Voorbij de eerste indruk: Kristel geeft vrouwen de ruimte om hun verhaal te vertellen

Een moeder die probeert los te komen van een verslaving. Een vrouw die in de sekswereld werkt en tegelijk een gezin runt. Een kermisfamilie die bewust kiest voor een leven van plek naar plek. Maar ook moeders uit doorsnee Vlaamse gezinnen die leven met een eetstoornis of een ongeneeslijke ziekte. Het zijn heel verschillende verhalen die nieuwsgierigheid, herkenning of vragen kunnen oproepen, maar zelden in hun volle gelaagdheid worden verteld. 

In Kristel gaat Kristel Verbeke bij deze vrouwen thuis langs. Elke aflevering vertellen drie vrouwen rond één gedeeld thema eerlijk over hun keuzes, twijfels en dromen, en over de impact daarvan op hun gezin. De reeks zoekt geen sensatie of eenvoudige conclusies, maar neemt de tijd om te ontdekken wat achter een eerste indruk schuilgaat. 

Kristel Verbeke: “Vaak zien we maar een stukje en vullen we de rest zelf in. Met Kristel wil ik voorbij die eerste indruk gaan. Ik wil weten wie deze vrouwen zijn, welke keuzes ze maken, waar ze van dromen en waar ze mee worstelen. Zonder oordeel, maar met oprechte nieuwsgierigheid. Want net daar zitten voor mij de verhalen die blijven hangen.” 

Niet vertellen wat iemand moet denken 

Voor Tom De Baerdemaker en Jess Houbregs van productiehuis Baldrick ligt precies daar de ambitie: relevante en herkenbare thema’s toegankelijk maken voor een breed publiek, zonder met de vinger te wijzen. Kristel schrijft de kijker niet voor wat die moet denken, maar nodigt uit om langer te kijken en een eerste oordeel opnieuw af te wegen. 

“Er zijn altijd meerdere kanten aan een verhaal”, zegt Tom. “We zijn vaak snel in ons oordeel, zeker bij thema’s als verslaving. Maar als je hoort wat deze vrouwen hebben meegemaakt en begrijpt hoe ze in een bepaalde situatie zijn beland, wordt het verhaal veel minder zwart-wit. We willen niet zeggen hoe mensen ernaar moeten kijken, we willen hen wel uitnodigen om breder te kijken dan hun eigen vooroordelen.” 

Jess hoopt dat de verhalen ook na de aflevering iets losmaken. “Misschien denkt iemand even: als mij dit allemaal was overkomen, of als ik met dezelfde kansen was gestart, waar zou ik dan vandaag staan? Als we die gedachte kunnen oproepen, hebben we al iets belangrijks bereikt.” 

Precies daarom hoort een programma als Kristel thuis bij de publieke omroep. VRT wil een venster bieden op de hele samenleving en ruimte maken voor levens en ervaringen die niet altijd uitgebreid aan bod komen. Door zulke verhalen een prominente plaats te geven op VRT 1 en VRT MAX, kunnen ze een breed publiek bereiken en het maatschappelijke gesprek voeden.

Ruimte voor uiteenlopende leefwerelden 

Televisie biedt ontspanning, maar kan ons ook laten kennismaken met levens die sterk van het onze verschillen of er net verrassend dicht bij liggen. Volgens Tom wil Kristel heel bewust vrouwen tonen die niet altijd de kans krijgen om hun verhaal uitgebreid en in hun eigen woorden te vertellen. 

“Het gaat om heel uiteenlopende vrouwen en gezinnen”, vertelt hij. “Sommigen bevinden zich in een kwetsbare situatie, anderen kiezen heel bewust voor een leven dat afwijkt van wat de meeste mensen gewend zijn. Kristel komt bij hen thuis. We zoeken geen spektakel en zetten niets in scène. We gaan naar de plek waar deze vrouwen leven en tonen wat daar werkelijk gebeurt.” 

Die aanpak vat Jess kernachtig samen: “Wij regisseren hun leven niet, we registreren het.” De camera volgt zowel ingrijpende als heel alledaagse momenten. Zo wordt duidelijk dat de vrouwen in Kristel nooit tot één keuze, situatie of label te herleiden zijn. 

Ook het vrouwelijke perspectief is belangrijk. In een aflevering over sekswerk praat Kristel van vrouw tot vrouw met de deelnemers: niet alleen over hun werk, maar ook over de dagelijkse realiteit eromheen. Over moeder zijn, boterhammen smeren en daarna naar een klant vertrekken. Het zijn gesprekken die volgens de makers zelden op die manier op televisie worden gevoerd.

