.” 

Als er één misverstand is dat beide vrouwen graag zouden schrappen, dan is het wel het idee dat klassieke muziek saai zou zijn of enkel bedoeld voor kenners. “Dat je klassieke muziek eerst moet begrijpen om ervan te kunnen genieten,” besluit Katelijne. “Je mag gewoon luisteren en ervaren.”