Digitale balans: De impact van schermen op jouw welbevinden
Schermen maken een groot deel uit van ons leven en kunnen ook het evenwicht tussen ons online en offline leven verstoren. In de EDUbox Digitale balans ontdekken jongeren wat er gebeurt wanneer hun schermgebruik uit evenwicht raakt en hoe ze die balans opnieuw kunnen herstellen. Jongeren leren hun eigen schermgebruik beter begrijpen, ontdekken welke impact schermen kunnen hebben op hun welbevinden en maken een actieplan om hun huidige digitale balans te verbeteren.
Hoe gebruik je deze EDUbox in de les?
Kies jouw format
Deze EDUbox is beschikbaar in de volgende formats.
Interactieve site
Leerlingen werken zelfstandig en doorlopen de EDUbox online, met geïntegreerde video's en tools.
Downloadbare pdf
Leerlingen doorlopen de slides op papier of digitaal en scannen de QR-codes voor het bekijken van de video's en opdrachten.
Interactieve videoles
Leerlingen bekijken de videoles met een VRT-expert die hen door de EDUbox gidst met geïntegreerde video's en opdrachten.
Hoe is de EDUbox Digitale balans opgebouwd?
De EDUbox Digitale balans bestaat uit vijf delen, die leerlingen in twee lesuren kunnen doorlopen.
Deel 1: Achter de schermen
In het eerste deel maken leerlingen kennis met de begrippen schermtijd en digitale balans. Ze brengen hun eigen schermgebruik in kaart en ontdekken dat schermtijd niet per definitie negatief hoeft te zijn. Ze leren dat hun digitale balans verstoord kan raken door zes ervaringen: tijdverlies, afleiding, altijd 'aan’ staan, schermmoeheid, jezelf vergelijken met anderen en negatieve online reacties. Vervolgens gaan ze dieper in op elk van deze verstoringen. In een video duidt professor Mariek Vanden Abeele (UGent) het onderscheid tussen afhankelijkheid en verslaving bij het gebruik van sociale media en games.
Deel 2: Verstoringen begrijpen
In het tweede deel onderzoeken jongeren drie oorzaken van deze verstoringen:
- Technologie: Apps en platforms zijn ontworpen om onze aandacht vast te houden, bijvoorbeeld via meldingen en eindeloze feeds.
- Je eigen gedrag: Ook onze eigen gewoontes, zoals de smartphone meenemen naar bed, kunnen de balans verstoren.
- Je omgeving: Vrienden, school en samenleving verwachten dat we altijd bereikbaar zijn, waardoor helemaal offline gaan bijna onmogelijk is.
In enkele video’s geeft dr. Marijn Martens (UGent) meer toelichting bij deze drie oorzaken. Daarnaast leren jongeren met welke ingrepen ze die oorzaken kunnen uitschakelen en hun balans kunnen herstellen.
Deel 3: Aan de slag
In deel drie maken de leerlingen een zelftest en stellen ze op basis daarvan een persoonlijk actieplan op. Zo bepalen ze zelf hoe ze de controle over hun smartphonegebruik kunnen terugnemen. Daarna volgt een klasgesprek om ervaringen te delen en samen te reflecteren op hun digitale gewoontes.
Deel 4: Meer dan een actieplan
In het vierde deel ontdekken jongeren manieren om hun acties breder te verspreiden en meer impact te maken. Ze leren hoe ze hun omgeving kunnen betrekken, actie kunnen voeren tegen grote techbedrijven en kritisch kunnen nadenken over hoe de samenleving met digitale apparaten omgaat. Zo zetten ze hun bewustwording om in concrete verandering.
Deel 5: Meer weten
Tot slot bundelen we een reeks verdiepende links, zorgvuldig geselecteerd voor jongeren die meer willen weten over het thema.
Bekijk al enkele pagina's uit de EDUbox:
Met dank aan onze partners