De kracht van oprechte nieuwsgierigheid 

De reeks draagt niet toevallig Kristels voornaam. Na vier seizoenen van Zorgen voor mama (van productiehuis Warner Bros. ITVP België) wilden de makers samen met haar nieuwe leefwerelden en thema’s verkennen, met dezelfde openheid en nabijheid. Soms gaat het om moeilijke omstandigheden, maar evengoed om bewuste keuzes, veerkracht en manieren van leven waarmee veel kijkers minder vertrouwd zijn. 

Dat die aanpak iets teweegbrengt, bleek uit impactonderzoek naar Zorgen voor mama. De reeks had impact op een vierde van de Vlamingen. Meer dan de helft van de kijkers kreeg meer zicht op de leefwereld van mensen in (kans)armoede en vond dat het programma moeilijke onderwerpen bespreekbaar maakte. De overgrote meerderheid vond bovendien dat de reeks een goed beeld gaf van armoede en waardeerde dat VRT aandacht schonk aan mensen die in armoede leven. 

“De kracht van Zorgen voor mama was Kristel zelf”, zegt Jess. “Haar betrokkenheid is oprecht. Ze verbindt haar naam niet zomaar aan een onderwerp, maar draagt dat engagement ook buiten de opnames mee. Mensen voelen dat. Daardoor ontstaat er snel een bijzonder groot vertrouwen.” 

Kristel stelt vragen vanuit nieuwsgierigheid, niet vanuit een vooraf ingenomen standpunt. Ze praat niet óver de vrouwen, maar mét hen. “Mensen delen zaken die heel diep zitten, omdat ze haar vertrouwen”, vertelt Tom. “Zo’n vertrouwen moet je langs beide kanten koesteren en daar moet je heel zorgvuldig mee omgaan.” 

Persoonlijke verhalen vragen om bijzondere zorg 

Die zorg begint lang voordat de camera draait. Niet elk sterk verhaal hoeft op televisie te komen. Bij de selectie wegen de makers af of deelname verantwoord is en of iemand voldoende kan worden voorbereid op de publieke aandacht. 

“Je verhaal vertellen aan één persoon is iets heel anders dan het delen met heel Vlaanderen”, legt Tom uit. “De vrouwen die dat doen, zijn bijzonder moedig. Daarom proberen we hen zo goed mogelijk voor te bereiden en te beschermen.” 

De deelnemers krijgen hun verhaal voor de uitzending te zien en bespreken het met iemand van de redactie. De makers lichten hun keuzes toe en luisteren naar vragen of bezorgdheden. Ook over het al dan niet herkenbaar in beeld brengen van kinderen worden duidelijke afspraken gemaakt. 

De begeleiding stopt niet na de opnames. VRT, Baldrick en Kristel blijven bereikbaar en houden nauw contact met de deelnemers. “Het zijn voor ons nooit zomaar passanten in een programma”, zegt Jess. “Deze vrouwen vertrouwen ons een groot deel van hun leven toe. Dat vraagt blijvende zorg.” 

Ook bij de ploeg komen sommige verhalen binnen. Redacteurs, regisseurs en Kristel bouwen een band op met de deelnemers en worden soms geconfronteerd met ziekte, verlies, misbruik en andere ingrijpende ervaringen. “Als mensen zulke persoonlijke dingen met je delen, neem je dat mee naar huis”, vertelt Tom. “Dat is intens, maar het is ook een voorrecht dat we hun verhaal eerlijk mogen helpen vertellen.” 

Televisie als uitnodiging om anders te kijken 

Met Kristel bouwen VRT en de makers voort op een overtuiging die ook achter Zorgen voor mama zat: maatschappelijke verhalen maken pas echt impact wanneer mensen ze ook willen bekijken. De breed geliefde Kristel Verbeke vormt de brug naar levens en ervaringen waarmee veel kijkers anders misschien niet in contact komen. 

De impact zit niet in grote verklaringen, maar in een kleine verschuiving: vijf seconden langer nadenken, een oordeel even uitstellen of ontdekken hoeveel herkenning er achter een ogenschijnlijk andere leefwereld schuilgaat. Niet elke kijker hoeft van mening te veranderen. Als de reeks de blik iets ruimer maakt, is er al iets in beweging gezet. 

“We hopen natuurlijk dat veel mensen kijken”, besluit Jess. “Maar als we zelfs bij een deel van hen wat nuance kunnen brengen en enkele vooroordelen kunnen loswrikken, dan is onze missie geslaagd.”