Kan ik materiaal opvragen uit het VRT-archief?

Vijf vragen voor u beantwoord

Elke dag krijgt de VRT  aanvragen van mensen die toegang willen tot het audiovisueel archief van de openbare omroep. Soms kan dat, maar soms ook niet. Wie wat mag opvragen uit het archief, ontdekt u hier.

Het VRT beschikt over een uitzonderlijk rijk audiovisueel archief. Het is het grootste in Vlaanderen waar je Vlaams audiovisueel erfgoed van de voorbije 80 jaar kunt terugvinden. De medewerkers van het archief houden zich dagelijks bezig met het opslaan van recent digitaal audiovisueel materiaal, en het digitaliseren en conserveren van ouder, analoog beeld- en geluidsmateriaal. Een absolute huzarenopdracht, want niet alleen komt er dagelijks nieuw materiaal bij, er ligt ook nog een schat aan analoog materiaal dat nog gedigitaliseerd moet worden.

Geregeld krijgen de archiefmedewerkers aanvragen van privépersonen die een bepaalde uitzending of een fragment willen opvragen. Dat is soms mogelijk, en soms ook niet.

Een aflevering van Thuis opvragen kan, maar beelden van de Tour de France of Planet Earth opvragen kan niet.

Hoe dat precies allemaal in elkaar zit, ontdekt u hier in vijf vragen

1. Wie heeft toegang tot het archief?

Het archief is in de eerste plaats toegankelijk voor VRT-medewerkers. Zij gebruiken het als informatiebron of om nieuwsitems of programma’s te stofferen.  Denk bijvoorbeeld aan programma’s als Van algemeen nut of Kinderen van de kolonie

Leerkrachten en onderzoekers

Daarnaast kunnen leerkrachten en onderzoekers gebruik maken van de diensten van het VRT-archief.

  • Leerkrachten kunnen fragmenten uit het VRT-archief integreren in hun lessen via het webplatform “Het Archief voor Onderwijs” . Dat platform wordt aangeboden door het Vlaams Instituut voor Archivering (VIAA). VIAA beroept zich op de uitzonderingswet voor auteursrechten voor het onderwijs. Dat betekent dat er geen auteursrechten moeten worden betaald op fragmenten die binnen een zuiver educatieve context worden gebruikt.
  • Het archiefmateriaal van de VRT is ook beschikbaar voor wetenschappelijk onderzoek. Onderzoekers kunnen het materiaal inkijken in het VRT-archief, maar ze mogen geen kopieën maken. 

Particulieren

Ook particulieren kunnen in specifieke gevallen materiaal uit het VRT-archief opvragen..

  • Materiaal dat door de VRT zelf wordt gemaakt, kan in bepaalde omstandigheden beschikbaar worden gesteld. Alles hangt af van de auteursrechten die aan het beeld- of audiomateriaal verbonden zijn. Als de VRT voor het eigen programma fragmenten aankoopt bij externen, dan is het mogelijk dat het programma niet beschikbaar is voor particulieren. Dat is bijvoorbeeld het geval voor sportuitzendingen. Of het programma beschikbaar is voor particulieren of niet, hangt dus vooral af van de rechten die aan het programma verbonden zijn.
  • Materiaal dat door de VRT wordt aangekocht, is niet beschikbaar voor particulieren. De VRT bezit namelijk de auteursrechten niet op dat materiaal.

Enkele voorbeelden:

  • Ik wil een aflevering van de BBC-documentaire Planet Earth aanvragen die onlangs op Canvas werd uitgezonden.

Dat kan niet. De VRT heeft de documentaire aangekocht bij de BBC voor uitzending op Canvas. Dat betekent dat de VRT niet over de rechten van het programma beschikt, en dus mag de VRT de documentaire niet individueel beschikbaar maken voor het publiek. De VRT mag de documentaire wel nog een maand lang na uitzending aanbieden op het online platform VRT NU.

  • Ik wil de eerste aflevering van Thuis aanvragen.

Dat kan. Thuis is een programma dat door de VRT zelf wordt gemaakt. In Thuis worden geen fragmenten gebruikt die de VRT heeft aangekocht bij externe bedrijven. De VRT beschikt dus volledig over de rechten van dit programma. Een aflevering opvragen is dus mogelijk.

  • Ik wil een aflevering van Alleen Elvis blijft bestaan opvragen.

Of dit kan of niet, is niet altijd even duidelijk. Het programma Alleen Elvis blijft bestaan is wel van de VRT, maar er worden ook fragmenten in getoond die de VRT heeft aangekocht, en waarvan de VRT dus de rechten niet bezit. Afhankelijk van de herkomst van de fragmenten, zal het programma al dan niet beschikbaar zijn voor publiek. Er zal dus eerst een rechtencontrole moeten worden uitgevoerd.

2. Wat kost het opvragen van archiefmateriaal?

Voor een fragment betaal je 25 euro, voor een volledige uitzending 50 euro.

Die kostprijs is de behandelingskostprijs voor het bewaren, opzoeken, opknippen…van het gevraagde materiaal. De werkingskosten dus. Let op: deze kostprijs geldt enkel voor particulieren die een fragment of aflevering opvragen voor privégebruik. Voor het professioneel gebruik van het materiaal, gelden andere tarieven. 

3. Hoelang duurt het?

De VRT streeft ernaar om  de gevraagde uitzending binnen drie weken te bezorgen, doorgaans digitaal via een link. 

4. Kan ik ongelimiteerd materiaal opvragen?

Neen, dat is niet mogelijk. Het onderstaande voorbeeld illustreert waarom niet.

Ik wil het hele eerste seizoen van Thuis opvragen.

Dat kan niet. Daar zijn twee redenen voor:

  1. Fictiereeksen van de VRT worden sowieso vaak aangeboden op DVD’s. Recent materiaal is beschikbaar op VRT NU. Het VRT-archief wil de mensen dus in eerste instantie naar die platformen doorverwijzen.
  2. Er is ook nog een juridisch aspect aan het verhaal. Het VRT-archief kan geen volledige reeks kopiëren voor een privépersoon, omdat er in dat geval ontzettend veel auteursrechten zouden moeten worden afgedragen aan Sabam, om onder andere de regisseur en acteurs te vergoeden. Dat is zowel voor de particuliere klant als de VRT zelf financieel niet haalbaar.  

5. Hoe kan ik materiaal aanvragen?

Elke aanvraag moet schriftelijk worden ingediend, bij voorkeur via het e-mailadres beeldarchief@vrt.be. Daarna wordt uw aanvraag behandeld.

Dit kan u misschien ook interesseren?