Waarom is correct taalgebruik zo belangrijk voor de VRT?

De openbare omroep is een audiovisueel bedrijf. Taal is een basisingrediënt van al wat we maken: programma’s op radio en tv, artikels op websites, berichten op sociale media, … noem maar op. 

Debat op de VRT-taaldag © VRT - Neil Van Craeynest

Taal is dus cruciaal voor de VRT. De openbare omroep wil ook graag het goede voorbeeld geven met een “correct taalgebruik”. Wat daarmee precies wordt bedoeld,  ontdekt u hier.

“Hey mannekes” of “Goedenavond beste kijkers”?

In de regel hanteren VRT-medewerkers het Standaardnederlands. Aantrekkelijk, helder en correct taalgebruik is de norm. Maar een journalist spreekt anders dan een radio-dj, en op Ketnet wordt er anders gesproken dan op Klara. Standaardnederlands is dus de regel, maar geldt die altijd?

Op elke regel bestaan er uitzonderingen en dat is in het taalgebruik niet anders. Binnen het Standaardnederlands zijn er verschillende stijlen en registers mogelijk. Afhankelijk van de doelgroep en de context kan daarmee gespeeld worden. Ook voor experts en gasten in VRT-programma’s geldt een uitzondering. Hun expertise en kennis zijn belangrijker dan hun taalgebruik. Philippe Geubels hoeft in Taboe bijvoorbeeld geen Standaardnederlands te spreken. Zijn humor en persoonlijkheid zijn in die context belangrijker. 

In Taboe spreekt Geubels met Antwerpse tongval © VRT- Sofie Gheysens

Dialecten en tussentaal blijven uit den boze, behalve in fictie. In fictiereeksen zijn tussentaal of dialecten  soms functioneel en dus aanvaardbaar, omdat ze de authenticiteit van de verhalen en personages kunnen vergroten.

In de reeks Bevergem werd West-Vlaams gesproken © De wereldvrede

Maar die uitzondering geldt niet wanneer het gaat over kinder- en jongerenfictie. Op Ketnet zal alleen Standaardnederlands te horen zijn. De VRT heeft namelijk ook een opvoedkundige taak. Kinderen zijn nog volop bezig met het verwerven en aanleren van taal, en de VRT wil daarbij een voorbeeldrol spelen. 

Kaatje en haar vriendjes © VRT - Phile Deprez

Taaladvies door de jaren heen

Omdat taal zo’n belangrijke rol speelt bij de dagelijkse werking van de VRT, heeft de VRT een eigen taaladviseur, Ruud Hendrickx. VRT-medewerkers kunnen bij hem onder meer terecht voor advies over de correctheid, aantrekkelijkheid en helderheid van hun taalgebruik.

In de 20 jaar dat hij taaladviseur is, heeft Ruud het taallandschap binnen de VRT gestaag zien veranderen. Vroeger werd er stug vastgehouden aan het Standaardnederlands zoals onze noorderburen het spraken. Tegenwoordig zijn de media een pak informeler en is er meer ruimte voor varianten en talige eigenheid. Een tongval uit een bepaalde regio wordt minder streng beoordeeld. Taal verandert en evolueert, en de VRT gaat daar tot op zekere hoogte in mee.

Maar dat wil niet zeggen niet dat de VRT zal afstappen van het streven naar correct taalgebruik en Standaardnederlands. De VRT is er immers voor iedereen. De taal die ze gebruikt, moet elke Vlaming aanspreken en mag niemand ergeren. De gebruikte taal mag de aandacht niet wegnemen van de boodschap.

VRT als voorbeeld

Met het correcte taalgebruik van haar medewerkers wil de VRT  een voorbeeld zijn voor alle Vlamingen. Daarnaast heeft de openbare omroep een aantal taalhulpmiddelen ontwikkeld, in samenwerking met onder andere de Taaltelefoon en Taaladvies.net :

  • Op de vernieuwde website VRTtaal.net vind je onder meer een taaldatabank  en allerlei taalnieuwtjes. 
  • Taaladviseur Ruud Hendrickx stuurt wekelijks een taalmail uit met  allerhande taalweetjes- en tips. Je kan je gratis abonneren via de website of je VRT-profiel. De taalmail bereikt wekelijks ruim 30.000 Vlamingen.
  • De Schrijfassistent is een online schrijfhulp, ontwikkeld door het Instituut voor Levende Talen (KU Leuven), de VRT en De Standaard. Met De Schrijfassistent kan je in een oogwenk goede, foutloze teksten schrijven. 
  • De Facebook- groep VRT TAAL bundelt vragen, opmerkingen en weetjes over taal.

  • Het taalbeleid van de VRT is uitgeschreven in het Taalcharter

Dit kan u misschien ook interesseren?